Μήνυμα υπέρ του διαλόγου των πολιτισμών, της ειρήνης, της δικαιοσύνης και της υπεράσπισης των θεμελιωδών ανθρωπιστικών αξιών έστειλε ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ακαδημαϊκός και Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Προκόπιος Παυλόπουλος, κατά την ολοκλήρωση των εργασιών του 2ου Παγκόσμιου Συνεδρίου Κλασικών Σπουδών, το οποίο συνδιοργάνωσαν η Ακαδημία Αθηνών και η Κινεζική Ακαδημία Κοινωνικών Επιστημών.
Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε με θέμα «Dialogue between Ancient and Modern: Contemporary Inspirations from Classical Wisdom» και αποτέλεσε σημείο συνάντησης δύο από τους αρχαιότερους και σημαντικότερους πολιτισμούς της ανθρωπότητας, του Ελληνικού και του Κινεζικού.
Ο κ. Παυλόπουλος υπογράμμισε ότι η Ελλάδα και η Κίνα αποτελούν δύο πολιτισμούς με βαθιές ιστορικές ρίζες, οι οποίοι δεν ανατρέχουν στο παρελθόν για να αναζητήσουν τη δόξα περασμένων εποχών, αλλά για να αντλήσουν δυνάμεις και διδάγματα που μπορούν να προσφέρουν λύσεις στις μεγάλες προκλήσεις του σύγχρονου κόσμου.
«Στην Ακαδημία Αθηνών συναντώνται σήμερα δύο πανάρχαιοι πολιτισμοί, οι οποίοι αναζωογονούνται διαρκώς από τις αρχέγονες ρίζες τους και πορεύονται προς το μέλλον προσθέτοντας ξανά και ξανά την ευεργετική συμβολή τους στην ανθρωπότητα, ιδιαίτερα σε δύσκολες και σκοτεινές εποχές», τόνισε χαρακτηριστικά.
Ο Αριστοτέλης και ο Κομφούκιος
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη φιλοσοφική παρακαταθήκη του Αριστοτέλη και του Κομφούκιου, δύο προσωπικοτήτων που, αν και προέρχονται από διαφορετικά πολιτισμικά περιβάλλοντα, συναντώνται σε θεμελιώδεις αξίες που αφορούν τον άνθρωπο, την κοινωνία, το δίκαιο και τη δικαιοσύνη.
Όπως επισήμανε, είναι προφανές ότι υπάρχουν σημαντικές διαφορές ανάμεσα στον αριστοτελικό και τον κομφουκιανό στοχασμό. Ωστόσο, η σύγκριση των δύο φιλοσοφικών προσεγγίσεων αναδεικνύει κοινά αξιακά θεμέλια που αφορούν τον προορισμό του ανθρώπου και την ολοκλήρωσή του μέσα στην κοινωνία.
Σύμφωνα με τον πρώην Πρόεδρο της Δημοκρατίας, κάθε πραγματικά ζωντανός και διαρκώς ακμάζων πολιτισμός έχει στο επίκεντρό του τον άνθρωπο, καθώς χωρίς τον άνθρωπο δεν μπορεί να υπάρξει πολιτισμός.
«Τα θεμελιώδη αξιακά προτάγματα που αφορούν τον άνθρωπο και τη θέση του μέσα στο κοινωνικό σύνολο είναι παρόντα σε κάθε αυθεντικό πολιτισμό. Αυτό ισχύει αναμφίβολα τόσο για τον Ελληνικό όσο και για τον Κινεζικό Πολιτισμό», σημείωσε.
Οι δύο πυλώνες του παγκόσμιου πολιτισμού
Ο Προκόπιος Παυλόπουλος χαρακτήρισε τον Ελληνικό και τον Κινεζικό Πολιτισμό ως δύο από τις σημαντικότερες αντηρίδες του παγκόσμιου πολιτισμού.
Όπως ανέφερε, ο Ελληνικός Πολιτισμός αποτελεί θεμελιώδη πυλώνα του ευρωπαϊκού και του δυτικού κόσμου, ενώ ο Κινεζικός Πολιτισμός διαδραματίζει αντίστοιχο ρόλο στην Άπω Ανατολή και πέραν αυτής.
Οι κοινές φιλοσοφικές αναζητήσεις και οι αξίες που συναντώνται στους δύο πολιτισμούς, σύμφωνα με τον ίδιο, λειτουργούν ως γέφυρες που τροφοδοτούν τον μεγάλο ποταμό του παγκόσμιου πολιτισμού.
«Τα φιλοσοφικά ρεύματα που συναντώνται και αλληλεπιδρούν γονιμοποιούν τον παγκόσμιο πολιτισμό και ενισχύουν τη διαχρονική πορεία της ανθρωπότητας», ανέφερε.
Η κρίση των αξιών στη σύγχρονη εποχή
Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στις προκλήσεις της σημερινής εποχής, εκφράζοντας την ανησυχία του για τη δοκιμασία που υφίστανται θεμελιώδεις αρχές όπως το δίκαιο, η δικαιοσύνη και η κοινωνική συνοχή.
Όπως υπογράμμισε, οι τελευταίες δεκαετίες χαρακτηρίζονται από έντονες κρίσεις, συγκρούσεις και αβεβαιότητες, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο αναγκαία την επιστροφή στις αξίες που διαμόρφωσαν τους μεγάλους πολιτισμούς.
«Αρχές όπως το Δίκαιο και η Δικαιοσύνη δοκιμάζονται έντονα στη σημερινή συγκυρία. Για τον λόγο αυτό ο αγώνας για την υπεράσπισή τους πρέπει να είναι κοινός και αταλάντευτος υπέρ του ανθρώπου, της δημοκρατίας, της δικαιοσύνης και κυρίως της κοινωνικής δικαιοσύνης», τόνισε.
Ο διάλογος ως απάντηση στις σύγχρονες προκλήσεις
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Προκόπιος Παυλόπουλος ανέδειξε τον καθοριστικό ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει ο ουσιαστικός διάλογος μεταξύ των πολιτισμών στην αντιμετώπιση των προκλήσεων του 21ου αιώνα.
Όπως υποστήριξε, η συνεργασία Ελλάδας και Κίνας στο πεδίο των κλασικών σπουδών και της πολιτιστικής ανταλλαγής αποδεικνύει ότι οι μεγάλοι πολιτισμοί μπορούν να λειτουργήσουν ως γέφυρες συνεννόησης και όχι ως παράγοντες αντιπαράθεσης.
Το μήνυμα που εξέπεμψε από το βήμα της Ακαδημίας Αθηνών ήταν σαφές: σε μια εποχή γεωπολιτικών συγκρούσεων, αμφισβήτησης των θεσμών και κρίσης αξιών, η επιστροφή στις διαχρονικές αρχές της ειρήνης, της αλληλεγγύης, της δικαιοσύνης και της κοινωνικής συνοχής αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη παρακαταθήκη που μπορούν να προσφέρουν οι μεγάλοι πολιτισμοί της ανθρωπότητας.