Ο Υπουργός τόνισε εξαρχής ότι η αντιπυρική περίοδος δεν έχει ολοκληρωθεί
Η πυρκαγιά εξαπλώθηκε γρήγορα προς τη νότια πλευρά του Κιθαιρώνα και το Πόρτο Γερμενό. Τα ξημερώματα, όπως ανέφερε ο Υπουργός, βρέθηκε και ο ίδιος στην περιοχή, μαζί με τον Δήμαρχο και ανώτατα στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος, όπου είχε αναπτυχθεί πολύ μεγάλη δύναμη πυροσβεστικών οχημάτων, εθελοντών και δασοκομάντος σε γραμμή άμυνας. Οι άνεμοι όμως δεν υποχώρησαν ούτε κατά τη διάρκεια της νύχτας, συνεχίζοντας να πνέουν με ταχύτητες της τάξης των 90-100 χιλιομέτρων την ώρα.
Ο Υπουργός περιέγραψε ένα «οριζόντιο καυτό νέφος» πάνω από την περιοχή, ενώ τα ξημερώματα η κατάσταση έγινε εξαιρετικά δύσκολη. «Έβρεξε πραγματικά φωτιά σε όλο το Πόρτο Γερμενό, μέχρι και απέναντι», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Απαντώντας στην κριτική για τη διασπορά των εναέριων μέσων, ο κ. Τουρνάς τόνισε ότι υπάρχει σχεδιασμός από τον Αρχηγό του Πυροσβεστικού Σώματος, ώστε επιχειρησιακές δυνάμεις και εναέρια μέσα να καλύπτουν ολόκληρη τη χώρα και τη νησιωτική Ελλάδα. Ειδικά στην Κρήτη, τα τελευταία δύο με τρία χρόνια βρίσκονται μόνιμα τοποθετημένα τέσσερα ελικόπτερα.
Επτά νέα Canadair 515
Ο Υπουργός αναφέρθηκε διεξοδικά και στον εκσυγχρονισμό του εθνικού στόλου των Canadair. Όπως σημείωσε, η γραμμή παραγωγής είχε κλείσει εδώ και χρόνια και, μέσω πρωτοβουλίας στην οποία πρωτοστάτησε η Ελλάδα και της συνεργασίας σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, άνοιξε εκ νέου.
Η νέα γραμμή παραγωγής χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και από έξι χώρες, ενώ η Ελλάδα θα είναι η πρώτη χώρα που θα παραλάβει τα νέα αεροσκάφη. Συνολικά θα αποκτηθούν επτά νέα Canadair CL-515. Το πρώτο θα είναι έτοιμο το 2028 και μέχρι το 2031 θα έχουν παραληφθεί και τα επτά. Από τα επτά νέα αεροσκάφη, τα δύο χρηματοδοτούνται από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό, ενώ τα υπόλοιπα πέντε μέσω του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ».
Ο κ. Τουρνάς αναφέρθηκε και στα χαρακτηριστικά των νέων Canadair CL-515. Πρόκειται για σύγχρονα αεροσκάφη με glass cockpit και εξελιγμένα ψηφιακά συστήματα που υποστηρίζουν τον χειριστή τόσο στην πτήση όσο και στην εκτέλεση της ρίψης. Έχουν δυνατότητα μεταφοράς περίπου 7 τόνων νερού, με δυνατότητα να περιλαμβάνεται και 1 τόνος αφρού, δηλαδή περίπου έναν τόνο περισσότερο σε σχέση με τα σημερινά Canadair. Η υδροληψία θα πραγματοποιείται σε περίπου 16 δευτερόλεπτα.
Ο κ. Τουρνάς διευκρίνισε ότι η παραλαβή του πρώτου Canadair το 2028 δεν σημαίνει αυτόματα και άμεση επιχειρησιακή ένταξη. Για κάθε νέο αεροπορικό σύστημα απαιτείται περίοδος εκπαίδευσης και αφομοίωσης από πιλότους και μηχανικούς, η οποία μπορεί να ξεπεράσει ακόμη και τον έναν χρόνο.
«Όλα πρέπει να εξεταστούν»
Αναφερόμενος στη σύγκρουση των δύο πυροσβεστικών ελικοπτέρων, ο κ. Τουρνάς ξεκαθάρισε ότι δεν μπορεί να προχωρήσει σε εκτίμηση για τα αίτια όσο βρίσκεται σε εξέλιξη η επίσημη διερεύνηση.
