Το κρίσιμο ερώτημα για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου δεν είναι μόνο πότε θα προχωρήσει, αλλά με ποιους όρους. Αυτό υπογράμμισε ο στρατιωτικός αναλυτής και συγγραφέας Σάββας Καλεντερίδης, μιλώντας στη «Ναυτεμπορική» και στην Αλεξάνδρα Τασούλη, προειδοποιώντας ότι ενδεχόμενη αναζήτηση τουρκικής συναίνεσης θα μπορούσε να δημιουργήσει επικίνδυνο προηγούμενο για την άσκηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Ο ίδιος άσκησε δριμεία κριτική στους κυβερνητικούς χειρισμούς, αλλά και στην αντιπολίτευση για την έλλειψη ουσιαστικού κοινοβουλευτικού ελέγχου. Παράλληλα, ανέλυσε τη σημασία της συνεργασίας με τη Γαλλία, τον πιθανό εξισορροπητικό ρόλο του Μάρκο Ρούμπιο και τα εμπόδια στην προσπάθεια της Τουρκίας να επιστρέψει στο πρόγραμμα των F-35.
«Γιατί ξεκινάς ένα έργο όταν δεν έχεις πάρει μέτρα για το χειρότερο ενδεχόμενο;»
Αναφερόμενος στην κρίση της Κάσου τον Ιούλιο του 2024, ο Καλεντερίδης υποστήριξε ότι η Άγκυρα επέλεξε να στρατιωτικοποιήσει την αντιπαράθεση, στέλνοντας πέντε πολεμικά πλοία, ενώ η Αθήνα εμφανίστηκε ανέτοιμη να αντιμετωπίσει αυτή την εξέλιξη.
«Γιατί ξεκινάς ένα έργο όταν δεν έχεις πάρει μέτρα για το χειρότερο ενδεχόμενο;», διερωτήθηκε, θέτοντας ζήτημα προετοιμασίας και σχεδιασμού πριν από την έναρξη των εργασιών.
Κατά την εκτίμησή του, η ελληνική στάση δεν είχε συνέπειες μόνο για την πορεία του καλωδίου. Έστειλε και ένα μήνυμα προς τη διεθνή κοινότητα για το κατά πόσο η Ελλάδα είναι αποφασισμένη να υπερασπιστεί στην πράξη τα δικαιώματά της.
Ο αναλυτής κατηγόρησε επίσης όσους απέδιδαν την εμπλοκή αποκλειστικά σε οικονομικές εκκρεμότητες της κυπριακής πλευράς, υποστηρίζοντας ότι με αυτόν τον τρόπο αποκρυπτόταν η ουσία του προβλήματος: η τουρκική παρεμπόδιση.
Ζητά κλειστή συνεδρίαση στη Βουλή και καθαρές απαντήσεις
Ο Καλεντερίδης έθεσε ζήτημα λειτουργίας του πολιτικού συστήματος, επικρίνοντας το ΠΑΣΟΚ και τον ΣΥΡΙΖΑ επειδή, όπως είπε, περίμεναν τις δηλώσεις του Άγγελου Συρίγου για να ασκήσουν κριτική στην κυβέρνηση.
Ζήτησε κλειστή συνεδρίαση της αρμόδιας κοινοβουλευτικής επιτροπής, ώστε τα κόμματα να ενημερωθούν για όσα συνέβησαν στην Κάσο και για τους χειρισμούς που ακολούθησαν.
Επικαλούμενος συνομιλίες του με πρόσωπα από τη συμπολίτευση και την αντιπολίτευση, ανέφερε ότι ακόμη και σε θεσμικές συναντήσεις δεν δίνονταν απαντήσεις στα ερωτήματα που έθεταν.
«Θα τα μαθαίνουμε από τον κύριο Συρίγο και από τον κύριο Κόμπο τι ακριβώς έγινε εκείνη την ημέρα;», αναρωτήθηκε.
Η γαλλική συμμετοχή και το ερώτημα των κυριαρχικών δικαιωμάτων
Σχολιάζοντας τη γαλλική εμπλοκή στο έργο και τις αναφορές στη Meridiam, ο Καλεντερίδης αμφισβήτησε την παρουσίασή της ως αυτονόητης διπλωματικής επιτυχίας.
Το ερώτημα που έθεσε ήταν εάν η Ελλάδα προσβλέπει σε μια άλλη χώρα για να πραγματοποιήσει κάτι που η ίδια δεν κατάφερε να διασφαλίσει σε περιοχή οριοθετημένης ΑΟΖ με την Αίγυπτο.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η Τουρκία επιδιώκει να κατοχυρώσει στην πράξη τις διεκδικήσεις του τουρκολιβυκού μνημονίου, δημιουργώντας την εντύπωση ότι αυτές υπερισχύουν της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας.
Γι’ αυτό, υποστήριξε, η Αθήνα οφείλει να σχεδιάσει τα επόμενα βήματά της μαζί με το Παρίσι, έχοντας σαφή εικόνα του τουρκικού στόχου.
«Ενημέρωση» ή αίτηση άδειας προς την Άγκυρα;
Η πιο αιχμηρή προειδοποίησή του αφορούσε το ενδεχόμενο γαλλικής επικοινωνίας με την Τουρκία πριν από την επανέναρξη των ερευνών.
Επικαλούμενος πληροφορίες που, όπως είπε, έχει στη διάθεσή του, υποστήριξε ότι ένα σχετικό έγγραφο μπορεί να παρουσιαστεί ως «ενημέρωση», αλλά να λειτουργήσει ουσιαστικά ως αίτημα άδειας.
