Σχόλια
του Γιάνη Βαρουφάκη, γραμματέας του ΜέΡΑ25
Σήμερα; Από τη μία, έχουμε πληθώρα άστεγων Αριστερών ενώ, από την άλλη, παρατηρείται μια πανσπερμία οργανώσεων και κομμάτων που μιλάμε για την ενότητα της Αριστεράς και προχωράμε σε ενωτικές πρωτοβουλίες. Όμως, κακά τα ψέμματα. Αυτές οι ενωτικές πρωτοβουλίες εξοκείλουν γρήγορα, όπως π.χ. η «ενωτική πρωτοβουλία ΜέΡΑ25 Ανατρεπτική Οικολογική Αριστερά» που κατεβήκαμε στις προηγούμενες ευρωεκλογές, από την οποία τον περασμένο Νοέμβρη αναγκαστήκαμε να αποπέμψουμε την ΛΑΕ όταν μέλη της ΑΡΑΣ (μιας από τις δύο συνιστώσες της ΛΑΕ) παραβίασαν βασικές αξίες της Αριστεράς τις μέρες της επετείου του Πολυτεχνείου.
Στο ΜέΡΑ25 δεν το βάλαμε κάτω. Τον περασμένο Απρίλη, με μικρές οργανώσεις και ανένταχτ@ με τ@ οποί@ είχαμε (ή βρήκαμε) κοινή γλώσσα, δημιουργήσαμε την παράταξη «ΜέΡΑ25 Ενωτική Αριστερά». Χτες, στη Θεσσαλονίκη, συγκροτήθηκε και συνεδρίασε το νέο πολυσυλλεκτικό Πολιτικό Συμβούλιο της παράταξης. Πρόκειται για ενδιαφέρουσα και δημιουργική συνάντηση που την εξελίσσουμε, την ενισχύουμε κάθε μέρα και η οποία, τόσο δημοσκοπικά όσο και κρίνοντας από την κοινωνική απήχησή της, φαίνεται να παραμένει ο μοναδικός πόλος της ενωτικής ριζοσπαστικής Αριστεράς που μένει όρθιος, που διατηρεί ανέπαφη την προοπτική να μπει στη Βουλή. Όμως, αυτό δεν αρκεί. Και αυτή η ενωτική προσπάθεια, ομολογώ, έχει τα όριά της.
Ο λόγος; Δεν πρέπει να εθελοτυφλούμε. Πολλ@ εξαιρετικ@ αγωνιστ@ δεν θα έρθουν στο «ΜέΡΑ25 Ενωτική Αριστερά», ακόμα και να συμφωνούν με κάθε μας λέξη. Γιατί; Επειδή ανήκουν σε οργανώσεις τις οποίες (προς τιμήν τους) δεν θέλουν να εγκαταλείψουν. Κάποιες από αυτές, για δικούς τους σοβαρούς πολιτικούς λόγους δεν θέλουν να συμπράξουν μαζί μας (π.χ. ΑΝΤΑΡΣΥΑ). Με κάποιες άλλες, λόγω πολιτικών επιλογών στις οποίες μάλιστα επιμένουν, δεν θα συμπράξουμε εμείς. Ένα παράδειγμα είναι η ΛΑΕ που διαθέτει ιδιαίτερα αγαπητ@ συντρόφ@ αλλά εξακολουθεί να καλύπτει συμπεριφορές στους μαζικούς χώρους όπως εκείνη της ΑΡΑΣ στο Πολυτεχνείο. Ένα άλλο παράδειγμα η Νέα Αριστερά που, ενώ κι αυτή διαθέτει εξαιρετικ@ αγωνιστ@, είναι ένα κόμμα που αποσπάστηκε από τον ΣΥΡΙΖΑ λόγω της εκλογής… Κασσελάκη και το οποίο τώρα διαλύθηκε, όχι επειδή η πλειοψηφία τάχθηκε ξεκάθαρα υπέρ του προτάγματος της Επανάκτησης όσων παραχωρήθηκαν στην ολιγαρχία με τους μνημονιακούς νόμους αλλά λόγω της προσχώρησης των περισσότερων βουλευτών της στο κόμμα Τσίπρα. Και τώρα; Κοιτάζοντας μπροστά, όχι απλά στο 2027 αλλά στο 2035, τρεις είναι οι εναλλακτικές.
