Παλαιστίνη : Όταν τα λεφτά κλείνουν το μικρόφωνο

Διαβάστε επίσης:ΕΕ: «Δεν στρέφεται εναντίον των ΗΠΑ» η πρόταση για «συνδεδεμένο μέλος» στον Καναδά – Με δασμούς απείλησε ο Τραμπ - The Press Project - Ειδήσεις, Αναλύσεις, Ραδιόφωνο, Τηλεόραση

Όλα αυτά μπορεί να και είναι αλήθεια. Και κάνουν την ιστορία ακόμη πιο αποκαλυπτική. Γιατί σημαίνουν ότι σε μια περιοδεία ενός από τους μεγαλύτερους αστέρες της παγκόσμιας μουσικής, το όνομα στο εισιτήριο μπορεί να είναι του καλλιτέχνη, αλλά το δικαίωμα να αποφασίζει τι θα ακουστεί στη σκηνή ανήκει τελικά στον ιδιοκτήτη του σταδίου.

Δεν χρειάζεται κάποια κρατική απαγόρευση. Δεν χρειάζονται αστυνομικοί έξω από το καμαρίνι. Δεν χρειάζεται καν να χρησιμοποιηθεί η ενοχλητική λέξη «λογοκρισία». Αρκεί μια πολύ απλούστερη πρόταση. Στο δικό μου στάδιο αυτός δεν παίζει. Η αγορά αναλαμβάνει τα υπόλοιπα.

Ο Κραφτ δήλωσε μάλιστα ότι θα ήθελε να καθίσει με τον Μακλμόρ και να συζητήσουν «τα γεγονότα», επειδή τελικά, όπως είπε, επιδιώκουν και οι δύο την ειρήνη, το τέλος του ανθρώπινου πόνου και του μίσους. Δεν μπορεί κανείς παρά να θαυμάσει αυτή την αντίληψη περί διαλόγου. Πρώτα πετάς με τις κλωτσιές κάποιον από τη σκηνή και έπειτα του προσφέρεις καρέκλα για να συζητήσετε.

Διαβάστε επίσης:Τσουκαλάς για εισαγγελική παρέμβαση για ΙΣΑ: Αποδεικνύει την ανεπάρκεια των μηχανισμών ελέγχου στις ιδιωτικές δομές υγείας - The Press Project - Ειδήσεις, Αναλύσεις, Ραδιόφωνο, Τηλεόραση

Είναι όμως ξεκάθαρο πλέον πως τo δικαίωμα πολιτικής έκφρασης δεν αφορά όλους με τον ίδιο τρόπο και υπάρχει πάντα και το θέμα της …θεματολογίας. Γιατί ο Μακλμόρ δεν ήταν ο πρώτος. Τον Απρίλιο του 2025 το Πανεπιστήμιο Κορνέλ ακύρωσε την εμφάνιση της Αμερικανίδας τραγουδίστριας Κεϊλάνι στην ετήσια φοιτητική γιορτή του. Ο πρόεδρος του πανεπιστημίου επικαλέστηκε τις δημόσιες τοποθετήσεις της για το Ισραήλ και τον αντισημιτισμό. Λίγες μέρες αργότερα ακυρώθηκε και προγραμματισμένη συναυλία της στο Σέντραλ Παρκ της Νέας Υόρκης, έπειτα από πολιτικές πιέσεις και αντιδράσεις για τις θέσεις της.

Οι Kneecap, το βορειοϊρλανδικό συγκρότημα χιπ χοπ, βρέθηκαν επίσης αντιμέτωποι με ακυρώσεις και αποκλεισμούς μετά τις εκρηκτικές δημόσιες παρεμβάσεις τους για τη Γάζα και την Παλαιστίνη. Ανάλογη ήταν η περίπτωση των Bob Vylan, του βρετανικού πανκ-ραπ ντουέτου. Μετά την εμφάνισή τους στο φεστιβάλ Γκλάστονμπερι το 2025, όπου ο τραγουδιστής Μπόμπι Βάιλαν κάλεσε το κοινό να φωνάξει μαζί του «Ελεύθερη Παλαιστίνη» και «Θάνατος στον ισραηλινό στρατό», ακολούθησε αστυνομική έρευνα, ανάκληση των αμερικανικών θεωρήσεων εισόδου του συγκροτήματος και ακυρώσεις εμφανίσεων σε Βρετανία και ηπειρωτική Ευρώπη.

Το δεύτερο σύνθημα διαφοροποιεί σαφώς την υπόθεση από εκείνη του Μακλμόρ και προκάλεσε κατηγορίες για ρητορική μίσους. Η συνέχεια όμως παρουσιάζει μια ενδιαφέρουσα ομοιότητα με όσα συμβαίνουν τώρα στην περιοδεία του Εντ Σίραν. Όταν το φεστιβάλ Radar στο Μάντσεστερ απέκλεισε τους Bob Vylan, άλλα συγκροτήματα αποχώρησαν από τη διοργάνωση σε ένδειξη αλληλεγγύης. Η προσπάθεια αποκλεισμού ενός καλλιτέχνη είχε προκαλέσει και τότε μια μικρή αλυσιδωτή ανταρσία πάνω στη σκηνή.