Το περιστατικό διερευνάται αφενός από την αρμόδια ανακριτική Αρχή υπό τον εισαγγελέα και αφετέρου, ως προς το σκέλος της ασφάλειας πτήσεων, από τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ. Όπως εξήγησε, ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ αρχικά, με βάση το θεσμικό του πλαίσιο, είχε θεωρήσει ότι δεν μπορούσε να αναλάβει τη διερεύνηση, ωστόσο στη συνέχεια, και σε συνεργασία με την FAA, δεδομένου ότι εκεί είναι νηολογημένα τα συγκεκριμένα μέσα, ανέλαβε τελικά τη διαδικασία διερεύνησης του αεροπορικού ατυχήματος.
Ο Υπουργός υπογράμμισε ότι πολλά ερωτήματα παραμένουν ανοιχτά και ότι εκτιμήσεις που βασίζονται αποκλειστικά στο βίντεο του δυστυχήματος δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τη διερεύνηση. Θα εξεταστεί η τεχνική κατάσταση των δύο ελικοπτέρων και εάν υπήρχε ή όχι μηχανική βλάβη, η κατάσταση των πιλότων, το είδος και οι κανόνες της πτήσης, οι επικοινωνίες τους, οι εξουσιοδοτήσεις που είχαν λάβει, καθώς και το αν βρίσκονταν στη φάση της υδροληψίας ή της πτήσης προς την περιοχή των ρίψεων, σε ποιο ύψος και σε ποια περιοχή έγινε η σύγκρουση, αν είχαν εισέλθει στην περιοχή ρίψεων, αν είχαν πάρει οδηγίες ή εντολή και αν είχαν ζητήσει άδεια εισόδου.
«Όλα. Όλα πρέπει να εξεταστούν. Τα πάντα όλα», τόνισε. Όλες οι επικοινωνίες καταγράφονται και αποτελούν μέρος του υλικού που θα εξεταστεί.
Χρήση επιβραδυντικού υγρού
Απαντώντας στο ερώτημα εάν χρησιμοποιείται επιβραδυντικό υγρό στις μεγάλες πυρκαγιές, ο Υπουργός ήταν σαφής ότι χρησιμοποιείται. Όπως ανέφερε, υπάρχουν έξι Air Tractor που μπορούν να μεταφέρουν επιβραδυντικό υγρό και έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί σε πολλές πυρκαγιές, μεταξύ των οποίων και σε πρόσφατα συμβάντα στον Άγιο Βλάσιο και το χωριό Στεφάνι.
Σε σχέση με την προετοιμασία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο κ. Τουρνάς σημείωσε ότι υπήρξαν και περιπτώσεις όπου η εικόνα δεν ήταν αυτή που θα έπρεπε, ωστόσο η πλειονότητα των Δημάρχων συνεργάστηκε και ανταποκρίθηκε.
Μέσω των προγραμμάτων AntiNero πραγματοποιήθηκαν διανοίξεις αντιπυρικών ζωνών και δασικών δρόμων, καθώς και καθαρισμοί και παρεμβάσεις σε πολλές περιαστικές δασικές περιοχές. Ο ίδιος, όπως ανέφερε, πραγματοποίησε αυτοψίες στον Υμηττό, στην Πεντέλη και στην Πάρνηθα, ενώ η Διεύθυνση Κατασκευών και Αντιμετώπισης Φυσικών Καταστροφών έκανε συμπληρωματικές εργασίες εκεί όπου δεν μπορούσαν να καλυφθούν οι ανάγκες μέσω AntiNero, με ιδιαίτερη έμφαση σε περιοχές όπου υπάρχει μίξη αστικού ιστού και δάσους.
Οι Δήμοι συνέδραμαν επίσης με την εγκατάσταση δεξαμενών νερού, ώστε τα ελικόπτερα να μπορούν να υδροδοτούνται κοντά στις περιοχές των πυρκαγιών και να έχουν μικρότερο κύκλο επανατροφοδότησης. Για πρώτη φορά φέτος, όπως τόνισε, διατέθηκαν στους Δήμους 50 εκατ. ευρώ. Συγκριτικά, μέχρι το 2020 το συνολικό ποσό που λάμβαναν όλοι οι Δήμοι ανερχόταν σε 18,5 εκατ. ευρώ.
Ο Υπουργός σημείωσε ότι θα εξεταστεί τι περισσότερο μπορεί να γίνει την επόμενη χρονιά ώστε να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο η προσπάθεια πρόληψης.
