Τη δυνατότητα νέων μορφών συνεργασίας, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η προοπτική κοινής Αμυντικής Ασπίδας, ως υποδομής ασφάλειας και άμυνας, τονίζουν σε κοινή τους δήλωση οι υπουργοί Άμυνας της Πρωτοβουλίας Αδριατικής – Ιονίου (ADRION).
Όπως υπογραμμίζεται στην Κοινή Δήλωση, η Αμυντική Ασπίδα θα μπορούσε να αποτελεί ένα ολοκληρωμένο, πολυεπίπεδο δίκτυο που συνδέει τις διαστημικές, χερσαίες και θαλάσσιες δυνατότητες εντός μιας ενιαίας επιχειρησιακής αρχιτεκτονικής ανθεκτικής στις κυβερνοαπειλές.
Την Κοινή Δήλωση υιοθέτησαν, χθες, Δευτέρα 5 Οκτωβρίου, ο κ. Ermal Nufi, υπουργός Άμυνας της Δημοκρατίας της Αλβανίας, ο κ. Ivan Anušić, αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Άμυνας της Δημοκρατίας της Κροατίας, ο κ. Νικόλαος Δένδιας, υπουργός Εθνικής Άμυνας της Ελληνικής Δημοκρατίας, ο κ. Guido Crosetto, υπουργός Άμυνας της Ιταλικής Δημοκρατίας, ο κ. Dragan Krapović, υπουργός Άμυνας του Μαυροβουνίου και ο κ. Valentin Hajdinjak, υπουργός Άμυνας της Δημοκρατίας της Σλοβενίας.
Στην Κοινή Δήλωση αναφέρεται, επίσης, ότι η Πρωτοβουλία έχει ενισχύσει τον διάλογο και τη συνεργασία μεταξύ των χωρών που συμμετέχουν σε αυτή ενώ επισημαίνεται ότι «η Αδριατική και το Ιόνιο Πέλαγος αποτελούν αναπόσπαστο μέρος και στρατηγικό σύνδεσμο μεταξύ της Μεσογείου, της ηπειρωτικής Ευρώπης και του Ευρωατλαντικού χώρου».
Σε ένα πλαίσιο όπου οι συμβατικές, υβριδικές και εξαιρετικά τεχνολογικές απειλές αλληλοσυνδέονται ολοένα και περισσότερο, η γεωγραφική εγγύτητα πρέπει να μεταφραστεί σε στενότερη συνεργασία, μέσω ισχυρότερου συντονισμού, αποτελεσματικότερης ανταλλαγής πληροφοριών και, πάνω απ’ όλα, ενισχυμένης ικανότητας κοινής δράσης, διευκρινίζεται στην Κοινή Δήλωση.
Τα θετικά αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν από το ADRION, προστίθεται στην Κοινή Δήλωση, καταδεικνύουν την αξία της μακροχρόνιας συνεργασίας μεταξύ των συμμετεχόντων κρατών, η οποία βασίζεται στις αρχές των σχέσεων καλής γειτονίας και στον πλήρη σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων και της δικαιοδοσίας, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και, ιδίως, τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Οι υπουργοί επιβεβαίωσαν στην Κοινή τους Δήλωση τη δέσμευσή τους στη σταθερότητα, την ανθεκτικότητα και την ευρωπαϊκή και ευρωατλαντική προοπτική της περιοχής,
Σημειώνουν, δε, το όραμα για μια Ευρωπαϊκή Αμυντική Πρωτοβουλία στην ηπειρωτική της διάσταση (Ηπειρωτική Ευρωπαϊκή Αμυντική Πρωτοβουλία, CEDI), η οποία σχεδιάστηκε ως ένα εθελοντικό, διακυβερνητικό πολιτικό-στρατηγικό φόρουμ αφιερωμένο στη διαβούλευση, τον συντονισμό και την διερεύνηση συγκεκριμένων μορφών συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας της ευρωπαϊκής ηπείρου.
Προσθέτουν, ακόμη, ότι θα ήταν πλήρως συμπληρωματική προς το ΝΑΤΟ και θα βασίζεται στην ενσωμάτωση με τα μέσα και τους μηχανισμούς που ήδη υπάρχουν εντός του ΝΑΤΟ και της ΕΕ.
Η ασφάλεια της ηπείρου, εξηγούν, απαιτεί ένα όραμα ικανό να εμπλέξει όλες τις ευρωπαϊκές ηπειρωτικές χώρες που μοιράζονται κοινές ιδέες, οι οποίες συμμερίζονται και εφαρμόζουν τις δημοκρατικές αξίες, ενωμένες από την αποφασιστικότητα να συμβάλουν απτά στην κοινή ασφάλεια.
Στο πλαίσιο αυτού του οράματος, ξεκαθαρίζουν οι υπουργοί, λαμβάνεται υπόψη η δυνατότητα διερεύνησης νέων μορφών συνεργασίας, μεταξύ άλλων, μιας Αμυντικής Ασπίδας, σχεδιασμένης ως μια ηπειρωτική υποδομή ασφάλειας και άμυνας και επίσης αναφέρουν ότι αυτή η Ασπίδα θα αποτελεί ένα ολοκληρωμένο, πολυεπίπεδο δίκτυο που συνδέει τις διαστημικές, χερσαίες και θαλάσσιες δυνατότητες εντός μιας ενιαίας επιχειρησιακής αρχιτεκτονικής ανθεκτικής στις κυβερνοαπειλές.
Στο πλαίσιο του ADRION, τονίζεται στην Κοινή Δήλωση, αυτή η προσέγγιση θα μπορούσε επίσης να επεκταθεί σε άλλους στρατηγικούς τομείς κοινού ενδιαφέροντος, ξεκινώντας από την προστασία κρίσιμων υποδομών και την υποβρύχια ασφάλεια, τη στρατιωτική κινητικότητα και την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών.
Η σύνδεση και η πλήρης αξιοποίηση των δυνατοτήτων των μεμονωμένων χωρών σημαίνει ενίσχυση των δυνατοτήτων όλων, μετατρέποντας τη διαλειτουργικότητα σε πολλαπλασιαστή της συλλογικής μας αποτελεσματικότητας. Κατά την διερεύνηση τέτοιων δυνατοτήτων, θα πρέπει να αξιοποιηθούν πλήρως τα πλαίσια συνεργασίας που ήδη υπάρχουν εντός της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, αναλύουν στην Κοινή τους Δήλωση οι υπουργοί.
Για τον σκοπό αυτό, όπως αναφέρεται στην Κοινή Δήλωση, οι υπουργοί υπογραμμίζουν την ανάγκη ενίσχυσης της συλλογικής ανθεκτικότητας έναντι των υβριδικών και κυβερνοαπειλών, της παραπληροφόρησης και άλλων μορφών εχθρικών παρεμβάσεων που αποσκοπούν στην υπονόμευση της ασφάλειας, των δημοκρατικών θεσμών και της ανθεκτικότητας των κοινωνιών των χωρών που συμμετέχουν στην Πρωτοβουλία.
Οι υπουργοί αναφέρουν ακόμη, ότι σκοπός τους είναι η ανάπτυξη του ADRION ξεκαθαρίζοντας ότι ο τακτικός διάλογος μεταξύ των υπουργών Άμυνας είναι απαραίτητος για την παροχή πολιτικής ώθησης, τον εντοπισμό κοινών προτεραιοτήτων καθώς και κοινών απειλών και την κατεύθυνση της συνεργασίας προς συγκεκριμένους στόχους, ενισχύοντας, μεταξύ άλλων, την έγκαιρη ανταλλαγή πληροφοριών και την ικανότητα των χωρών της Πρωτοβουλίας να ανταποκρίνονται αποτελεσματικά.
Ο κοινός μας στόχος, καταλήγουν οι υπουργοί, είναι σαφής: μια ασφαλής και ανθεκτική περιοχή Αδριατικής-Ιονίου, μια σταθερή γειτονιά, μια ισχυρότερη ευρωπαϊκή συμβολή στην άμυνα και μια ισχυρότερη διατλαντική Συμμαχία.
