Με διαφορά ολίγων ημερών τρία γεγονότα σημαδεύουν τις ραγδαίες εξελίξεις στην εξάπλωση των αλγόριθμων της Τεχνητής Νοημοσύνης στο παγκόσμιο δίκτυο.
Η εταιρεία της Anthropic που είναι γνωστή για τα μοντέλα Claude (ανταγωνιστής του ChatGPT) αλλά και τις σχέσεις της με το αμερικάνικο Πεντάγωνο, μιλά για την “αναδρομική αυτοβελίτωση”. Ένα όριο στο οποίο βρισκόμαστε σήμερα, όπου τα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης (AΙ) μπορούν πλέον να σχεδιάσουν και αναβαθμίσουν αυτόνομα τους διαδόχους τους πιο γρήγορα από ό,τι η κοινωνία μπορεί να εφαρμόσει προστατευτικά αναχώματα και να θέσει τα δικά της όρια για τον έλεγχο της. Μιλώντας για τις ραγδαίες εξελίξεις, η Anthropic ζητά μια συντονισμένη παγκόσμια παύση στην ανάπτυξη της AI, ώστε ο άνθρωπος να μην χάσει τον έλεγχο της τεχνολογίας. Η έκκληση της για μία προσωρινή διακοπή έχει αναζωπυρώσει την ήδη έντονη συζήτηση σχετικά με το ποιος πρέπει να υπαγορεύσει τον ρυθμό των εξελίξεων.
Ένα ανησυχητικό γεγονός που πιστοποιεί το εύρος του παγκόσμιου προβληματισμού είναι ότι ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο κατέδειξαν πρόσφατα πώς τα υπάρχοντα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να κατασκευάσουν προσαρμοστικούς κυβερνοσκώληκες ικανά να καταλαμβάνουν αυτόνομα δίκτυα υπολογιστών.
Το πραγματικό ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν η AI θα αλλάξει την παγκόσμια ισορροπία ισχύος. Αυτό ήδη συμβαίνει. Το ερώτημα είναι ποιος θα ελέγχει τις υποδομές
Θα έχουν τον έλεγχο της τα κράτη; Οι πολυεθνικές πλατφόρμες που ζητάνε να μην ισχύουν κανόνες στην ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης; Ή ο έλεγχος θα περάσει σε ένα νέο υβρίδιο κυβερνο-κρατικής και εταιρικής εξουσίας; Το παράδειγμα του Χαβιέρ Μιλέϊ στην Αργεντινή που πρόσφατα πρότεινε την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης χωρίς καμία θεσμική ρύθμιση, είναι χαρακτηριστικό.
Ο Γιουβάλ Νώαχ Χαράρι από τη δική του πλευρά έχει μια εντελώς διαφορετική οπτική. Καλεσμένος στο οικονομικό Φόρουμ του Νταβός, ο Χαράρι σημείωσε ότι η ανθρωπότητα παραδίδει τον “κόσμο των λέξεων και των αφηγήσεων” στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Ουσιαστικά αυτό είναι παράδοση του ελέγχου της πραγματικότητας!
Η ανθρώπινη εξουσία, όπως λέει, χτίστηκε πάντα πάνω σε λέξεις, αφηγήσεις, ιδεολογίες, θρησκείες και ιστορίες ικανές να κάνουν εκατομμύρια αγνώστους να συνεργάζονται. Ο άνθρωπος δεν κατέκτησε τον κόσμο επειδή ήταν πιο δυνατός, πιο γρήγορος ή πιο ανθεκτικός. Τον κατέκτησε επειδή έμαθε να οργανώνει μάζες μέσω της γλώσσας.
Τώρα υπάρχει κάτι πιο ικανό να χρησιμοποιεί λέξεις καλύτερα από εμάς. Η ΤΝ δεν απειλεί μόνο θέσεις εργασίας, κείμενα, βιβλία, σχολεία ή αγορές. Απειλεί τον κεντρικό μηχανισμό μέσω του οποίου διεξάγονται οι κοινωνίες. Όποιος κυριαρχεί στη γλώσσα, κυριαρχεί στη συλλογική φαντασία. Όποιος κυριαρχεί στη συλλογική φαντασία, κυριαρχεί σε κυβερνήσεις, θρησκείες, χρήμα, πόλεμο, εκπαίδευση, πολιτισμό και υπακοή.
Είπε επίσης ότι οι παγκόσμιοι ηγέτες θεωρούν ότι μπορούν να χρησιμοποιήσουν την ΤΝ σαν “μισθοφόρο, σαν υπάκουο εργαλείο, σαν ψηφιακό στρατιώτη” στην υπηρεσία των δικών τους συμφερόντων. Μόνο που οι μισθοφόροι σκέφτονται, υπολογίζουν, προδίδουν και παίρνουν εξουσία όταν αντιλαμβάνονται ότι οι εργοδότες τους είναι αδύναμοι. Η διαφορά είναι ότι, στην περίπτωση της ΤΝ, πολλοί ακόμα προσποιούνται ότι έχουν να κάνουν με ένα εργαλείο, ενώ στην πράξη δημιουργούν πράκτορες.
Η μεγαλύτερη ανησυχία που εξέφρασε αφορά τον σχηματισμό μιας κατάστασης, όπου η ΤΝ θα μπορεί να δημιουργεί οικονομικά συστήματα τόσο περίπλοκα που κανένας άνθρωπος δεν θα μπορεί να τα κατανοήσει. “Το Νταβός σε δέκα χρόνια ίσως είναι μια αίθουσα γεμάτη σημαντικά άτομα που συζητούν για μια οικονομία που κανένας τους δεν καταλαβαίνει, διαχειριζόμενη από τεχνητές νοημοσύνες που εφηύραν κανόνες, προϊόντα και στρατηγικές μαθηματικά απρόσιτες στον ανθρώπινο εγκέφαλο”, δήλωσε.
Το ακόμη πιο τρομακτικό είναι ότι τις ραγδαίες εξελίξεις προκαλεί η αξιοποίηση της ΤΝ στο στρατό. Οι εταιρείες AI όπως η Google, η Microsoft και η xAI, διαπραγματεύονται με την αμερικάνικη κυβέρνηση την παράδοση των ισχυρών μοντέλων ΑΙ για λόγους εθνικής ασφάλειας στον αμερικάνικο στρατό.
Η τεχνολογική υπεροχή πλέον δεν αφορά μόνο την οικονομία ή την πληροφορία, αλλά και την άμεση στρατιωτική ισχύ. Τα αυτόνομα συστήματα ΤΝ αποκτούν στρατηγική σημασία, όπως τα πυρηνικά, οι δορυφόροι ή το διαδίκτυο.