Η Ελληνική Αστυνομία φέρεται να χρησιμοποιεί μετανάστες με καλυμμένα πρόσωπα για να απωθούν βίαια άλλους μετανάστες πίσω στην Τουρκία, σύμφωνα με εκτενή έρευνα του BBC. Τα ευρήματα βασίζονται σε εσωτερικά έγγραφα της αστυνομίας και μαρτυρίες που περιγράφουν τη στρατολόγηση των λεγόμενων «μισθοφόρων» υπό την επίβλεψη ανώτερων αξιωματικών.
Σχετικά Άρθρα
Η έρευνα αποκαλύπτει σοβαρές καταγγελίες για βιαιότητες, με αυτόπτες μάρτυρες να αναφέρουν ότι μετανάστες υπέστησαν ξυλοδαρμούς, ληστείες, γυμνώθηκαν ή ακόμη και κακοποιήθηκαν σεξουαλικά. Σύμφωνα με τις ίδιες μαρτυρίες, η άτυπη αυτή πρακτική φέρεται να εφαρμόζεται τουλάχιστον από το 2020.
Ο πρωθυπουργός της Ελλάδας δήλωσε στο BBC ότι είναι «εντελώς ανενημέρωτος» για τις συγκεκριμένες καταγγελίες, ενώ οι αρμόδιες αρχές δεν απάντησαν στα γραπτά αιτήματα του μέσου για σχόλιο. Οι επαναπροωθήσεις – η εξαναγκαστική επιστροφή μεταναστών χωρίς τήρηση νομικών διαδικασιών – θεωρούνται γενικά παράνομες βάσει του διεθνούς δικαίου.
Οι πρώτες αναφορές για δράση μασκοφόρων αλλοδαπών στα ελληνοτουρκικά σύνορα είχαν δημοσιευθεί το 2022 από το ολλανδικό μέσο Lighthouse Reports. Η νέα έρευνα του BBC, σε συνεργασία με την Consolidated Rescue Group (CRG), ξεκίνησε το φθινόπωρο του περασμένου έτους, μετά τη λήψη βίντεο που φέρεται να απεικονίζει κακομεταχείριση μεταναστών από μισθοφόρους.
Το υλικό παραδόθηκε από διακινητή, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι είχε διαφωνήσει με τους συνεργάτες του. Αν και το BBC δεν κατόρθωσε να επαληθεύσει πλήρως το περιεχόμενο, οι εικόνες συμβαδίζουν με μαρτυρίες από ανεξάρτητες πηγές.
Μαρτυρίες και στοιχεία από τον Έβρο
Από τη σύνθεση των στοιχείων που συγκεντρώθηκαν – μαρτυρίες μεταναστών, πρώην μισθοφόρων, αστυνομικών πηγών και διαρροές εγγράφων – προκύπτουν σοβαρές καταγγελίες. Ένας συνοριοφύλακας φέρεται να κατέθεσε σε πειθαρχική διαδικασία ότι ενημέρωσε τους ανωτέρους του για περιστατικά βιασμών γυναικών μεταναστριών. Δύο μετανάστες και ένας πρώην μισθοφόρος περιέγραψαν ακραία βία, ενώ μια μητέρα κατήγγειλε ότι άνδρας με κουκούλα έψαξε τη βρεφική πάνα της κόρης της αναζητώντας τιμαλφή.
Η περιοχή του Έβρου αποτελεί την κύρια χερσαία δίοδο μεταναστών προς την Ελλάδα, με το ποτάμι να λειτουργεί ως φυσικό σύνορο μήκους 200 χιλιομέτρων ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Τουρκία. Σύμφωνα με αστυνομική πηγή, οι μισθοφόροι χρησιμοποιούνται για να απωθούν εκατοντάδες ανθρώπους την εβδομάδα.
Οι ίδιοι οι μισθοφόροι φέρονται να είναι μετανάστες από χώρες όπως το Πακιστάν, η Συρία και το Αφγανιστάν, λαμβάνοντας ως ανταμοιβή χρήματα, κινητά τηλέφωνα ή έγγραφα που τους επιτρέπουν να κινούνται εντός Ελλάδας.
Έρευνα της Frontex και αντιδράσεις
Το BBC έχει στη διάθεσή του βίντεο της 22ας Ιουνίου 2023 που φαίνεται να δείχνει ομάδα μεταναστών να δέχεται επίθεση από μασκοφόρους στον Έβρο. Έκθεση του Γραφείου Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Frontex κατέληξε ότι 10 έως 20 «υπήκοοι τρίτων χωρών» δρούσαν υπό τις οδηγίες Ελλήνων αξιωματικών.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι μετανάστες υπέστησαν σωματική και λεκτική βία, «απειλές θανάτου και βιασμού», καθώς και εξευτελιστικές σωματικές έρευνες, προτού μεταφερθούν βίαια πίσω στην Τουρκία, κατά παράβαση του ευρωπαϊκού δικαίου. Οι ελληνικές αρχές αρνήθηκαν ότι υπήρξαν τέτοιοι μετανάστες στην περιοχή εκείνη την ημέρα.
Η πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, Μαρία Γαβουνέλη, χαρακτήρισε τα ευρήματα «εξαιρετικά σημαντική» πιθανή παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η Επιτροπή έχει καταγράψει πάνω από 100 περιστατικά καταγγελλόμενων εξαναγκαστικών επιστροφών στον Έβρο από το 2020.
Σε σύντομη συνομιλία με το BBC τον Μάρτιο, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε ότι αγνοεί τις καταγγελίες περί μισθοφόρων, τονίζοντας ωστόσο πως η Ελλάδα προστατεύει τα σύνορά της και ότι οι ευρωπαίοι ηγέτες δεν θα επιτρέψουν επανάληψη των «λαθών» του παρελθόντος με μαζικές αφίξεις προσφύγων.
Η Frontex, από την πλευρά της, απορρίπτει κατηγορηματικά ότι αγνοεί παραβιάσεις δικαιωμάτων, υποστηρίζοντας πως συμβάλλει στη νόμιμη και ασφαλή διαχείριση των συνόρων, παρέχοντας παράλληλα στήριξη στις χώρες που δέχονται πίεση.