Μία εναλλακτική είναι να συνεχίσουμε να περπατάμε στους χωριστούς μας δρόμους, αφήνοντας τις διακηρύξεις για ενότητα στα λόγια.
Η δεύτερη εναλλακτική είναι άλλη μια πρωτοβουλία συγκόλλησης κάποιων από αυτές τις οργανώσεις που, προφανώς, απαιτεί διαπραγμάτευση των διάφορων ηγεσιών. Όμως μια τέτοια διαπραγμάτευση, πέραν του ότι αναγκαστικά θα γίνει κεκλεισμένων των θυρών, θα καταλήξει σε ενωτικό σχήμα που θα θυμίζει περισσότερο καρτέλ μικρών οργανώσεων (και θα υπακούει στον κανόνα του ελάχιστου κοινού παρονομαστή) παρά στο ενωτικό, ηγεμονικό κίνημα που όλ@ οραματιζόμαστε.
Υπάρχει όμως και μια τρίτη εναλλακτική: το κόμμα με την μεγαλύτερη εκλογική δυναμική, που έχει επιδείξει πολύχρονη συνέπεια στον αγώνα για την δημιουργία αντι-ολιγαρχικού μπλοκ, να κάνει την πρώτη κίνηση «ριζοσπαστικού ανοίγματος» των ψηφοδέλτιων του. Καθώς, σήμερα, καλώς ή κακώς, το «ΜέΡΑ25 Ενωτική Αριστερά» είναι σε αυτή την θέση, ο κλήρος για ένα τέτοιο άνοιγμα πέφτει σε εμάς. Τι εννοώ όμως με «ριζοσπαστικό άνοιγμα»;
Εννοώ την δημιουργία «χώρου» σε κάθε ψηφοδέλτιό μας για αγωνιστ@ που ανήκουν και παραμένουν σε άλλες οργανώσεις, χωρίς πρότερη διαπραγμάτευση κορυφής, χωρίς προαπαιτούμενα (πέραν της κοινής πεποίθησης ότι απαιτείται Επανάκτηση περιουσιακών στοιχείων που παραδόθηκαν στην ολιγαρχία, αντί για σοσιαλδημοκρατικές παρεμβάσεις που δεν αγγίζουν την ιδιοκτησία), στη βάση συμπόρευσης στο τοπικό επίπεδο των εκλογικών περιφερειών και των κινημάτων.
Αυτή ήταν η βάση της πρότασης που κατέθεσα με άρθρο στην «Εφημερίδα των Συντακτών» της 6ης Ιουνίου όταν έγραφα: «Κάθε αριστερός άνθρωπος θα γέμιζε με ελπίδα αν το “ΜέΡΑ25 Ενωτική Αριστερά”, ως ο ενωτικός πόλος της Αριστεράς που παραμένει όρθιος, κάναμε την υπέρβαση ανοίγοντας τα ψηφοδέλτιά μας σε συνεργαζόμενους που σήμερα ανήκουν στον ευρύτερο χώρο όσων οραματίζονται την ΕΠΑΝΑΚΤΗΣΗ… Εμείς δεν απαιτούμε ούτε ένταξη στην παράταξή μας ούτε αποχώρηση από τις δικές τους.»
Οι περισσότερες των αντιδράσεων ήταν όχι απλά αρνητικές αλλά άγγιζαν τα όρια της προσβολής. Κάποι@ είπαν ότι έγραψα «στα παλαιότερα των υποδημάτων» μου «κόμματα και συλλογικότητες» καλώντας στελέχη κομμάτων να μπουν στα ψηφοδέλτιά μας «ως προσωπικότητες». Άλλοι με κατηγόρησαν πως «ο Βαρουφάκης κάνει ότι κι ο Τσίπρας»: καλώ, δηλαδή, άτομα να παραιτηθούν, να προδώσουν, να καταργήσουν τα κόμματα και τις οργανώσεις τους και «να προσέλθουν στο ΜέΡΑ25 ώστε να σώσουν το τομάρι τους».
Αυτές οι αντιδράσεις ήταν πλήρως αναμενόμενες καθώς, δυστυχώς, ο χώρος μας σφύζει από καχυποψία. Ήθελα να εκφραστούν αυτοί οι φόβοι ώστε να απαντηθούν ξεκάθαρα. Επανέρχομαι λοιπόν: Η πρότασή μου είναι το αντιδιαμετρικά αντίθετο εκείνου που κάνει ο Τσίπρας. Το μήνυμά μου στ@ αγωνιστ@ που δεν είναι μαζί μας ήταν απλό:
- Καμία απαίτηση να παραιτηθείτε ή να εγκαταλείψετε τις οργανώσεις σας.
