Η ακτινογραφία της κοινής γνώμης αποκαλύπτει μια Ελλάδα που μοιάζει με καράβι που κινείται προς λάθος κατεύθυνση για τη συντριπτική πλειονότητα των επιβατών του. Η κυριαρχία της κυβέρνησης στο πολιτικό σκηνικό δεν συνοδεύεται από κοινωνική αισιοδοξία· αντίθετα, η ακρίβεια και η οικονομική ανασφάλεια δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα απογοήτευσης και θυμού. Οι πολίτες, σε πρόσφατη δημοσκόπηση, αισθάνονται αποκλεισμένοι από τη λήψη των αποφάσεων, θεωρώντας πως το κράτος λειτουργεί ως ένα κλειστό σύστημα που αγνοεί τις ανάγκες τους.
Η αίσθηση αυτή διαπερνά όλες τις πτυχές της ζωής: από το αίσθημα ανασφάλειας και την αγωνία για το μέλλον, μέχρι την αίσθηση ότι ο τρόπος ζωής υποβαθμίζεται συνεχώς. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, η φράση «η χώρα δεν πάει καλά» έχει καταστεί ένα αυθόρμητο λαϊκό αίσθημα που δεν χρειάζεται περίπλοκες αναλύσεις για να εξηγηθεί, καθώς αντανακλάται σε κάθε πτυχή του δημόσιου και ιδιωτικού βίου.
Θέματα δικαιοσύνης, διαφθοράς και διαφάνειας: Είναι το δεύτερο σημαντικότερο ζήτημα, με ποσοστό 49%. Υπάρχει μια έντονη αίσθηση ότι το κράτος λειτουργεί ως «κλειστό κάστρο» προς όφελος μόνο όσων βρίσκονται εντός των τειχών του.
Το πολιτικό κενό και η κυριαρχία του «Κανένα»
Το αίσθημα του αποκλεισμού και το κράτος-κάστρο
Ο αποκλεισμός αυτός είναι και οικονομικός: η αδυναμία συμμετοχής στην κατανάλωση λόγω της ακρίβειας οδηγεί σε έναν κοινωνικό υποβιβασμό που βιώνεται ως ταπείνωση.
Για να αλλάξει η κατεύθυνση του «καραβιού», δεν αρκούν μόνο οικονομικά μέτρα για την αναχαίτιση της ακρίβειας. Απαιτείται η επανασύνδεση της πολιτικής με την κοινωνία και η δημιουργία ενός νέου εθνικού οράματος που θα εμπνέει ξανά εμπιστοσύνη. Όσο ο «Κανένας» παραμένει ο ισχυρότερος παίκτης στο πολιτικό σκηνικό, ο κίνδυνος για περαιτέρω κοινωνική αποσύνθεση και ενίσχυση αντισυστημικών τάσεων θα παραμένει υπαρκτός και απειλητικός.