Ο πόλεμος με το Ιράν δεν δοκιμάζει μόνο τα όρια της αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος. Δοκιμάζει και τα αποθέματά της. Με χιλιάδες πυραύλους να έχουν ήδη εκτοξευτεί κατά του Ιράν μέσα σε λίγες εβδομάδες, Αμερικανοί αξιωματούχοι αρχίζουν να θέτουν το ερώτημα τι θα συνέβαινε αν οι ΗΠΑ καλούνταν σήμερα να αντιμετωπίσουν έναν πολύ ισχυρότερο αντίπαλο, όπως η Κίνα;
Σχετικά Άρθρα
Το ζήτημα της ταχείας εξάντλησης κρίσιμων αμερικανικών πυρομαχικών ήρθε αρχικά στο προσκήνιο όταν το CNN ανέδειξε σε ρεπορτάζ του τις επιπτώσεις της σύγκρουσης στις στρατιωτικές δυνατότητες των ΗΠΑ. Έκτοτε, στοιχεία από το Πεντάγωνο, το Κογκρέσο και ανεξάρτητους αναλυτές σκιαγραφούν μια εικόνα έντονης πίεσης σε αποθέματα που θεωρούνται κρίσιμα για τη συνολική στρατηγική ετοιμότητα της χώρας.
Σύμφωνα με διαθέσιμες εκτιμήσεις, από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου, οι ΗΠΑ έχουν εκτοξεύσει κατά του Ιράν περίπου 1.100 πυραύλους αέρος-εδάφους μεγάλης εμβέλειας χαμηλής παρατηρησιμότητας (Joint Air-to-Surface Standoff Missile – Extended Range, JASSM-ER), δηλαδή stealth πυραύλους που έχουν σχεδιαστεί για επιχειρήσεις υψηλής έντασης, συμπεριλαμβανομένων σεναρίων σύγκρουσης με την Κίνα. Με κόστος περίπου 1,1 εκατομμύριο δολάρια ανά μονάδα, η χρήση τους σε τέτοια κλίμακα προσεγγίζει το σύνολο των διαθέσιμων αποθεμάτων αυτού του τύπου.
Ανάλογη είναι η εικόνα και για τους πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς Tomahawk, ένα από τα βασικά όπλα του αμερικανικού ναυτικού. Πάνω από 1.000 τέτοιοι πύραυλοι έχουν χρησιμοποιηθεί στη διάρκεια του πολέμου στο Ιράν, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου σε δεκαπλάσια ποσότητα από εκείνη που προμηθεύονται ετησίως οι Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με αναλύσεις του Center for Strategic and International Studies, τα συνολικά αποθέματα Tomahawk εκτιμώνται πλέον γύρω στις 3.000 μονάδες, γεγονός που δημιουργεί ανησυχίες για τη διαθεσιμότητα σε άλλα πιθανά μέτωπα, ιδιαίτερα στον δυτικό Ειρηνικό.
Ιδιαίτερα έντονη είναι η πίεση και στα συστήματα αεράμυνας. Το Πεντάγωνο έχει χρησιμοποιήσει περισσότερους από 1.200 πυραύλους αναχαίτισης του συστήματος Patriot με κόστος που προσεγγίζει τα 4 εκατομμύρια δολάρια ανά μονάδα. Είναι χαρακτηριστικό ότι η ετήσια παραγωγή τέτοιων πυραύλων το 2025 ήταν περίπου 600 μονάδες, γεγονός που καταδεικνύει την ταχύτητα με την οποία εξαντλούνται τα αποθέματα.
Παράλληλα, έχουν χρησιμοποιηθεί πάνω από 1.000 κατευθυνόμενοι πύραυλοι επιφανείας-εδάφους Precision Strike Missiles και τακτικοί βαλλιστικοί πύραυλοι ATACMS επιβαρύνοντας περαιτέρω τις διαθέσιμες ποσότητες.
“Ανησυχητικά χαμηλά επίπεδα”
Συνολικά, σύμφωνα με εσωτερικές εκτιμήσεις του Πενταγώνου και αξιωματούχους του Κογκρέσου, τα αποθέματα ορισμένων κρίσιμων πυρομαχικών βρίσκονται πλέον σε «ανησυχητικά χαμηλά επίπεδα».
Ωστόσο, αυτό που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία στην Ουάσιγκτον δεν είναι μόνο το μέγεθος της κατανάλωσης. Είναι το ερώτημα του τι θα συνέβαινε αν οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονταν σήμερα αντιμέτωπες με έναν ισχυρότερο αντίπαλο.
Σύμφωνα με το αρχικό ρεπορτάζ του CNN, Αμερικανοί αξιωματούχοι —τόσο στο πολιτικό όσο και στο στρατιωτικό επίπεδο— εκφράζουν έντονο προβληματισμό για το κατά πόσο οι σημερινές δυνατότητες αποθεμάτων θα επαρκούσαν σε ένα σενάριο σύγκρουσης με μια δύναμη όπως η Κίνα.
