Ούτε σε στοιχειώδη συμφωνία δεν φαίνεται να κατέληξαν οι εκπρόσωποι της Επιτροπής Ελέγχου του Προϋπολογισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (CONT) μετά την τριήμερη Αποστολή στην μία μερίδα της Επιτροπής, που είναι φιλικά διακείμενη προς την κυβέρνηση λόγω της αυξημένης παρουσίας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, της πολιτικής «οικογένειας» όπου ανήκει η ΝΔ, τα είδα «όλα καλά». Οι υπόλοιποι κατήγγειλαν μεροληψία και άρνηση διερεύνησης των πολιτικών ευθυνών.
«Μέλημά μας είναι να αξιολογήσουμε κατά πόσο τα συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης προστατεύονται επαρκώς» τόνισε στην εναρκτήρια ομιλία του σε συνέντευξη Τύπου το πρωί της Πέμπτης ο επικεφαλής της Αποστολής και ευρωβουλευτής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Τομάς Ζντεχόφσκι, συμπληρώνοντας ότι οι διεργασίες της Επιτροπής δεν έχουν σκοπό να υποκαταστήσουν το έργο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, της OLAF ή των αρμόδιων δικαστικών αρχών.
Η σαφής αυτή διάκριση του επικεφαλής της Αποστολής εμφανίζεται στον απόηχο της επιστολής που απέστειλε η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, Λάουρα Κοβέσι, προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με την οποία εξέφραζε την αντίθεσή της στην τροπολογία Φλωρίδη η οποία επιχείρησε να υποβαθμίσει τον ρόλο της στη διερεύνηση των εν Ελλάδι υποθέσεων διαφθοράς.
Πρόκειται για την πολλοστή φορά που η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία βλέπει μία απροθυμία από την πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης να συνδράμει τις προσπάθειές της στη διαλεύκανση της υπόθεσης του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Από την άλλη, σύμφωνα με την Αποστολή της CONT και τον κ. Ζντεχόφσκι που την εκπροσώπησε στη συνέντευξη Τύπου με την ολοκλήρωση των εργασιών της, οι ελληνικές αρχές εξέφρασαν την προσήλωσή τους στον στόχο της μεταρρύθμισης του συστήματος πληρωμών και ελέγχων, προκειμένου αυτό να καταστεί διαφανές και αξιόπιστο.
Σοβαρές δομικές αδυναμίες και τρωτά σημεία δήλωσαν άλλωστε ότι εντοπίζουν στο παλαιό σύστημα πληρωμών μέσω του ΟΠΕΚΕΠΕ. Χαιρέτισαν όμως ως ένα “νέο ξεκίνημα” τη μεταρρύθμιση που επιχειρούν το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και η ΑΑΔΕ, τονίζοντας παράλληλα ότι απαιτούνται βαθιές αλλαγές προκειμένου να θεσπιστεί ένα αξιόπιστο σύστημα πληρωμών που θα διασφαλίζει ότι η ενωσιακή χρηματοδότηση θα φτάνει στους πραγματικούς δικαιούχους.
Στις συστάσεις που έδωσε στη δημοσιότητα για λογαριασμό της Αποστολής, ο κ. Ζντεχόφσκι δήλωσε ότι πρέπει να ολοκληρωθεί το Action Plan που ξεκίνησε να εφαρμόζεται με τη σχετική ΚΥΑ του περασμένου Νοεμβρίου, να αναπτυχθεί ένα εκσυγχρονισμένο πλαίσιο ελέγχου και εκτίμησης κινδύνου, να συνεχίσει ο διάλογος της ελληνικής κυβέρνησης με τα ευρωπαϊκά όργανα και να παρέχουν οι αρχές ασφαλές περιβάλλον για τους μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος.
«Νέο ξεκίνημα» από τα παλιά
Απορίες ωστόσο δημιουργεί η αισιοδοξία των εκπροσώπων της Αποστολής, καθώς το Action Plan για τη μεταρρύθμιση του μηχανισμού πληρωμών έχει επιτρέψει μέχρι στιγμής σε πρόσωπα να λαμβάνουν επιδοτήσεις με μοναδικό διαπιστευτήριο τα… τιμολόγια ζωοτροφών, ενώ πολλά από τα πρόσωπα που εμφανίζονται σε διαλόγους από τη δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, παρέμειναν σε θέσεις ευθύνης με το πέρασμα του πρώην ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ.
Απαντώντας σε σχετικό ερώτημα του in, κατά πόσο τα παραπάνω συνάδουν με το «νέο ξεκίνημα» που εντόπισε η Αποστολή, ο κ. Ζντεχόφσκι δήλωσε ότι είναι δύσκολο να διατυπώσουν κρίση, ότι η παρούσα κατάσταση δεν είναι ικανοποιητική, ενώ παρέπεμψε σε προηγούμενη «δύσκολη» αποστολή του στην Αθήνα το 2015, προσθέτοντας ότι «κάποια πράγματα αλλάζουν, κάποια όχι», χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις.
