Το κυβερνητικό σήριαλ με το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ (GSI), που μια ξεκινάει και την άλλη σταματάει, πραγματικό γεφύρι της Αρτας, εξαιτίας τουρκικών αντιδράσεων, διαρκεί πάνω από μια διετία. Από τότε, δηλαδή, που η τουρκική πλευρά το “μπλόκαρε”, παρουσία πολεμικών πλοίων της στην Κάσο.
Να σημειωθεί πως η Ντυμόν θεωρείται έμπειρη διπλωμάτις. Πριν από την Άγκυρα είχε υπηρετήσει ως πρέσβειρα στην Λευκωσία και ενδιαμέσως, μέχρι το 2023, ήταν σύμβουλος του προέδρου Μακρόν για θέματα ηπειρωτικής Ευρώπης και Τουρκίας. Από τον Αύγουστο του 2023 βρίσκεται στην Άγκυρα.
Το Παρίσι, έως τώρα δεν έχει προβεί σε καμία διευκρίνηση ως προς το εάν κατά τη γαλλο-τουρκική συνάντηση το βασικό θέμα ήταν το GSI. Και πιθανώς ούτε πρόκειται να το κάνει. Ωστόσο, εάν το θέμα ήταν το καλώδιο, αυτό σηματοδοτεί μια σοβαρή εξέλιξη, που εκθέτει την κυβέρνηση Μητσοτάκη, η οποία κατηγορείται ότι κρύβεται πίσω από τα φουστάνια της Γαλλίας, αλλά και τη Γαλλία, η οποία κάνει “μυστική διπλωματία” για ένα έργο στρατηγικής σημασίας για την Ελλάδα και την Κύπρο, με χρηματοδότηση μάλιστα και της ΕΕ.
“Καζάν – καζάν”: Στα λόγια όλοι “κερδισμένοι”
Το σκηνικό, μέχρι τώρα, έχει ως εξής:
Η Αθήνα ισχυρίζεται ότι δεν ζητάει την “άδεια” της Τουρκίας. Ωστόσο, η Γαλλία, φέρεται να συνομιλεί με την Αγκυρα, με το “επιχείρημα” ότι το πλειοψηφικό πακέτο της κοινοπραξίας του έργου GSI πέρασε στον γαλλικό όμιλο της Meridiam.
Από τη μεριά της, η Αγκυρα θέλει, για εσωτερικούς επικοινωνιακούς λόγους, να εμφανίσει τη διπλωματική επικοινωνία Γαλλίας – Τουρκίας ως αίτημα αδειοδότησης των εργασιών του GSI.
Ετσι και οι δύο πλευρές, Αθήνα και Αγκυρα, εμφανίζονται “κερδισμένες”. Μια υπόθεση win win (ή κατά το τουρκικό, “καζάν, καζάν” – κερδισμένοι όλοι). Κάτι, πάντως, που μένει να φανεί επί του πεδίου.
Οπως και να’ χει, σίγουρα δεν είναι κερδισμένοι όλοι. Πόσο μάλλον, όταν μεγάλες δυνάμεις, όπως η Γαλλία, “ενημερώνουν” και ζητούν την “άδεια” της Τουρκίας για θαλάσσιες περιοχές που δεν της πέφτει λόγος και που τις διεκδικεί με πειρατικούς τρόπους. Ούτε, βέβαια, κάτι τέτοιο είναι “κέρδος” για την Ελλάδα, αφού αφορά περιοχές δικής της δικαιοδοσίας, διεθνή ύδατα και δυνητικά δικές της περιοχές.
Χωρίς πρέσβη στην Αθήνα οι ΗΠΑ – Τι θα κάνουν οι Γάλλοι;
Πάντως, απαντήσεις σε όλα αυτά θα δοθούν εάν η Τουρκία επιχειρήσει να παρεμποδίσει και αυτή τη φορά το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ. Κάτι που θα φανεί σύντομα, ενδεχομένως αμέσως αφότου το “Abeille Marengo” πλεύσει βορειοανατολικά της Κρήτης.
Η συγκυρία οπότε ξεκινάει το έργο, είναι προβληματική. Η πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αθήνα είναι ακέφαλη, αφού η “επεισοδιακή” Αμερικανίδα πρέσβης, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, αποχώρησε μετά την καρατόμησή της για σκανδαλώδεις κατηγορίες σε βάρος. Στις ΗΠΑ, επίσης, μετά τη μεγάλη ήττα Τραμπ, υπάρχει μεγάλη αναταραχή, ενώ έχουν στοχοποιηθεί πρωτοκλασάτα στελέχη της, όπως ο υπουργός “Πολέμου”, Πιτ Χέγκσεθ (με αυτόν λέγεται ότι διατηρούσε στενή επαφή η Γκίλφοϊλ), αλλά και ο Μάρκο Ρούμπιο. Ως εκ τούτων, σε περίπτωση ελληνο-τουρκικής έντασης, η όποια παρέμβαση της Ουάσιγκτον μάλλον δεν αναμένεται να είναι ουσιαστική. Πόσο μάλλον, όταν ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Αγκυρα θεωρείται φιλότουρκος.