Η ανησυχία δεν είναι θεωρητική. Οι πύραυλοι JASSM-ER και οι Tomahawk, που χρησιμοποιούνται τώρα μαζικά στη Μέση Ανατολή, αποτελούν βασικά εργαλεία για ένα πιθανό θέατρο επιχειρήσεων στον Ινδικό και Ειρηνικό. Η υψηλή κατανάλωσή τους σε έναν υποτιθέμενο περιφερειακό πόλεμο χαμηλότερης έντασης δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το αν θα υπήρχαν επαρκή αποθέματα στην περίπτωση που οι ΗΠΑ εμπλέκονταν ξαφνικά σε κάποια σύγκρουση πολύ μεγαλύτερης κλίμακας.
Αντίστοιχα, η αποδυνάμωση των συστημάτων αεράμυνας, όπως οι Patriot και οι αναχαιτιστές THAAD εντείνει τις ανησυχίες του Πενταγώνου για την ικανότητα προστασίας συμμάχων σε περιοχές υψηλής έντασης, όπως η Ανατολική Ασία.
Μαζική μεταφορά όπλων από την Ασία και την Ευρώπη
Η ανάγκη κάλυψης των επιχειρησιακών απαιτήσεων στη Μέση Ανατολή έχει ήδη οδηγήσει σε μεταφορά όπλων και συστημάτων από άλλες γεωγραφικές διοικήσεις, κυρίως από την Ευρώπη και την Ασία. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση της επιχειρησιακής ετοιμότητας σε περιοχές στρατηγικής σημασίας για την αποτροπή έναντι της Ρωσίας και της Κίνας.
Στην Ασία, ειδικότερα, η μεταφορά πυραύλων Patriot και THAAD από τη Νότια Κορέα —τον μοναδικό σύμμαχο στην περιοχή που φιλοξενεί το συγκεκριμένο σύστημα— θεωρείται εξέλιξη με ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς επηρεάζει άμεσα την άμυνα έναντι της Βόρειας Κορέας και περιορίζει την αποτρεπτική ισχύ των ΗΠΑ στον Ειρηνικό.
Το οικονομικό κόστος της σύγκρουσης αντικατοπτρίζει την ίδια πίεση. Αν και ο Λευκός Οίκος δεν έχει δημοσιοποιήσει επίσημα στοιχεία, ανεξάρτητες εκτιμήσεις τοποθετούν το συνολικό κόστος μεταξύ 28 και 35 δισεκατομμυρίων δολαρίων, δηλαδή σχεδόν 1 δισεκατομμύριο ημερησίως. Μόνο τις δύο πρώτες ημέρες του πολέμου, η χρήση πυρομαχικών εκτιμάται ότι κόστισε 5,6 δισεκατομμύρια δολάρια.
Το βασικό ζήτημα που ανακύπτει πλέον είναι ο χρόνος αποκατάστασης των αποθεμάτων. Όπως εκτίμησε ο γερουσιαστής Τζακ Ριντ, επικεφαλής των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Ενόπλων Δυνάμεων, «με τους σημερινούς ρυθμούς παραγωγής, η αναπλήρωση όσων έχουν καταναλωθεί μπορεί να διαρκέσει χρόνια».
Ωστόσο, το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τον χρόνο αλλά και τη δυνατότητα της αμερικανικής αμυντικής βιομηχανίας να ανταποκριθεί. Παρά τις συμφωνίες που έχει συνάψει το Πεντάγωνο με μεγάλους κατασκευαστές, όπως η Lockheed Martin, για αύξηση της παραγωγικής ικανότητας και τετραπλασιασμό της παραγωγής κατευθυνόμενων πυρομαχικών και αναχαιτιστών, η διαδικασία δεν έχει ακόμη επιταχυνθεί.
Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι η επέκταση της παραγωγής καθυστερεί λόγω εκκρεμούς χρηματοδότησης από το Κογκρέσο, ενώ οι αμυντικές βιομηχανίες συνδέουν τις επενδύσεις σε νέες γραμμές παραγωγής με την εξασφάλιση μακροπρόθεσμων συμβάσεων. Το αποτέλεσμα είναι ότι, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, η κατανάλωση πυρομαχικών υπερβαίνει σαφώς τη δυνατότητα αναπλήρωσής τους.
Η σύγκρουση με το Ιράν δεν επιβαρύνει επομένως μόνο τον αμερικανικό προϋπολογισμό, αλλά και τη συνολική στρατηγική ετοιμότητα των Ηνωμένων Πολιτειών. Εγείροντας ανοιχτά το ερώτημα για το κατά πόσο η χώρα θα ήταν σήμερα σε θέση να ανταποκριθεί σε μια ενδεχόμενη σύγκρουση πολύ μεγαλύτερης κλίμακας.