«Θα ονομαστεί, από ό,τι ξέρω, από ό,τι μαθαίνω, ενημέρωση, αλλά θα είναι αίτηση άδειας από την Τουρκία», ανέφερε.
Πρόκειται για προειδοποίηση του αναλυτή σχετικά με ενδεχόμενο χειρισμό, τον οποίο συνέδεσε με τον κίνδυνο αποδοχής τουρκικού ρόλου στην περιοχή.
Κατά την εκτίμησή του, εάν το έργο προχωρήσει ζητώντας άδεια από την Άγκυρα, ακόμη και η ευνοϊκότερη έκβαση θα μπορούσε να παραπέμπει σε συνδιαχείριση πέραν του 28ου μεσημβρινού.
«Και στην πολιτική η αλήθεια σώζει», τόνισε, προσθέτοντας ότι κάποια στιγμή η πραγματικότητα επιβάλλεται και «η προσγείωση είναι ανώμαλη».
Το τουρκολιβυκό ως πυλώνας της «Γαλάζιας Πατρίδας»
Ο Καλεντερίδης χαρακτήρισε το τουρκολιβυκό μνημόνιο βασικό πυλώνα του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας», για το οποίο χρησιμοποίησε τον αιχμηρό όρο «γαλάζια παράνοια».
Όπως υποστήριξε, η Άγκυρα έχει στρατηγικό συμφέρον να διατηρήσει το μνημόνιο ενεργό και να το στηρίξει με ενέργειες στο πεδίο. Συνεπώς, η συζήτηση για πιθανές αλλαγές στην πορεία του καλωδίου δεν αρκεί από μόνη της για να αντιμετωπιστεί η ουσία της τουρκικής αμφισβήτησης.
Για το υπό συζήτηση τουρκικό νομοσχέδιο σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες, σημείωσε ότι σημασία δεν έχει μόνο η ενδεχόμενη παρουσία χάρτη ή συντεταγμένων, αλλά και οι αρμοδιότητες που θα αποδίδει σε υπουργεία και στον πρόεδρο της χώρας.
Ο Ρούμπιο ως ευκαιρία για την ελληνική διπλωματία
Στο σκέλος των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, ο αναλυτής χαρακτήρισε σημαντική την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο που συζητήθηκε στην εκπομπή, θεωρώντας ότι η Αθήνα πρέπει να προετοιμαστεί για να θέσει συγκεκριμένα ζητήματα που συνδέονται με την τουρκική επιθετικότητα.
Εκτίμησε ότι ο Ρούμπιο γνωρίζει καλά τα ελληνοτουρκικά και το Κυπριακό και θα μπορούσε να λειτουργήσει εξισορροπητικά. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι εφαρμόζει την πολιτική του Λευκού Οίκου και του Ντόναλντ Τραμπ.
Παράλληλα, εξέφρασε ανησυχία για τα δημοσιεύματα που συζητήθηκαν σχετικά με την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και άσκησε κριτική στον Τομ Μπάρακ, αναφερόμενος σε κατηγορίες ότι προωθεί τα τουρκικά συμφέροντα.
«Στο εδώλιο του κατηγορουμένου» ο Ερντογάν για τους S-400
Για το ζήτημα των S-400 και των F-35, ο Καλεντερίδης υποστήριξε ότι ο Ερντογάν βρίσκεται αντιμέτωπος με τις συνέπειες της δικής του επιλογής να αγοράσει το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα.
«Δεν είναι απλά εγκλωβισμένος. Είναι στο εδώλιο του κατηγορουμένου», είπε χαρακτηριστικά, εκτιμώντας ότι η απόφαση αυτή στέρησε από την Τουρκία τη δυνατότητα να έχει ήδη ενισχύσει σημαντικά την αεροπορία της με F-35.
Κατά την ανάλυσή του, η εξεύρεση λύσης εξαρτάται και από τη Μόσχα: τόσο από τα στρατηγικά της συμφέροντα όσο και από τις εγγυήσεις που θα ζητούσε για τον τελικό προορισμό των S-400.
Πρόσθεσε ότι ακόμη και εάν ξεπεραστεί αυτό το εμπόδιο, η Τουρκία θα αντιμετωπίσει το ζήτημα της σειράς προτεραιότητας στην παραγωγή των F-35. Εκτίμησε ότι οι παραδόσεις θα μπορούσαν να απαιτήσουν πενταετία ή και περισσότερο.
Οι προσωπικές σχέσεις δεν ακυρώνουν τα συμφέροντα
Κλείνοντας, ο Καλεντερίδης εκτίμησε ότι οι σχέσεις Τραμπ–Ερντογάν παραμένουν σε καλό επίπεδο, αλλά υπογράμμισε τα όρια της προσωπικής διπλωματίας.
Όπως ανέφερε, δεν διαθέτει πληροφορίες, αλλά εκτιμά από τις κινήσεις που παρακολούθησε ότι η Ουάσινγκτον έχει θέσει ένα «πλαίσιο συμμόρφωσης» στον Τούρκο πρόεδρο.
Το συμπέρασμά του ήταν ότι, όταν τα συμφέροντα της Τουρκίας συγκρούονται με εκείνα της αμερικανικής πλευράς, η προσωπική σχέση των δύο ηγετών δεν αποτελεί εγγύηση για την Άγκυρα.