Η σαρωτική νίκη του AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ μπορεί εύκολα να περιγραφεί ως ένα ακόμη ορόσημο στην άνοδο της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς. Το 43,8% που συγκέντρωσε το κόμμα στην εκλογική αναμέτρηση της Κυριακής είναι άλλωστε το υψηλότερο ποσοστό που έχει πετύχει ποτέ το κόμμα σε εκλογές κρατιδίου στη Γερμανία και υπερδιπλάσιο από το 20,8% του 2021. Το CDU, που είχε κερδίσει τότε με 37,1%, περιορίστηκε τώρα στο 17,2%.
Το τείχος που πια δεν αρκεί
Ετσι το περίφημο γερμανικό Brandmauer , το «τείχος προστασίας» που αποκλείει τη συνεργασία των υπόλοιπων κομμάτων με το AfD, βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα πολιτικό παράδοξο. Η απομόνωση του AfD μπορεί να αποτελεί επιλογή των δημοκρατικών κομμάτων. Δεν μπορεί όμως να υποκαταστήσει μια στρατηγική επανασύνδεσης με τους ψηφοφόρους.
Οσο μεγαλώνει το AfD, τόσο ευρύτερη συνεργασία μεταξύ των υπολοίπων απαιτείται για να παραμείνει έξω από την κυβέρνηση. Και όσο περισσότερο CDU, SPD, Πράσινοι και Αριστερά αναγκάζονται να συνεργάζονται με βασικό κοινό παρονομαστή τον αποκλεισμό του, τόσο ευκολότερα το AfD μπορεί να παρουσιάζει τους αντιπάλους του ως διαφορετικές εκδοχές ενός ενιαίου πολιτικού κατεστημένου.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το Brandmauer πρέπει να εγκαταλειφθεί. Σημαίνει ότι μπορεί να εμποδίσει την είσοδο του AfD στην κυβέρνηση, αλλά δεν μπορεί από μόνο του να εμποδίσει την αύξηση της εκλογικής του επιρροής. Η Σαξονία-Άνχαλτ μοιάζει ήδη να χωρίζεται σε δύο μεγάλα στρατόπεδα, το AfD και τους υπόλοιπους. Πρόκειται για βαθύτερη αλλαγή από μια ακόμη εκλογική νίκη της ακροδεξιάς.
Το AfD κατάφερε να μετατραπεί σε μαζικό κόμμα ακριβώς την περίοδο που τα παλιά μαζικά κόμματα δυσκολεύονται να λειτουργήσουν ως τέτοια. Το CDU χάνει την ικανότητα να συγκρατεί μεγάλο μέρος του συντηρητικού κόσμου. Το SPD χάνει την προνομιακή σχέση του με τους κοινωνικά και οικονομικά ανασφαλείς. Και το AfD αρχίζει να καταλαμβάνει όχι μόνο τις ψήφους που αφήνουν πίσω τους, αλλά και τον χώρο της πολιτικής εκπροσώπησης που εγκαταλείπουν.
Το 44% στη Σαξονία-Άνχαλτ δεν σημαίνει ακόμη ότι το AfD βρίσκεται ένα βήμα από την εξουσία σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Δείχνει όμως ότι η στρατηγική της πολιτικής απομόνωσής του δεν αρκεί για να ανακόψει την κοινωνική του διεύρυνση. Το γερμανικό πολιτικό σύστημα έχει καταφέρει μέχρι τώρα να κρατήσει το AfD έξω από την κυβέρνηση. Δεν έχει καταφέρει όμως να ανακόψει τη διεύρυνση της κοινωνικής του βάσης και, κυρίως, τη μετατροπή του από κόμμα διαμαρτυρίας σε πολιτική δύναμη με την οποία ταυτίζεται ένα ολοένα μεγαλύτερο τμήμα των Γερμανών ψηφοφόρων
Ιστορικής σημασίας
Από τις πρωσικές εκλογές του 1932, είχε κόμμα δεξιά της Χριστιανοδημοκρατίας να πάρει 40%+ στη Σαξωνία, Ανχαλτ. Είχαν πάρει οι Ναζί ~41% και 7% ένα άλλο εθνικιστικό κόμμα λίγο πιο ήπιο.
Στις πρώτες εκλογές μετά την πτώση του τείχους είχαν CDU (Χριστιανοδημοκρατία) 39%, SPD (Σοσιαλδημοκράτες) 26% και Ελεύθεροι Δημοκράτες (FDP) 13,5%. Τώρα έχουν: CDU 16,9%, SPD με 9,1%, Πράσινοι 8,9%, Αριστερά (Linke) 8,4%, Συμμαχία Σάρα Βάγκενκνεχτ (BSW) 5,2%. Το FDP μένει εκτός με 2,5%. Δηλαδή, τώρα το 78% των συστημικών κομμάτων του παρελθόντος έπεσε στο 29%.
Να σημειωθεί πως ο παππούς της Alice Weidel, αρχηγού της AfD, ήταν δεδηλωμένος και πασίγνωστος Ναζί.
Αραγε, έχει τελείωσε η μεταπολεμική περίοδος στη Γερμανία, αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη;