Με πολιτικό χιούμορ αλλά και αρκετή ένταση εξελίχθηκε η συζήτηση στην Επιτροπή Συνταγματικής Αναθεώρησης για το άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών, καθώς η αντιπαράθεση ανάμεσα στην Ντόρα Μπακογιάννη και τον εισηγητή του ΠΑΣΟΚ, Παναγιώτη Δουδωνή, έκλεψε τις εντυπώσεις, χωρίς ωστόσο να επισκιάσει το πραγματικό διακύβευμα: ποιος θα αποφασίζει στο εξής για την ποινική δίωξη υπουργών.
Η αφορμή δόθηκε όταν η κυρία Μπακογιάννη κάλεσε όλα τα κόμματα να δεσμευτούν ότι θα υπερψηφίσουν την αναθεώρηση του άρθρου 86, υπενθυμίζοντας ότι ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης ζητούσε εδώ και δεκαετίες την κατάργηση των πολιτικών προνομίων των υπουργών. Μάλιστα, απευθυνόμενη στον εισηγητή του ΠΑΣΟΚ, δήλωσε ότι η ίδια θα στηρίξει την πρόταση του κόμματός του, ζητώντας να διευκρινίσει αν το ΠΑΣΟΚ θα πράξει το ίδιο απέναντι στην πρόταση της Νέας Δημοκρατίας.
Η απάντηση του Παναγιώτη Δουδωνή είχε σαφείς αιχμές αλλά και χιουμοριστική διάθεση. «Γνωρίζουμε την έννοια του πατέρα ή της μητέρας του σώματος. Η κυρία Μπακογιάννη έχει αναλάβει τον ρόλο των πεθερικών της Επιτροπής Αναθεώρησης», σχολίασε, προσθέτοντας ότι «παριστάνετε τα πεθερικά μας, έρχεστε και μας μέμφεστε». Η βουλευτής της ΝΔ απάντησε επίσης με χιούμορ, λέγοντας πως θεωρεί «τίτλο τιμής» τον χαρακτηρισμό, καθώς –όπως είπε– είναι «καλή πεθερά», όπως δηλώνει και η νύφη της.
Πίσω όμως από τους εύστοχους διαλόγους βρισκόταν μια ουσιαστική πολιτική διαφωνία για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να ελέγχονται ποινικά τα μέλη μιας κυβέρνησης.
Το ΠΑΣΟΚ προτείνει την πλήρη αποσύνδεση της ποινικής διαδικασίας από τη Βουλή, υποστηρίζοντας ότι η εμπλοκή της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας στην κίνηση της δίωξης αποτελεί τη βασική παθογένεια του ισχύοντος συστήματος. Σύμφωνα με την πρότασή του, η Βουλή δεν θα έχει πλέον κανέναν ρόλο στην απόδοση ποινικών ευθυνών σε υπουργούς και υφυπουργούς.
Την αρμοδιότητα για την άσκηση δίωξης θα αναλαμβάνει ειδικό δικαστικό συμβούλιο, το οποίο θα λειτουργεί ως εισαγγελική Αρχή και θα συγκροτείται, για κάθε υπόθεση, από έναν πρόεδρο Εφετών και δύο εισαγγελείς Εφετών που θα προκύπτουν με κλήρωση. Εφόσον μια υπόθεση οδηγηθεί σε δίκη, αυτή θα εκδικάζεται από το Ειδικό Δικαστήριο, ώστε –όπως υποστηρίζει το ΠΑΣΟΚ– οι υπουργοί να κρίνονται αποκλειστικά από δικαστές και όχι από πολιτικούς συσχετισμούς.
Παράλληλα, η πρόταση προβλέπει ότι κάθε στοιχείο που προκύπτει κατά τη διάρκεια άλλης ποινικής ή διοικητικής έρευνας και αφορά εν ενεργεία ή πρώην υπουργούς θα διαβιβάζεται απευθείας στο ειδικό δικαστικό συμβούλιο, ενώ καταργείται η σημερινή παράγραφος 3 του άρθρου 86 και απαγορεύεται ρητά η θέσπιση ιδιώνυμων υπουργικών αδικημάτων.
Ο Παναγιώτης Δουδωνής υποστήριξε ότι η ανάγκη αναθεώρησης δεν προκύπτει μόνο από το ίδιο το συνταγματικό κείμενο, αλλά κυρίως από τον τρόπο με τον οποίο, όπως είπε, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας το εφάρμοσε στις υποθέσεις των Τεμπών και του ΟΠΕΚΕΠΕ. Κατηγόρησε τη ΝΔ ότι αντιμετωπίζει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία ως μηχανισμό προστασίας των υπουργών της, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «το πρόβλημα είναι η παθολογική σύνδεση της πλειοψηφίας της Βουλής με την κίνηση της διαδικασίας και την άσκηση δίωξης».
Στο ίδιο πλαίσιο υποστήριξε ότι στόχος του ΠΑΣΟΚ είναι να «σπάσει ο ομφάλιος λώρος» ανάμεσα στην κοινοβουλευτική πλειοψηφία και την ποινική δίωξη, ώστε η απόδοση ευθυνών να μην εξαρτάται από τους πολιτικούς συσχετισμούς. «Δεν θέλουμε να δυσκολέψουμε τη διακυβέρνηση της χώρας, θέλουμε να υπάρχουν κανόνες», σημείωσε.
Παράλληλα, άσκησε δριμεία κριτική στην πρόταση της Νέας Δημοκρατίας, υποστηρίζοντας ότι δεν αλλάζει τη φιλοσοφία του άρθρου 86, αλλά διατηρεί τον καθοριστικό ρόλο της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, περιοριζόμενη σε επιμέρους αλλαγές, όπως η μετατροπή της μυστικής ψηφοφορίας σε ονομαστική.
Επί του άρθρου 86 του Συντάγματος, η Νέα Δημοκρατία προτείνει διενέργεια ανάκρισης, προανάκρισης ή προκαταρκτικής εξέτασης από Εισαγγελέα Εφετών και πρόταση άσκησης δίωξης από ανώτατο δικαστικό όργανο. Επίσης κατάργηση της διαβίβασης των οποιωνδήποτε στοιχείων «αμελλητί» στη Βουλή, καθώς και της αρμοδιότητας της Βουλής για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης.
Προτείνεται άσκηση δίωξης για ποινικά αδικήματα που τέλεσαν μέλη της κυβέρνησης ή υφυπουργοί κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, με απόφαση της Βουλής, με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών με ονομαστική ψηφοφορία.
Έτσι, πίσω από τις αιχμές περί «πεθερικών» και τις εκατέρωθεν ιστορικές αναφορές, η αντιπαράθεση κατέδειξε τη βασική διαχωριστική γραμμή των δύο προτάσεων: η Νέα Δημοκρατία επιδιώκει να διατηρήσει έναν θεσμικό ρόλο της Βουλής στην ποινική διαδικασία, ενώ το ΠΑΣΟΚ εισηγείται την πλήρη μεταφορά της αρμοδιότητας στη Δικαιοσύνη, θεωρώντας ότι μόνο έτσι μπορεί να εξαλειφθεί κάθε υποψία πολιτικής προστασίας των υπουργών.
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News