Το παλαιστινιακό έχει διαφορετικούς κανόνες

Οι περιπτώσεις δεν είναι ταυτόσημες. Το επαναλαμβανόμενο στοιχείο όμως είναι συγκεκριμένο. Δεν πρόκειται για μια γενικότερη δυσανεξία απέναντι στους καλλιτέχνες που κάνουν πολιτική από σκηνής. Πρόκειται για τις συνέπειες που μπορεί να έχει η δημόσια υπεράσπιση των Παλαιστινίων και η καταγγελία της πολιτικής του Ισραήλ.

Διαβάστε επίσης:Κάλεσμα ΑΝΤΑΡΣΥΑ στις αντιφασιστικές διαδηλώσεις στις 18/9 – Κερατσ�

Οι μουσικές σκηνές δεν μετατράπηκαν ξαφνικά σε αποστειρωμένους χώρους πολιτικής ουδετερότητας. Οι καλλιτέχνες μιλούν εδώ και δεκαετίες για πολέμους, φυλετικές διακρίσεις, ανθρώπινα δικαιώματα, αυταρχικά καθεστώτα και καταπιεσμένους λαούς. Δύσκολα φαντάζεται κανείς ιδιοκτήτες σταδίων να απειλούν με ακύρωση μιας ολόκληρης περιοδείας επειδή ένας τραγουδιστής ζήτησε από τη σκηνή ελευθερία για τον λαό του Νταρφούρ.

Στην περίπτωση της Παλαιστίνης όμως υπάρχει κάτι περισσότερο. Υπάρχει ένα οργανωμένο και οικονομικά ισχυρό πλέγμα φιλοϊσραηλινών οργανώσεων, δωρητών και άλλων παραγόντων που μπορεί να μετατρέψει την πολιτική διαφωνία σε σοβαρό επαγγελματικό κόστος αν όχι εξόντωση.

Και όποιος θεωρεί ότι πρόκειται για κάποια αμερικανική ιδιομορφία μπορεί να κοιτάξει προς την Ευρώπη. Η Eurovision προσφέρει ίσως το καθαρότερο παράδειγμα. Στις 25 Φεβρουαρίου 2022, μία ημέρα μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η Ευρωπαϊκή Ραδιοτηλεοπτική Ένωση απέκλεισε τη Ρωσία από τον διαγωνισμό. Παρότι υπογράμμιζε τον «απολιτικό» χαρακτήρα της Eurovision, έκρινε ότι η παρουσία ρωσικής συμμετοχής υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες θα έπληττε το κύρος της διοργάνωσης.

Όταν τέθηκε το αντίστοιχο ζήτημα για το Ισραήλ εξαιτίας του πολέμου στη Γάζα, η έννοια της πολιτικής ουδετερότητας αποδείχθηκε πολύ πιο ελαστική. Το Ισραήλ παρέμεινε στον διαγωνισμό παρά τις εκκλήσεις για αποκλεισμό του, τις διαδηλώσεις, τις αντιδράσεις καλλιτεχνών και τις ενστάσεις ευρωπαϊκών δημόσιων ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών. Συνέχισε να συμμετέχει και το 2026.

Δεν χρειάζεται να φανταστεί κανείς κάποιο ενιαίο κέντρο που δίνει εντολές από την Ουάσιγκτον μέχρι τις ευρωπαϊκές μουσικές διοργανώσεις. Η πραγματικότητα είναι πιο πεζή και ίσως γι’ αυτό αποτελεσματικότερη. Υπάρχουν οργανώσεις, δωρητές, ιδιοκτήτες χώρων, πολιτικές πιέσεις, οικονομικά συμφέροντα και θεσμοί που παίρνουν τις δικές τους αποφάσεις.

Το αποτέλεσμα όμως επαναλαμβάνεται με αξιοσημείωτη συνέπεια: η δημόσια υπεράσπιση των Παλαιστινίων μπορεί να μετατρέψει πολύ γρήγορα την ελευθερία του λόγου σε ελευθερία αναζήτησης της επόμενης σκηνής.

Στην περίπτωση του Μακλμόρ ο μηχανισμός έγινε απλώς ασυνήθιστα ορατός. Η λογοκρισία αυτού του είδους έχει ένα μεγάλο πλεονέκτημα. H λέξη λογοκρισία ούτε καν ακούγεται. Ο δισεκατομμυριούχος ιδιοκτήτης απλώς αποφασίζει ποιος παίζει στο στάδιό του, ο διοργανωτής προστατεύει την περιοδεία, το πανεπιστήμιο αποφεύγει τις «εντάσεις» και η Eurovision υπερασπίζεται απλώς την ουδετερότητά της. Στο τέλος όλοι κάνουν απλώς τη δουλειά τους και, κατά περίεργη σύμπτωση, ο μόνος που απομένει εκτός σκηνής είναι ο καλλιτέχνης που μίλησε για την Παλαιστίνη. Στην περίπτωση όμως του Μακλμόρ κάτι πήγε στραβά. Οταν του έκλεισαν το μικρόφωνο, οι υπόλοιποι άρχισαν να κατεβαίνουν ένας ένας από τη σκηνή.