Ξεπέρασαν το ένα εκατομμύριο οι υπογραφές πολιτών
Η συμφωνία του 2000- το αίτημα της αναστολής
Σχετικά Άρθρα
Η εμπορική συμφωνία ανάμεσα σε Ευρωπαϊκή Ένωση και Ισραήλ υπογράφηκε το 2000 και παρέχει στο κράτος Νετανιάχου προνομιακή εμπορική μεταχείριση, όπως και χαμηλότερους δασμούς στις εξαγωγές. Η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Ισραήλ, με το συνολικό εμπόριο προϊόντων να έχει φθάσει το 2024 σχεδόν στα 42,6 δισεκατομμύρια ευρώ. Περίπου το 28% των εξαγωγών του Ισραήλ κατευθύνεται στις 27 χώρες-μέλη της Ε.Ε.
Κυρίως χάρη στις σχέσεις αυτές το Ισραήλ έχει συμμετοχή στα χρηματοδοτικά εργαλεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κυρίως στον τομέα της έρευνας. Τα κονδύλια αυτά λαμβάνουν εταιρείες του Ισραήλ που συμμετέχουν παράλληλα σε πολεμικά προγράμματα του ισραηλινού στρατού.
Η επέκταση της γενοκτονίας από τη Γάζα και στο Νότιο Λίβανο αύξησε τη δυσαρέσκεια πολλών ευρωπαϊκών κρατών και ηγετών. “Η ΕΕ διατρέχει επί του παρόντος τον κίνδυνο να γίνει συνένοχος στις συνεχιζόμενες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το Ισραήλ κατά του παλαιστινιακού και του λιβανέζικου λαού”, δηλώνει η Διεθνής Αμνησία
Σημειώνει ότι το “Ισραήλ συνεχίζει τη γενοκτονία του εναντίον των Παλαιστινίων στην κατεχόμενη Λωρίδα της Γάζας, την παράνομη κατοχή ολόκληρων των Κατεχόμενων Παλαιστινιακών Εδαφών (ΚΠΕ) και το απαρτχάιντ εναντίον όλων των Παλαιστινίων των οποίων τα δικαιώματα ελέγχει. Έχει πλέον υιοθετήσει νόμο περί θανατικής ποινής ο οποίος στην πράξη θα εφαρμόζεται αποκλειστικά στους Παλαιστίνιους.
Στον Λίβανο, οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν σκοτώσει και τραυματίσει εκατοντάδες ανθρώπους σε ένα συντονισμένο κύμα επιθέσεων, έχουν εκτοπίσει εκατοντάδες χιλιάδες, έχουν σκοτώσει και τραυματίσει εργαζόμενους στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης και έχουν επιτεθεί σε ιατρικές εγκαταστάσεις”.
Η ΕΕ διαπίστωσε ήδη τον Ιούνιο του 2025 ότι το Ισραήλ παραβίαζε τη ρήτρα περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-Ισραήλ. “Υπάρχει σαφής υποχρέωση αναστολής της εμπορικής συμφωνίας”, τονίζει η Διεθνής Αμνηστία.
Το αίτημα των πολιτών προς την Κομισιόν
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το κράτος του Ισραήλ ευθύνεται για επίπεδα θανάτων και τραυματισμού αμάχων που ξεπερνούν κάθε προηγούμενο, για μεγάλης κλίμακας εκτοπισμό πληθυσμού και για τη συστηματική καταστροφή νοσοκομείων και ιατρικών εγκαταστάσεων στη Γάζα. Το Ισραήλ επέβαλε επίσης αποκλεισμό της ανθρωπιστικής βοήθειας, ο οποίος θα μπορούσε να θεωρηθεί ως χρήση της λιμοκτονίας ως μεθόδου πολέμου. Το Ισραήλ έχει παραβιάσει πολλαπλούς κανόνες και υποχρεώσεις βάσει του διεθνούς δικαίου και δεν έχει δράσει για την πρόληψη του εγκλήματος της γενοκτονίας, όπως διέταξε το Διεθνές Δικαστήριο.
Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει ακόμη αναστείλει τη συμφωνία σύνδεσης με το Ισραήλ, η οποία αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της διμερούς εμπορικής, οικονομικής και πολιτικής συνεργασίας ΕΕ-Ισραήλ.
Οι πολίτες της ΕΕ δεν μπορούν να ανεχθούν η ΕΕ να διατηρεί σε ισχύ μια συμφωνία η οποία συμβάλλει στη νομιμοποίηση και στη χρηματοδότηση ενός κράτους που διαπράττει εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου.