Παράλληλα, πραγματοποίησε και μια σύγκριση με άλλη αποστολή του στη Σλοβακία, όπου θεώρησε ότι η πρόοδος είναι αισθητά λιγότερη από αυτή που σημειώνει η Ελλάδα, ότι οι αρχές ήταν λιγότερο συνεργάσιμες από τις ελληνικές και μάλιστα ότι εκεί δέχθηκε πλήθος απειλών για τη ζωή του, πράγμα που δεν έχει συμβεί στην Ελλάδα.
Όσο για τα στελέχη του οργανισμού που παρέμειναν στη θέση τους, ο κ. Ζντεχόφσκι προέταξε τον σεβασμό στο τεκμήριο αθωότητας μέχρι να υπάρξει δικαστική απόφαση, κοινή απάντηση με αυτή που έχει δώσει στο παρελθόν ο επικεφαλής της ΑΑΔΕ ερωτώμενος σχετικά.
«Δεν υπογράφουμε» από την αντιπολίτευση
Η Αποστολή της CONT ρωτήθηκε επίσης γιατί ενώ δίνει τόση σημασία στους μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος, καταδέχθηκε να συμπεριλάβει μόνο μία εξ αυτών στις πηγές με τις οποίες συναντήθηκε και μάλιστα, ύστερα από πολύ έντονες διαμάχες με τους εκπροσώπους των ευρω-ομάδων της αντιπολίτευσης.
Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με ρεπορτάζ του in παραμονές της έλευσης της CONT στην Αθήνα, τα μέλη του ΕΛΚ, της ευρω-ομάδας της Νέας Δημοκρατίας, έβαλαν βέτο στις προτάσεις της αντιπολίτευσης για μια σειρά προσώπων που μπορούσαν να ρίξουν φως στο σκάνδαλο και τα προβλήματα του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Στην απάντησή του, ο κ. Ζντεχόφσκι τόνισε ότι τα μέλη της Αποστολής έκαναν και εκτός προγράμματος συναντήσεις όσο βρίσκονται στην Αθήνα, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει αν αυτές ακολουθούν κάποιο πρωτόκολλο ή αν οι συζητήσεις που πραγματοποιούνται αποτυπώνονται στο κείμενο που παράγει η Αποστολή.
Τις έντονες ενστάσεις τους και την άρνηση τους να συνυπογράψουν το κείμενο της Αποστολής δήλωσαν ρητά με την ολοκλήρωση της συνέντευξης Τύπου του κ. Ζντεχόφσκι οι ευρωβουλευτές Γιάννης Μανιάτης (Σοσιαλιστές), Κώστας Αρβανίτης (Αριστερά) και Μανώλης Φράγκος (Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές).
«Μεροληπτική» χαρακτήρισε ο κ. Μανιάτης του ΠΑΣΟΚ τη σύνθεση των ανθρώπων που κλήθηκαν, ενώ καυτηρίασε την απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στις πολιτικές ευθύνες πίσω από την «ψηφοθηρική απάτη», όπως τη χαρακτήρισε. Τόνισε παράλληλα ότι δεν υπήρξε καμία αντίδραση στη ζημιά που υπέστησαν οι πραγματικοί δικαιούχοι, η οποία υπολογίζεται σύμφωνα με κάποιες εκτιμήσεις στα 800 εκ. ευρώ, αλλά και ότι δεν έχει γίνει καμία παρέμβαση προς την κατεύθυνση της απλοποίησης των δηλώσεων προκειμένου να μη χρειάζονται οι δικαιούχοι μεσάζοντες «παρασύμβουλους».
Τέλος, κάλεσε να εξεταστεί και το ζήτημα των στελεχών που παραμένουν σε θέσεις ευθύνης στον οργανισμό ενώ ελέγχονται, το οποίο έχει θέσει και ο ίδιος υπ’όψιν της Κομισιόν.
Ο κ. Φράγκος της Ελληνικής Λύσης δήλωσε τη διαφωνία του με το κείμενο που βγήκε από την Αποστολή, ενώ επανέφερε το ζήτημα των μαρτύρων που αποκλείστηκαν.
Το ίδιο θέμα έθιξε και ο κ. Αρβανίτης, κάνοντας μάλιστα την αντίστιξη με υπηρεσιακούς παράγοντες που κλήθηκαν, οι οποίοι, όπως είπε χαρακτηριστικά, «και να ήθελαν, δεν μπορούσαν να μιλήσουν».
Τις ενστάσεις του προέταξε ο ευρωβουλευτής και απέναντι στην απόπειρα των μελών του ΕΛΚ να ανιχνεύσουν τις ευθύνες σε πολύ προγενέστερες εποχές, ενώ «το έγκλημα έχει συγκεκριμένη ημερομηνία». Επανέλαβε και ο ίδιος τις ενστάσεις για την απουσία των πολιτικών ευθυνών από το κάδρο, ενώ τόνισε ότι η ευρω-ομάδα της Αριστεράς δεν είδε σοβαρές κινήσεις για αλλαγή πλεύσης στη διαχείριση του ζητήματος.
Τα συμπεράσματα της Αποστολής της CONT αναμένεται να συζητηθούν πιο λεπτομερώς σε δεύτερο χρόνο στις Βρυξέλλες.