Πλεύρης: Δεν θα επιτρέψουμε μόνιμη μεταναστευτική διαδρομή από τη Λιβύη στην Κρήτη

Με μήνυμα ότι η κυβέρνηση δεν πρόκειται να επιτρέψει τη δημιουργία μιας μόνιμης μεταναστευτικής διαδρομής από τη Λιβύη
Η εικόνα αυτή τη στιγμή είναι αισθητά βελτιωμένη, καθώς οι ροές από τη Λιβύη έχουν περιοριστεί και πλέον είναι σε χαμηλότερο επίπεδο έναντι του 2025. Αυτό είναι ασφαλώς ένα θετικό στοιχείο, δεν μας επιτρέπει όμως κανέναν εφησυχασμό καθώς γνωρίζουμε ότι κατά τους θερινούς μήνες οι καιρικές συνθήκες ευνοούν τη δράση των κυκλωμάτων διακίνησης και ότι η κατάσταση μπορεί να μεταβληθεί πολύ γρήγορα. Γι’ αυτό έχουμε ήδη προσαρμόσει τον επιχειρησιακό μας σχεδιασμό. Έχει ολοκληρωθεί η δομή στην Αγυιά Χανίων, προχωρά η αντίστοιχη στο Ηράκλειο, υπάρχει συνεχής συνεργασία με το υπουργείο Ναυτιλίας και το Λιμενικό Σώμα, ενώ η Frontex έχει ενισχύσει ουσιαστικά την παρουσία της στην περιοχή. Ταυτόχρονα, βρισκόμαστε σε διαρκή επικοινωνία και συντονισμό με τη λιβυκή πλευρά, ώστε να υπάρχει έγκαιρη ανταλλαγή πληροφοριών και αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των κυκλωμάτων διακίνησης. Αν οι ροές μεταβληθούν και υπάρξει εκ νέου αυξημένη πίεση, η αντίδρασή μας θα είναι άμεση και ακόμη πιο αυστηρή. Η αναστολή εξέτασης αιτημάτων ασύλου, που εφαρμόστηκε το καλοκαίρι του 2025 σε συνθήκες έκτακτης μεταναστευτικής πίεσης, απέδειξε ότι η κυβέρνηση δεν διστάζει να λαμβάνει δύσκολες αλλά αναγκαίες αποφάσεις για την προστασία των συνόρων και εφόσον οι συνθήκες το επιβάλουν, θα αξιοποιήσουμε κάθε νόμιμο εργαλείο που έχουμε στη διάθεσή μας. Δεν είναι σκόπιμο να προαναγγέλλονται επιχειρησιακές κινήσεις. Εκείνο που μπορώ να διαβεβαιώσω είναι ότι όποια μέτρα απαιτηθούν για την προστασία των συνόρων θα ληφθούν χωρίς κανέναν δισταγμό. Πάντως σήμερα οι θαλάσσιες ροές έχουν μείωση σχεδόν 30%.
Η λειτουργία της δομής βρίσκεται πλέον στην τελική ευθεία. Απομένουν ορισμένες τεχνικές και διοικητικές εκκρεμότητες, για την ολοκλήρωση των οποίων οι αρμόδιες υπηρεσίες εργάζονται με εντατικούς ρυθμούς. Στόχος μας είναι ο χώρος να καταστεί επιχειρησιακά διαθέσιμος το συντομότερο δυνατό. Υπάρχει συγκεκριμένος σχεδιασμός και πλήρης συντονισμός μεταξύ των συναρμόδιων υπηρεσιών, ώστε η δομή να λειτουργήσει οργανωμένα και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες που διαμορφώνονται στην Κρήτη. Η τελική δυναμικότητα θα οριστικοποιηθεί με την ολοκλήρωση των εργασιών και των απαιτούμενων διαδικασιών. Από την πλευρά μας, προχωρούμε με ταχύτητα και συνέπεια, ώστε να υπάρχει η αναγκαία επιχειρησιακή ετοιμότητα. Επιπλέον, ήδη έχουμε ναυλώσει δικό μας πλοίο για να μην επιβαρύνεται το επιβατικό κοινό με μετακινήσεις παράνομων μεταναστών σε κλειστές δομές.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να κινηθεί ταχύτερα και πιο αποφασιστικά, γιατί τα ελληνικά σύνορα είναι ταυτόχρονα και ευρωπαϊκά σύνορα. Ωστόσο, η Ελλάδα δεν περιμένει παθητικά τις ευρωπαϊκές αποφάσεις. Έχουμε αναπτύξει τους δικούς μας διπλωματικούς διαύλους και διατηρούμε επαφές τόσο με την Τρίπολη όσο και με την ανατολική Λιβύη. Παράλληλα, υπάρχει απευθείας επιχειρησιακή συνεργασία με τη λιβυκή Ακτοφυλακή, παρουσία στελεχών του ελληνικού Λιμενικού στη Λιβύη και ενισχυμένη επιτήρηση με τη συνδρομή της Frontex, όσο το δυνατόν πλησιέστερα στις λιβυκές ακτές. Οι επαφές αυτές έχουν αποδώσει σε έναν βαθμό, αλλά απαιτείται συνέχεια, συνέπεια και ακόμη μεγαλύτερη πίεση, ώστε οι βάρκες να σταματούν πριν ξεκινήσουν. Η θέση μας είναι ξεκάθαρη. Δεν θα επιτρέψουμε να παγιωθεί μια νέα μεταναστευτική διαδρομή Λιβύης-Κρήτης. Εφόσον διαπιστώσουμε ότι επιχειρείται η δημιουργία αθρόων και σταθερών ροών προς το νησί, η Ελλάδα είναι απολύτως έτοιμη να λάβει κάθε πρόσθετο μέτρο που απαιτείται, όπως η αναστολή εξέτασης αιτήσεων Ασύλου που εφαρμόσαμε πριν από ένα χρόνο με απόλυτη επιτυχία. Η προστασία των συνόρων και η ασφάλεια των Ελλήνων δεν μπαίνει σε διαπραγμάτευση.