Ως εκ τούτου, καλούμε την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση στο Συμβούλιο για την πλήρη αναστολή της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ.
Σημειώσεις:
- Το 1995 η ΕΕ σύναψε συμφωνία σύνδεσης με το κράτος του Ισραήλ με στόχο τη διευκόλυνση και την αύξηση του εμπορίου, την παροχή ενός πλαισίου για διμερή πολιτικό διάλογο, καθώς και την προώθηση της επιστημονικής, τεχνολογικής και πολιτιστικής συνεργασίας.
- Δεδομένου ότι πάνω από το 34 % των εισαγωγών του Ισραήλ προέρχονται από την ΕΕ και το 28,8 % των ισραηλινών εξαγωγών ρέουν προς την ΕΕ, η ΕΕ είναι ο πρώτος εμπορικός εταίρος του Ισραήλ. Οι συνολικές εμπορευματικές συναλλαγές μεταξύ της ΕΕ και του Ισραήλ ανήλθαν το 2024 σε 42,6 δισ. EUR.
- Το 2021 το Ισραήλ προσχώρησε στο πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη», το κύριο χρηματοδοτικό πρόγραμμα της ΕΕ για την έρευνα και την καινοτομία. Ποσό 1,11 δισ. EUR από το ταμείο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» της ΕΕ διατίθεται σε ισραηλινές εταιρείες, πανεπιστήμια και δημόσιους φορείς. Μεταξύ των 921 έργων με 231 ισραηλινούς αποδέκτες είναι και εταιρείες που συνεργάζονται στενά με τον ισραηλινό στρατό .
- Το άρθρο 2 της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ προβλέπει ότι «Οι σχέσεις μεταξύ των μερών, όπως και οι διατάξεις της ίδιας της συμφωνίας, βασίζονται στην αρχή του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δημοκρατικών αρχών, που διέπει την εσωτερική και διεθνή πολιτική τους και συνιστά ουσιώδες στοιχείο της παρούσας συμφωνίας».
- Η παραβίαση του άρθρου 2 παρέχει στο άλλο μέρος το δικαίωμα να αναστείλει μονομερώς τη συμφωνία. Αρκετοί διεθνείς οργανισμοί έχουν παράσχει αποδείξεις ότι το Ισραήλ έχει παραβιάσει το άρθρο 2:
- Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) [5], η οποία κοινοποιήθηκε στο Συμβούλιο στις 20 Ιουνίου 2025, περιγράφει λεπτομερώς τους κανόνες και τις υποχρεώσεις του διεθνούς δικαίου που έχει παραβιάσει το κράτος του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας και στη Δυτική όχθη —ιδίως όσον αφορά τον αποκλεισμό της ανθρωπιστικής βοήθειας, τις τυφλές επιθέσεις κατά αμάχων, τη συστηματική στόχευση νοσοκομείων και ιατρικών εγκαταστάσεων και τον αναγκαστικό εκτοπισμό πληθυσμών.
- Με την απόφασή του της 26ης Ιανουαρίου 2024 το Διεθνές Δικαστήριο διατάσσει το κράτος του Ισραήλ να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να αποτρέψει τη γενοκτονία των Παλαιστινίων στη Γάζα.
- Με την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της 28ης Μαρτίου 2024, το κράτος του Ισραήλ διατάσσεται να «λάβει όλα τα αναγκαία και αποτελεσματικά μέτρα για να εξασφαλίσει, χωρίς καθυστέρηση, σε πλήρη συνεργασία με τα Ηνωμένα Έθνη, την απρόσκοπτη παροχή, σε μεγάλη κλίμακα και από όλα τα σχετικά μέρη, επειγόντως αναγκαίων βασικών υπηρεσιών και ανθρωπιστικής βοήθειας, συμπεριλαμβανομένων των τροφίμων, του νερού, του ηλεκτρικού ρεύματος, των καυσίμων, της στέγης, του ρουχισμού, των συνθηκών υγιεινής και της αποχέτευσης, καθώς και ιατρικών εφοδίων και ιατρικής περίθαλψης σε Παλαιστίνιους σε ολόκληρη τη Γάζα […].
- Με την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου του Μαΐου 2024 «Το Δικαστήριο θεωρεί ότι, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που υπέχει δυνάμει της σύμβασης για την πρόληψη και καταστολή του εγκλήματος της γενοκτονίας, το Ισραήλ πρέπει να σταματήσει αμέσως τη στρατιωτική του επίθεση και κάθε άλλη ενέργεια στο κυβερνείο της Ράφα, η οποία ενδέχεται να υποβάλει τον παλαιστινιακό θύλακα στη Γάζα σε συνθήκες ζωής που θα μπορούσαν να προκαλέσουν την εν όλω ή εν μέρει υλική του καταστροφή».
