Σχόλια
Ειδικότερα, κατόπιν οδηγιών του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη, η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβης Αγλαΐα Μπαλτά, απέστειλε χθες, Πέμπτη, επιστολή προς τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης περί έγκρισης του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019, επισημαίνοντας τις ελληνικές θέσεις.
Μεταξύ άλλων, υπογραμμίζεται ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι άκυρο και ανυπόστατο, αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παραγάγει έννομα αποτελέσματα έναντι τρίτων κρατών.
Στις 20 Οκτωβρίου, η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης ενέκρινε το μνημόνιο του 2019 για τη θαλάσσια οριοθέτηση μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης. Η Αθήνα απέρριψε την απόφαση, υποστηρίζοντας ότι το μνημόνιο αντίκειται στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας και παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα κρατών της περιοχής. Εντωμεταξύ, τα κόμματα της αντιπολίτευσης κάνουν λόγω για «φιάσκο» της εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης, η οποία είχε προσεγγίσει τον στρατάρχη Χαφτάρ, που διοικεί την ανατολική Λιβύη, ως «αντίβαρο» στο τουρκολιβυκό μνημόνιο μεταξύ της κυβέρνησης της Τρίπολης με την Άγκυρα.
Αντίδραση υπήρξε και από την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς σε δήλωση της Ύπατης Εκπροσώπου στις 21 Οκτωβρίου, επαναλαμβάνεται η θέση ότι το μνημόνιο παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το δίκαιο της θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ υπογραμμίζει ότι οι δύο χώρες είναι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ και τις ενθαρρύνει να συζητήσουν σε διμερές επίπεδο, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις διαφωνίες τους. Η αμερικανική τοποθέτηση δεν περιλαμβάνει ρητή αξιολόγηση του τουρκολιβυκού μνημονίου, αλλά επικεντρώνεται στην ανάγκη διαπραγματεύσεων και διπλωματικής διευθέτησης των θαλάσσιων διαφορών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Τουρκία επιμένει ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι σύμφωνο με το διεθνές δίκαιο, με το υπουργείο Άμυνας να υποστηρίζει ότι η νομική του ισχύς δεν μπορεί να αμφισβητηθεί μέσω μονομερών αξιολογήσεων τρίτων κρατών. Η τοποθέτηση αυτή έρχεται μετά την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Ανατολικής Λιβύης, στις 20 Οκτωβρίου, να εγκρίνει τη συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης που είχε υπογραφεί τον Νοέμβριο του 2019 μεταξύ Άγκυρας και της τότε κυβέρνησης της Τρίπολης, εξέλιξη που προκάλεσε την έντονη αντίδραση Ελλάδας και Ευρωπαϊκής Ένωσης.


