Εντός των επόμενων 24 ωρών αναμένεται ο απόπλους του γαλλικού πλοίου Abeille Marengo, το οποίο θα διεξάγει τις έρευνες βυθού για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (GSI), μετά και την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών από ελληνικής πλευράς με την έκδοση της σχετικής άδειας από την Επιτροπή Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης (ΕΧΑΕΘ) και της σχετικής NAVTEX από την Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού.
Η ενημέρωση για το καλώδιο δεν συνιστά αίτημα αδειοδότησης
Την ίδια στιγμή απεστάλη όπως αποκάλυψε το in ρηματική διακοίνωση από τη Γαλλία στην Τουρκία, όπως αναμενόταν, η οποία αφορά αποκλειστικά και μόνο ενημέρωση από το Παρίσι προς την Άγκυρα για την έναρξη των εργασιών του πλοίου και σε καμία περίπτωση αίτημα χορήγησης άδειας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με την ενημέρωση του κυβερνητικού εκπροσώπου, Παύλου Μαρινάκη, στους κυβερνητικούς συντάκτες «η επικοινωνία της γαλλικής πλευράς αφορούσε χώρες της περιοχής. Αυτό προβλέπεται σε τέτοιες περιπτώσεις».
Με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο να επιβεβαιώνει τις πληροφορίες που είχε δημοσιεύσει το in τις προηγούμενες μέρες πως η ενημέρωση που είχε ζητήσει ο τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, δεν θα απευθύνεται μόνο στην Τουρκία, αλλά σε όλα τα γειτονικά κράτη.
Η αποκάλυψη του in για την αποστολή ρηματικής διακοίνωσης από τη Γαλλία στην Τουρκία προκάλεσε έντονες πολιτικές συζητήσεις. Με τα κόμματα της αντιπολίτευσης να υποστηρίζουν πως η ενημέρωση από το Παρίσι προς την Άγκυρα συνιστά «αδειοδότηση», δεδομένων όσων είχαν προηγηθεί και των απειλών της Τουρκίας.
Και τα κόμματα να ζητούν ενημέρωση από την κυβέρνηση.
Η τουρκική αντί – NAVTEX και η ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ
Το ότι άλλωστε η Τουρκία δεν έλαβε αίτημα αδειοδότησης του έργου προκύπτει τόσο από την αντι – NAVTEX που εξέδωσε η Άγκυρα όσο και από την ανακοίνωση του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών.
Ωστόσο δεν είναι λίγοι αυτοί που υποστηρίζουν, σε αντίθεση με τις κατηγορηματικές δηλώσεις από την πλευρά της ελληνικής διπλωματίας, πως η ενημέρωση της Άγκυρας δημιουργεί ένα σαφές και επικίνδυνο προηγούμενο, που η Τουρκία θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει.
Τελικά είναι ικανοποιημένη η Τουρκία;
Την ίδια στιγμή και παρά τις δηλώσεις του Χακάν Φιντάν, ο οποίος είχε υποστηρίξει προ ημερών πως μία γραπτή ενημέρωση – εν προκειμένω η ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας – είναι αρκετή, για να δηλώσει στη συνέχεια πως «όλα είναι καλά με το καλώδιο», πληροφορίες τουρκικών ΜΜΕ, υποστηρίζουν ότι η Άγκυρα δεν είναι απολύτως ικανοποιημένη από την γαλλική ενημέρωση.
Ενώ αντίστοιχα τα πολεμικά σενάρια συνεχίζονται και στην Αθήνα.
Οι δυσκολίες της Άγκυρας να δημιουργήσει ένταση για το καλώδιο
Παρά τις εκτιμήσεις όλων των αρμόδιων πλευρών πως η Τουρκία δεν θα επιχειρήσει να δημιουργήσει ζήτημα στις έρευνες για το καλώδιο. Και αυτό γιατί δεν μπορεί να το στηρίξει στη βάση του διεθνούς δικαίου της θάλασσας, ενώ την ίδια στιγμή δεν είναι καλό για την Άγκυρα και ενώ φιλοξενεί διεθνή φόρα να εμφανιστεί ως ταραχοποιός στην περιοχή σε μία ιδιαίτερα ευαίσθητη περίοδο.