Το πλήρες κείμενο της Κοινής Δήλωσης
«We, the Ministers of Defence of the Adriatic-Ionian Initiative (ADRION) participating countries, gathered on board Italian Navy Ship Amerigo Vespucci in Venice on the 5th of October 2026 on the occasion of the ADRION Defence Ministerial Meeting: H.E. Mr. Ermal Nufi, Minister of Defence of the Republic of Albania; H.E. Mr. Ivan Anušić, Deputy Prime Minister and Minister of Defence of the Republic of Croatia; H.E. Mr. Nikolaos Dendias, Minister of National Defence of the Hellenic Republic; H.E. Mr. Guido Crosetto, Minister of Defence of the Italian Republic (Chair); H.E. Mr. Dragan Krapović, Minister of Defence of Montenegro; H.E. Mr. Valentin Hajdinjak, Minister of Defence of the Republic of Slovenia.
➢ Today, we have carried forward the well-established path of cooperation developed over time through ADRION. Over the years, this initiative has strengthened dialogue and cooperation among our countries and, today, in the face of a profoundly transformed security environment, it can express its strategic and operational value even more fully.
➢ ADRION is founded on a reality made evident by geography. The Adriatic and Ionian Seas form an integral part of, and a strategic link between, the Mediterranean, continental Europe and the Euro-Atlantic area. In a context in which conventional, hybrid and highly technological threats are increasingly interconnected, geographical proximity must translate into closer cooperation, through stronger coordination, more effective information-sharing and, above all, an enhanced ability to act together. The positive results achieved by ADRION demonstrate the value of long-standing cooperation among the participating States, founded on the principles of good-neighbourly relations and full respect for sovereign rights and jurisdiction, in accordance with international law and, in particular, the United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS).
➢ In this perspective, and within the framework of a common commitment to be pursued primarily within NATO, as well as the EU, considering that the security and stability of the Western Balkans are inseparable from the security of the Adriatic-Ionian area and Europe as a whole, and reaffirming our commitment to the stability, resilience and European and EuroAtlantic perspective of the region, we take note of the vision of a European Defence Initiative in its continental dimension (Continental European Defence Initiative, CEDI), conceived as a voluntary, intergovernmental political-strategic forum dedicated to consultation, coordination and the exploration of concrete forms of cooperation in the field of security and defence of the European continent. It would be fully complementary to NATO and based on integration with the instruments and mechanisms already existing within NATO and the EU. The security of our continent requires a vision capable of engaging all like-minded European continental countries, which share and implement our democratic values, united by the determination to make a tangible contribution to our common security. In line with these principles, EU Security and Defence Partnerships could also be explored as a means of further strengthening cooperation with all non-EU European countries.
➢ Within this vision, we also take note of the possibility of exploring new forms of cooperation, including through a Defence Shield, conceived as a continental security and defence infrastructure: an integrated, multi-layered network linking space, land and maritime capabilities within a single operational architecture resilient to cyber threats. Within ADRION, this approach could also be extended to other strategic areas of common interest, beginning with the protection of critical infrastructure and underwater security, military mobility and countering hybrid threats. Connecting and making the fullest possible use of individual countries’ capabilities means strengthening the capabilities of all, turning interoperability into a multiplier of our collective effectiveness. In exploring such possibilities, full use should be made of the cooperation frameworks already existing within the EU and NATO. To this end, we underline the need to strengthen our collective resilience against hybrid and cyber threats, disinformation and other forms of hostile interference aimed at undermining our security, democratic institutions and the resilience of our societies.
➢ ADRION represents an established framework upon which to build this higher level of integration, while respecting the principle of flexibility, strengthening industrial and technological cooperation and accelerating innovation. Looking ahead, ADRION should increasingly develop into a strategic platform through which our countries assume greater responsibility for the security of the Adriatic-Ionian area and make a tangible contribution to the security of Europe and the Alliance. A key step will be to work towards common and standardised requirements, so that our countries’ capabilities are designed from the outset to be interoperable, interchangeable and interconnected.
➢ It is along this path that we intend to continue developing ADRION. A regular dialogue among Ministers of Defence is essential to provide political impetus, identify shared priorities as well as common threats, and steer cooperation towards concrete objectives, while at the same time strengthening our situational awareness, the timely exchange of information and our countries’ ability to respond effectively.
➢ The strength of ADRION lies in its ability to transform a shared geography into a common capacity to act. This is the contribution that, from the Adriatic-Ionian region, we intend to continue making to the security of the European continent and the Atlantic Alliance.
➢ Our common objective is clear: a secure and resilient Adriatic-Ionian region, a stable neighbourhood, a stronger European contribution to defence, and a stronger transatlantic Alliance».