Τα AntiNero λειτουργούν εδώ και πέντε χρόνια
Απαντώντας και στο ερώτημα γιατί οι αντιπυρικές ζώνες δεν ανοίγονται τον χειμώνα, ο Υπουργός διευκρίνισε ότι τα προγράμματα AntiNero ξεκίνησαν πριν από πέντε χρόνια και περιλαμβάνουν διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών και δασικών δρόμων καθ’ όλη τη διάρκεια του χειμώνα και του έτους. Σημείωσε μάλιστα ότι κανονικά οι εργασίες μέσα στο δάσος θα έπρεπε να περιορίζονται το καλοκαίρι, ωστόσο φέτος συνεχίστηκαν σε ορισμένες περιπτώσεις, με επιτήρηση των δασικών συνεργείων.
Σαλαμίνα
Με αφορμή την πυρκαγιά στα Περιστέρια Σαλαμίνας, ο Υπουργός αναφέρθηκε στις δυσκολίες που παρουσιάζουν οικισμοί μέσα σε δασικές περιοχές, όπου η πρόσβαση είναι περιορισμένη. Όπως ανέφερε, σε συγκεκριμένα σημεία οι δρόμοι έχουν πλάτος περίπου τρία μέτρα, επιτρέποντας την πρόσβαση μόνο μικρών πυροσβεστικών οχημάτων, χωρητικότητας περίπου 500 λίτρων νερού. «Για να μπορέσουμε πραγματικά να αυξήσουμε την ανθεκτικότητα, να μειώσουμε τον κίνδυνο, θα πρέπει να τα δούμε όλα αυτά, να ανοιχτούν δρόμοι πρόσβασης και δρόμοι διαφυγής», τόνισε.
Κατά την πυρκαγιά, η εξέλιξη παρακολουθούνταν από τέσσερα drones. Επειδή η φωτιά είχε αποκόψει τον παράκτιο δρόμο από τις Κολώνες προς Περιστέρια και δεν υπήρχε άλλος δρόμος διαφυγής, αποφασίστηκε η απομάκρυνση των πολιτών δια θαλάσσης. Για τον λόγο αυτό, ο κ. Τουρνάς επικοινώνησε άμεσα με τον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και τον Υπαρχηγό του Λιμενικού Σώματος για την κινητοποίηση πλωτών μέσων, τα οποία απεγκλώβισαν από τη θάλασσα πάνω από 500 άτομα. Όπως σημείωσε, φέτος υπήρξαν συνολικά τέσσερις ανάλογες περιπτώσεις, αναδεικνύοντας την ανάγκη ασφαλών οδών διαφυγής σε περιοχές και παραλιακούς οικισμούς σε περίκλειστες λεκάνες.
Γιατί γίνονται οι προληπτικές απομακρύνσεις
Αναφερόμενος στις προληπτικές απομακρύνσεις πολιτών από περιοχές που απειλούνται από πυρκαγιές, ο Υπουργός υπογράμμισε ότι ο σκοπός τους είναι προφανής: η αποφυγή απώλειας ανθρώπινων ζωών και η μη επανάληψη τραγωδιών του παρελθόντος. Έκανε αναφορά και στην περίπτωση της Χαλκιδικής, όπου η έγκαιρη απομάκρυνση πολιτών απέτρεψε μια κατάσταση πολύ μεγαλύτερων διαστάσεων.
«Οι επόμενες ημέρες είναι δύσκολες, αυτή τη στιγμή τα πάντα είναι δυναμίτης»
Αναφερόμενος στις συνθήκες που θα επικρατήσουν τις επόμενες μέρες, ο Κώστας Τουρνάς απηύθυνε ισχυρή έκκληση προς τους πολίτες για αυξημένη προσοχή. «Οι επόμενες ημέρες είναι δύσκολες και είναι δύσκολες γιατί αυτή τη στιγμή τα πάντα είναι δυναμίτης». Όπως εξήγησε: «Έχουν ξεραθεί τα πάντα, έχουμε παρατεταμένα υψηλές θερμοκρασίες, που μπορεί να μην έχουμε καύσωνες αλλά έχουμε υψηλές θερμοκρασίες, οι οποίες λειτουργούν αθροιστικά». Παράλληλα, τις επόμενες ημέρες αναμένεται ενίσχυση του βορειοανατολικού ανέμου στο Αιγαίο αλλά και του βορειοδυτικού ανέμου από το Ιόνιο, γεγονός που αυξάνει περαιτέρω τον δείκτη επικινδυνότητας. Και κατέληξε: «Αυξάνει ο δείκτης επικινδυνότητας και κάνω πραγματικά μία έκκληση προς όλους, να δείξουν ιδιαίτερη προσοχή. Να αποφύγουνε εργασίες οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν φωτιά, είναι καταστροφικό».