- Η συμβουλευτική γνώμη του Διεθνούς Δικαστηρίου της 22ας Οκτωβρίου 2025 αναφέρει ότι το Ισραήλ πρέπει να «διασφαλίζει ότι ο πληθυσμός των κατεχόμενων παλαιστινιακών εδαφών διαθέτει τις απαραίτητες καθημερινές προμήθειες, συμπεριλαμβανομένων τροφίμων, νερού, ρουχισμού, στρωμνής, στέγης, καυσίμων, ιατρικών εφοδίων και υπηρεσιών» και να «διευκολύνει με κάθε μέσο που διαθέτει τα συστήματα αρωγής για λογαριασμό του πληθυσμού των κατεχόμενων παλαιστινιακών εδαφών, εφόσον ο πληθυσμός αυτός δεν είναι επαρκώς εφοδιασμένος, όπως συμβαίνει στη Λωρίδα της Γάζας»
- Παρά τα αποδεικτικά στοιχεία από τα προαναφερθέντα θεσμικά όργανα για πολλαπλές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του διεθνούς δικαίου, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει προβεί μέχρι σήμερα σε καμία ουσιαστική ενέργεια για να καταδικάσει το κράτος του Ισραήλ ή να του επιβάλει κυρώσεις, όπως, για παράδειγμα, με την αναστολή της συμφωνίας σύνδεσης με το Ισραήλ.
- Η εν λόγω αδράνεια δεν συνάδει με τις ίδιες τις Συνθήκες της ΕΕ: είναι σαφές από τις Συνθήκες ότι όλες οι δράσεις και οι πολιτικές της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των διεθνών συμφωνιών, πρέπει να συμβάλλουν και να διασφαλίζουν τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του διεθνούς δικαίου.
- Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ), « Στις σχέσεις της με τον υπόλοιπο κόσμο, η Ένωση προβάλλει και προωθεί τις αξίες της […]» και «Συμβάλλει στην ειρήνη, την ασφάλεια, την αειφόρο ανάπτυξη του πλανήτη, την αλληλεγγύη και τον αμοιβαίο σεβασμό μεταξύ των λαών […] και την προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων, ιδίως των δικαιωμάτων του παιδιού, καθώς και στην αυστηρή τήρηση και ανάπτυξη του διεθνούς δικαίου και, ιδίως, στον σεβασμό των αρχών του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».
- Επιπλέον, το άρθρο 21 της ΣΕΕ ορίζει ότι «Η δράση της Ένωσης στη διεθνή σκηνή έχει ως γνώμονα και σχεδιάζεται με στόχο να προωθεί στο ευρύτερο παγκόσμιο πλαίσιο τις αρχές που έχουν εμπνεύσει τη δημιουργία, την ανάπτυξη και τη διεύρυνσή της: τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου, την οικουμενικότητα και το αδιαίρετο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, τις αρχές της ισότητας και της αλληλεγγύης και τον σεβασμό των αρχών του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς δικαίου.»
- Το άρθρο 205 της ΣΛΕΕ ορίζει ότι «Η δράση της Ένωσης στη διεθνή σκηνή, βάσει του παρόντος μέρους, έχει ως γνώμονα τις αρχές, προωθεί τους στόχους και διεξάγεται σύμφωνα με» τις προαναφερθείσες διατάξεις του άρθρου 21 της ΣΕΕ.
- Τέλος, το άρθρο 207 της ΣΛΕΕ προβλέπει ότι «Η κοινή εμπορική πολιτική ασκείται στο πλαίσιο των αρχών και των στόχων της εξωτερικής δράσης της Ένωσης».
- Η υποχρέωση της ΕΕ να αναλάβει δράση δεν απορρέει μόνο από τις ιδρυτικές της συνθήκες, αλλά και από τις συνθήκες των Ηνωμένων Εθνών και το εθιμικό διεθνές δίκαιο, καθώς και από τις αποφάσεις του Διεθνούς Δικαστηρίου.
- Η ΕΕ πρέπει να χρησιμοποιήσει αμέσως όλα τα διαθέσιμα νομικά, διπλωματικά και οικονομικά μέσα —μεταξύ των οποίων και την αναστολή της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ— προκειμένου να αναγκάσει την ισραηλινή κυβέρνηση να σταματήσει τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, να τηρήσει το διεθνές δίκαιο και να ανακουφίσει τους Παλαιστίνιους από τα δεινά που αντιμετωπίζουν.