Το πρώτο εξάμηνο του 2025 οι ροές Αιγυπτίων ήταν κοντά στις 4.000 και οι επιστροφές, μόλις 65. Το πρώτο εξάμηνο του 2026 οι ροές Αιγυπτίων είναι κάτω από 900 και οι επιστροφές άνω των 300. Αυτό δείχνει την καλή συνεργασία του τελευταίου έτους. Οι συζητήσεις μας στο Κάιρο επικεντρώθηκαν πρωτίστως στην αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης. Συζητήσαμε την περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας μας για την καταπολέμηση των κυκλωμάτων διακίνησης, την αποτελεσματικότερη προστασία των συνόρων, την ανταλλαγή πληροφοριών και τον καλύτερο συντονισμό των αρμόδιων αρχών, με ιδιαίτερη έμφαση στις επιστροφές πολιτών τρίτων χωρών που δεν δικαιούνται διεθνή προστασία. 
Το Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου καθορίζει πλέον με σαφήνεια το πλαίσιο της νομικής καθοδήγησης των αιτούντων άσυλο. Παράλληλα, δίνει τη δυνατότητα οι σχετικές νομικές ενημερώσεις να πραγματοποιούνται σε ομαδικές συνεδρίες, αλλά και εξ αποστάσεως από δικηγόρους. Πρόκειται για μια ουσιαστική αλλαγή, καθώς μέχρι σήμερα δεν υπήρχε καθόλου τέτοια νομική καθοδήγηση για τους αιτούντες άσυλο στον πρώτο βαθμό. Σε ό,τι αφορά τις ΜΚΟ, μπορούν, εφόσον το επιθυμούν, να προβαίνουν και αυτές σε ενημερώσεις, ως εντολοδόχοι όμως των ίδιων των αιτούντων άσυλο. Δεν μπορεί εντολέας τους να είναι το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου. Η δυνατότητα παροχής της συγκεκριμένης νομικής καθοδήγησης για λογαριασμό του υπουργείου περνά αμιγώς στους δικηγόρους και στους δικηγορικούς συλλόγους. Για εμάς είναι ιδιαίτερα σημαντικό η καθοδήγηση αυτή να παρέχεται από τους δικηγόρους, οι οποίοι είναι και οι καθ’ ύλην αρμόδιοι, και όχι από ΜΚΟ.
Ξέρετε, βαθμοί και ποσοστά δεν χωρούν σε μια τόσο σύνθετη και ιστορική μεταρρύθμιση. Πρόκειται για ένα εντελώς νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο, το οποίο απαιτεί βαθιές αλλαγές στη νομοθεσία, στις διαδικασίες, στα πληροφοριακά συστήματα και στον συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων υπηρεσιών. 
Οι συζητήσεις για τα Return Hubs βρίσκονται πλέον σε προχωρημένο στάδιο σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στόχος μας είναι μέσα στο 2026 να ολοκληρωθούν οι πρώτες συμφωνίες με μία ή περισσότερες τρίτες χώρες, κυρίως στην Αφρική και την Ασία, ώστε από το 2027 να ξεκινήσει σταδιακά η λειτουργία των συγκεκριμένων κέντρων. Η Ελλάδα δεν είναι απλός παρατηρητής αυτής της προσπάθειας. Αντιθέτως, βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών, συμμετέχοντας μαζί με την Αυστρία, τη Γερμανία, τη Δανία και την Ολλανδία στη διαμόρφωση του νέου αυτού μοντέλου. Η χώρα μας θα συνεχίσει να συμβάλλει ενεργά, ώστε το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο να μην μείνει μια θεωρητική πρόβλεψη, αλλά να εφαρμοστεί στην πράξη. Η θέση μας είναι σταθερή, γιατί η προστασία των εξωτερικών συνόρων, όσο κρίσιμη κι αν είναι, από μόνη της δεν αρκεί. Μια μεταναστευτική πολιτική είναι αξιόπιστη μόνο όταν συνοδεύεται από αποτελεσματικές επιστροφές για όσους δεν δικαιούνται διεθνή προστασία. Δεν αναφερόμαστε, λοιπόν, σε ανθρώπους που έχουν δικαίωμα ασύλου, αλλά σε πρόσωπα των οποίων το αίτημα έχει απορριφθεί τελεσίδικα και δεν έχουν δικαίωμα να παραμένουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτόν ακριβώς τον στόχο υπηρετούν τα Return Hubs και προς αυτή την κατεύθυνση η χώρα μας θα συνεχίσει να πρωτοστατεί.