Ακόμα με δεδομένο ότι το έργο είναι ευρωπαϊκό αυτό δυσκολεύει την Άγκυρα να προχωρήσει σε κάποια έντονη αντίδραση, ακόμα και αν περνάει μέσα από το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, αφού τέτοια έργα δεν μπορούν να παρεμποδιστούν.
Σαφώς παρά τις ενδείξεις μία αλλαγή στάσης της Άγκυρας, η οποία θα εδράζεται στις εσωτερικές πιέσεις και το κλίμα που καλλιεργείται τόσο σε Ελλάδα όσο και Τουρκία δεν μπορεί να αποκλειστεί με δεδομένο μάλιστα πως η γραμμή του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών εμφανίζεται να είναι υπέρ των χαμηλών τόνων, από την άλλη πλευρά πάλι το Υπουργείο Άμυνας της χώρας διατηρεί μία σαφώς πιο σκληρή στάση.
Σε κάθε περίπτωση οι διπλωμάτες προειδοποιούν πως το πεδίο είναι εξαιρετικά ευαίσθητο και ακρότητες τόσο στα ΜΜΕ, όσο και στις πολιτικές δυνάμεις δεν διευκολύνουν τις εξελίξεις.
Χρειάζεται παρέμβαση των ΗΠΑ;
Την ίδια στιγμή διπλωμάτες δεν θεωρούν πως θα ήταν καλό να υπάρξει τη δεδομένη στιγμή ανάμειξη τρίτης χώρας, όπως για παράδειγμα των ΗΠΑ στο έργο.
Υπενθυμίζεται ότι κατά την επίσκεψη του στην Αθήνα ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο είχε δηλώσει απαντώντας σχετικά με το καλώδιο πως «κάποια θέματα που ρωτήσατε είναι συνδεδεμένα με ευαίσθητα θέματα άλλων χωρών, δεν θα πω ποιες χώρες, αλλά πολλές άλλες χώρες που επίσης εμπλέκονται, που υπάρχουν κάποιες περιπλοκές.
Τα θέματα όμως αυτά αντιμετωπίζονται μέσω ιδιωτικής διπλωματίας πέρα από τις συνεντεύξεις τύπου.
Τελικά όμως θα σας πω ότι έχουμε απόλυτη δέσμευση για να πετύχουν αυτές οι εργασίες και η φιλία που έχουμε με την Ελλάδα και η συμμαχία είναι απόλυτα σημαντική για να πετύχουμε τους στόχους της ασφάλειας και τα θέματα αυτά που αναφέρατε περιλαμβάνουν κάποια ευαίσθητα θέματα και θα τα αντιμετωπίσουμε ανάλογα.
Θέλουμε να είμαστε διαφανείς αλλά υπάρχουν θέματα στα διεθνή θέματα που δεν πρέπει να διαχειρίζονται στις συνεντεύξεις τύπου αλλά με προσωπικούς διαλόγους».
Ευαίσθητες ισορροπίες
Με την Αθήνα να κρατά την δέσμευση των ΗΠΑ στην επιτυχία ανάλογων πρότζεκτ. Σε κάθε περίπτωση όμως αυτό δεν σημαίνει πως για την ελληνική διπλωματία θα λειτουργούσε θετικά μία αμερικανική δήλωση η οποία θα έπαιρνε αποστάσεις που δεν θα ικανοποιούσαν την Ελλάδα, αλλά θα άφηναν γκρίζα σημεία που θα μπορούσε όντως να αξιοποιήσει η Τουρκία, με βάση την ερμηνεία του διεθνούς δικαίου, το οποίο σκόπιμα δεν είναι απολύτως σαφές, αλλά ανοιχτό σε προσαρμογές.
Σε κάθε περίπτωση διπλωμάτες τονίζουν πως και η παραμικρή λάθος κίνηση θα μπορούσε να προκαλέσει την κρίση που όλοι δηλώνουν ότι θέλουν να αποφύγουν, πολλώ δε μάλλον σε ένα κλίμα που φορτίζεται ακόμα περισσότερο ενόψει των εκλογών στην Ελλάδα, αλλά και των εσωτερικών ζητημάτων και πιέσεων που δέχεται η τουρκική κυβέρνηση.