Τουρκία, Σαουδική Αραβία και Πακιστάν προσπαθούν να συγκροτήσουν έναν νέο άξονα συλλογικής άμυνας, με επίκεντρο την αεράμυνα, τα μη επανδρωμένα συστήματα και την προστασία κρίσιμων υποδομών.Οι πρόεδροι της Αιγύπτου και της Τουρκίας
Ο νευραλγικής σημασίας παράγων Αίγυπτος
Ο αραβικός Τύπος, σχολιάζοντας τη Συμφωνία της Μέκκας, συγκλίνει στο εξής: η Τουρκία επιδιώκει δημόσια τη διεύρυνση της αμυντικής συμφωνίας που υπέγραψε στις 7 Αυγούστου με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, με την Αίγυπτο ως πρώτο πιθανό νέο μέλος.
Δεν προκύπτει, όμως, αιγυπτιακή απόφαση ένταξης ούτε τεκμηριώνεται ότι η Άγκυρα έχει εξασφαλίσει σχετική δέσμευση από το Κάιρο. Από τα μέχρι τώρα στοιχεία, φαίνεται ότι η Αίγυπτος ναι μεν επιλέγει στενό συντονισμό με τους τρεις της Συμφωνίας της Μέκκας, αλλά χωρίς να έχει αποδεχθεί την ένταξή της στο σχήμα.
Το Independent Arabia, επικαλούμενο Αιγύπτιους διπλωμάτες, σημειώνει ότι το Κάιρο συμμετέχει ήδη στις περιφερειακές διαβουλεύσεις με τα τρία κράτη, αλλά αντιμετωπίζει την ένταξη σε ένα κοινό αμυντικό σχήμα ως χωριστή απόφαση. Οι ίδιοι, ωστόσο, δεν αποκλείουν μελλοντική προσχώρηση, αφού αποσαφηνιστούν οι μηχανισμοί λειτουργίας και οι στρατιωτικές υποχρεώσεις.
Η μόνη επίσημη δημόσια αιγυπτιακή τοποθέτηση, είναι εκείνη του υπουργού Εξωτερικών, Μπαντρ Αμπντελάτι, σύμφωνα με τον οποίον η συμφωνία εξετάζεται σοβαρά από νομική, τεχνική και συνταγματική άποψη. Στο Al Hadath, Αιγύπτιοι αναλυτές και πρώην διπλωμάτες εξηγούν ότι η προσχώρηση πρέπει να εξεταστεί σε σχέση με το σύνταγμα και τις υφιστάμενες διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας.
Να σημειωθεί ότι στις 21 Σεπτεμβρίου, στο περιθώριο της γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ, ο Αμπντελάτι φιλοξένησε στη Νέα Υόρκη τους υπουργούς Εξωτερικών των άλλων τριών χωρών. Στο κοινό ανακοινωθέν τους καταδικάζουν τις επιθέσεις κατά της Σαουδικής Αραβίας. Πάντως, ουδέν αναφέρθηκε περί αιγυπτιακής προσχώρησης στη Συμφωνία της Μέκκας. Στις 25 Σεπτεμβρίου, επίσης, έγινε συνάντηση των αρχηγών επιτελείων των τριών συμβαλλόμενων κρατών, στο Ριάντ.
Στον Al Araby Al Jadeed διατυπώνεται μια ευρύτερη πολιτική ανάγνωση: το Κάιρο προτιμά προς το παρόν την τετραμερή διαβούλευση, που του επιτρέπει να συνεργάζεται με Ριάντ, Άγκυρα και Ισλαμαμπάντ χωρίς να αναλαμβάνει συλλογική αμυντική δέσμευση. Σύμφωνα με το ΜΜΕ, αυτό δείχνει τις επιφυλάξεις της Αιγύπτου, η οποία θέλει να διατηρήσει γέφυρες και με άλλους εταίρους της, όπως μεταξύ άλλων η Ελλάδα και η Κύπρος. Επιπλέον, το ίδιο ΜΜΕ καταγράφει προβληματισμούς για τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Προβληματισμός σε Ισραήλ, Ιράν
Για το Ιράν, η συμφωνία δημιουργεί ένα πρόσθετο πλέγμα συμβατικής αποτροπής γύρω από τον Κόλπο. Η πιθανή σύνδεσή της με πακιστανικές στρατηγικές δυνατότητες προκαλεί ανησυχία στην Τεχεράνη, ακόμη και χωρίς επίσημη πυρηνική ρήτρα.
Για το Ισραήλ, ο κίνδυνος είναι διττός: αφενός η ενίσχυση της Τουρκίας ως περιφερειακού στρατιωτικού πόλου και αφετέρου η προοπτική συγκρότησης ενός ισχυρού σουνιτικού σχήματος με αμυντική τεχνολογία, κεφάλαια και πυρηνικό υπόβαθρο. Ταυτόχρονα, όμως, η ανάσχεση του Ιράν και των Χούθι μπορεί βραχυπρόθεσμα να εξυπηρετεί και ισραηλινά συμφέροντα.
Για την Αίγυπτο και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα , η συμφωνία προκαλεί επιφυλάξεις ως προς την αυξανόμενη τουρκική επιρροή στην Ερυθρά Θάλασσα και στον αραβικό κόσμο. Ενδεχόμενη μελλοντική προσχώρηση της Αιγύπτου, η οποία έχει αναφερθεί ως πιθανότητα από την τουρκική πλευρά, θα μετέβαλλε ριζικά το μέγεθος και τη γεωπολιτική βαρύτητα του σχήματος .