- Κανένα προαπαιτούμενο ή κόκκινη γραμμή.
Χρόνια τώρα, συνυπάρχουμε και συμπορευόμαστε στα κινήματα. Τώρα, εν όψει εκλογών, εμείς, η παράταξη που έχει την εκλογική δυναμική, δημιουργούμε χώρο για εσάς στα ψηφοδέλτιά μας, στο πλαίσιο κοινής λίστας, ώστε να λειτουργήσετε αυτόνομα από το «ΜέΡΑ25 Ενωτική Αριστερά» εντός αυτής της κοινής λίστας και, ναι, ώστε να αποκτήσουν οι οργανώσεις σας νέο ζωτικό χώρο εντός του οποίου να αναζωογονηθούν. Κι αν θέλετε να ανεξαρτητοποιηθείτε την επόμενη των εκλογών, το χαιρετίζουμε.
Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρθηκα σε ονόματα, γράφοντας:
«Μιλώντας επί προσωπικού, ποιος αριστερός άνθρωπος δεν θα ανακουφιζόταν αν στα ψηφοδέλτια του “ΜέΡΑ25 Ενωτική Αριστερά” έβλεπε να περιλαμβάνονται, μεταξύ πολλών άλλων, η Νάντια Βαλαβάνη, ο Θανάσης Καμπαγιάννης, η Γιάννα Κούρτοβικ, ο Αντώνης Νταβανέλος, ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης, η Δέσποινα Χαραλαμπίδου; Να περιλαμβάνουν και να εκφράζουν τις χιλιάδες συντρόφισσες και συντρόφους που, από ποικίλες προελεύσεις της Αριστεράς, δίνουν από χρόνια, καθημερινά, τις μεγάλες μάχες υπέρ των πολλών;»
Οι αντιδράσεις ήταν ακόμα πιο έντονα αρνητικές. «Ρωτήθηκαν άραγε όσοι και όσες δημόσια στιγματίζονται;», με έψεξε κάποιος – λες και ονοματίζοντας ανθρώπους που θεωρώ αγωνιστ@ τους «στιγματίζω». «Ρωτήθηκαν οι οργανώσεις αν δέχονται να εκπροσωπηθούν «εκ προσωπικοτήτων»;», πρόσθεσε πιο κάτω. Χαίρομαι για αυτές τις αντιδράσεις καθώς, επιτέλους, πρέπει να ξεπεράσουμε την μεγάλη αδυναμία της Αριστεράς την οποία πολλ@ έχουν αναγάγει σε αρετή: να μην μιλάμε ανοικτά αλλά μόνο με υπονοούμενα.
Ο λόγος που αναφέρθηκα ονομαστικά στην Νάντια, στον Θανάση, στην Γιάννα, στον Αντώνη, στον Γαβριήλ και στην Δέσποινα δεν ήταν για να τους πείσω να «αποστατήσουν» αλλά, πολύ απλά, για να καταδείξω τι θα σήμαινε μια συμπόρευση με ανθρώπους που μπορεί να ανήκουν ή να πρόσκεινται σε οργανώσεις που δύσκολα θα συμπράξουν σε επίπεδο κορυφής με το «ΜέΡΑ25 Ενωτική Αριστερά» – αλλά που έχουν την δυνατότητα να κάνουν χρήση του ζωτικού χώρου που παρέχουμε στ@ ίδι@ και στις οργανώσεις τους ώστε να δράσουν πιο ενεργά στην διάρκεια της μακράς προεκλογικής περιόδου που ήδη ξεκίνησε.
Τέλος, για να διαλυθεί άλλη μια παρεξήγηση: Η πρόταση του «ριζοσπαστικού, ελευθεριακού ανοίγματος» των ψηφοδελτίων μας δεν γίνεται ώστε να μπει η παράταξη μας στη Βουλή. Γίνεται τώρα που, όπως φαίνεται, το «ΜέΡΑ25 Ενωτική Αριστερά» θα μπει στη Βουλή με ή χωρίς αυτό το άνοιγμα. Και γίνεται ώστε να δώσουμε ζωτικό χώρο σε ανθρώπους και οργανώσεις της ριζοσπαστικής Αριστεράς που τον χρειάζονται.