Από γαλλικής πλευράς, επίσης, μένει να φανεί πως θα διαχειριστεί το Παρίσι ενδεχόμενη ένταση. Πόσο μάλλον, που αυτή την περίοδο αναθερμαίνονται οι σχέσεις Γαλλίας – Τουρκίας. Ακρως σημαντικό είναι, ωστόσο, ότι η συμφωνία αμυντικής συνεργασίας Ελλάδας - Γαλλίας με ρήτρα αμυντικής συνδρομής δεν υποχρεώνει τις γαλλικές Ένοπλες Δυνάμεις να παρέμβουν μαζί με τις ελληνικές σε περιοχές άσκησης ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, σε περίπτωση κρίσης. Μόνο σε περιοχές ελληνικής κυριαρχίας (στα 6 ναυτικά μίλια).
Φιντάν: Ολα είναι μια χαρά
Μέσα σε αυτό το – γεμάτο ερωτηματικά – σκηνικό, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, εμφανίστηκε … περιχαρής να δηλώνει σε Ελληνα ανταποκριτή στην γείτονα, ο οποίος, σε εκδήλωση, τον ρώτησε για τις NAVTEX – αντι-NAVTEX, ότι “όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά”. Μάλιστα, σύμφωνα με τον “Σκάϊ”, “τουρκικές διπλωματικές πηγές διαβεβαιώνουν πως το πρόβλημα που προέκυψε με τις NAVTEX για το καλώδιο επιλύθηκε”.
Από τη μεριά τους, ελληνικές “διπλωματικές πηγές” σχολίασαν ως εξής τις δηλώσεις του Τούρκου ΥΠΕΞ για NAVTEX: “Η εσωτερική διαχείριση από την Τουρκία δεν μας αφορά. Η Ελλάδα είναι η μόνη αδειοδοτούσα χώρα, έπραξε αυτό που όφειλε σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και θα συνεχίσει να το πράττει”.
Ανακοινώσεις
Προηγουμένως, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωνε ότι “ολοκληρώθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες αδειοδότησης από τις αρμόδιες ελληνικές Αρχές για την εκτέλεση εργασιών έρευνας και πόντισης καλωδίου στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (GSI), σε συνέχεια σχετικού αιτήματος που υπέβαλε η γαλλική εταιρεία NEXANS, για λογαριασμό της κυρίας του έργου εταιρείας GSI.
Ειδικότερα, κατόπιν θετικής γνωμοδότησης της αρμόδιας διυπουργικής Επιτροπής Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης (ΕΧΑΕΘ), ο Υπουργός Εξωτερικών εξέδωσε σήμερα, 6 Νοεμβρίου 2026, τη σχετική απόφαση αδειοδότησης των εργασιών έρευνας και πόντισης του καλωδίου. Ακολούθως, το ερευνητικό πλοίο αιτήθηκε την έκδοση της προβλεπόμενης αγγελίας προς ναυτιλλομένους (NAVTEX) για την εκτέλεση των εργασιών, η οποία εκδόθηκε αμέσως”.
Η ανακοίνωση – απάντηση του τουρκικού υπουργείου, ήλθε λίγο αργότερα. Εκανε λόγο για σκάφος με γαλλική σημαία που σκοπεύει “να διεξαγάγει μια μη εξουσιοδοτημένη θαλάσσια επιστημονική ερευνητική δραστηριότητα στην τουρκική ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα στην Ανατολική Μεσόγειο”. Επίσης, αναφέρθηκε σε “παράνομη δραστηριότητα” και “μη εξουσιοδοτημένη τοποθέτηση καλωδίου στην τουρκική υφαλοκρηπίδα, τα εξωτερικά όρια της οποίας υποβλήθηκαν στον ΟΗΕ από την Τουρκία στις 18 Μαρτίου 2020 (σ.σ. Η Ελλάδα έχει απαντήσει σε αυτές τις τουρκικές απόψεις, υποβάλλοντας σχετικά έγγραφα στον ΟΗΕ)”.
Και καταλήγει η ανακοίνωση: “Η διαδικασία που αφορά την άδεια που απαιτείται από την Τουρκία σύμφωνα με τους κανόνες του διεθνούς δικαίου της θάλασσας (σ.σ. η Τουρκία δεν έχει προσυπογράψει το Δίκαιο της Θάλασσας), για το μέρος της σχεδιαζόμενης δραστηριότητας που εμπίπτει στην τουρκική υφαλοκρηπίδα, δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Η Τουρκία παραμένει πλήρως προσηλωμένη στη διαφύλαξη των κυριαρχικών της δικαιωμάτων που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο και θα συνεχίσει να ακολουθεί μια προσέγγιση που θα βασίζεται στη συνεργασία, τον διάλογο και τον συντονισμό στην περιοχή”.