Στα πολύ ψιλά του οικονομικού ρεπορτάζ πέρασε η μεταβίβαση μεγάλων έργων που έως σήμερα βρίσκονταν υπό χρηματοδότηση στο Ταμείο Ανάκαμψης, στην Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας. Την εταιρεία που δημιουργήθηκε την εποχή του πρώτου μνημονίου το 2011 ως ΤΑΙΠΕΔ και στην οποία εντάχθηκε το σύνολο της δημόσιας περιουσίας προς ξεπούλημα.
Σχετικά Άρθρα
Όλες οι διαδικασίες προγραμμάτων που αφορούν στο Ταμείο Ανάκαμψης πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως τον προσεχή Ιούλιο καθώς τον Αύγουστο το ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο μεγάλων έργων, κατεβάζει ρολά.
Στον πρόσφατο νόμο για την ίδρυση ενός νέου Ταμείου χρηματοδότησης έργων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο (νόμος Νόμος 5294/2026) με “προίκα” 5,3 δισ. ευρώ που πλασαρίστηκε από την κυβέρνηση Μητσοτάκη και το οικονομικό επιτελείο ως “εργαλείο” για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης, τακτοποιούνται τα ανοιχτά θέματα έργων που βρίσκονταν στο Ταμείο Ανάκαμψης.
Μια διάταξη που ενσωματώθηκε με ξεχωριστή τροπολογία λύνει και τις απορίες για το τι θα συμβεί με έργα τα οποία βρίσκονται μεν λίγο πριν την ολοκλήρωσή τους αλλά δεν προλαβαίνουν τις απαραίτητης προθεσμίες που απαιτούν οι Βρυξέλλες, ώστε να εκταμιευθούν οι πληρωμές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ψηφιοποίηση αρχείου υποθηκοφυλακείων για το Εθνικό Κτηματολόγιο σε όλη τη χώρα που συνεχίζεται με σχεδόν φρενήρεις ρυθμούς από τις εταιρείες στις οποίες ανατέθηκε το έργο.
Ο ρόλος της ΕΕΣΥΠ είναι κομβικός για όλα τα νέα προγράμματα χρηματοδότησης αφού πέρα από τους διαγωνισμούς πώλησης περιουσιακών στοιχείων του δημοσίου, αναλαμβάνει και τους διαγωνισμούς μεγάλων αναπτυξιακών έργων.
Στο νέο νόμο του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου λύνεται το πρόβλημα με υποβολή βεβαιώσεων για κάθε τμήμα του έργου! Συγκεκριμένα αναφέρεται: “Στις συμβάσεις έργων, οι οποίες συγχρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, άλλα ταμεία ή χρηματοδοτικά εργαλεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως όταν η χρηματοδότησή τους συνδέεται με την επίτευξη οροσήμων, στην περίπτωση που αυτές περιλαμβάνουν περισσότερα αυτοτελή μέρη, δύναται να εκδίδεται βεβαίωση περάτωσης εργασιών για κάθε μέρος του έργου που έχει περατωθεί, ανεξαρτήτως αν υπάρχει σχετική συμβατική πρόβλεψη και δίχως να μεταβάλλονται κατά τα λοιπά οι συμβατικοί όροι αυτών”.
Με την παραπάνω διάταξη λύνεται το πρόβλημα πληρωμών για πολλά ημιτελή έργα του Ταμείου Ανάκαμψης που δεν θα προλάβουν να ολοκληρωθούν έως τον Αύγουστο. Με άλλη διάταξη ρυθμίζεται και η διαχείριση των “αδιάθετων ποσών έργων που χρηματοδοτούνται από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας”. Τα ποσά αυτά κατατίθενται στην Τράπεζα της Ελλάδας για να χρησιμοποιηθούν στα ίδια έργα εφόσον αυτά ενταχθούν σε διαφορετικά Ταμεία, όπως για παράδειγμα του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου ή στα Αναπτυξιακά Προγράμματα δημοσίων επενδύσεων.
Σε αυτή την κατεύθυνση έρχεται η αναβάθμιση στον εποπτικό ρόλο του πρώην ΤΑΙΠΕΔ. Χαρακτηριστικό είναι ότι το προσωπικό που απασχολούνται στον ταμείο Ανάκαμψης μεταφέρεται σε διευθύνσεις της Ελληνικής Εταιρείας Συμμετοχών και Περιουσίας, ενώ δημιουργείται σε αυτήν νέος κλάδος “Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας”. Η ΕΕΣΥΠ αναλαμβάνει την περάτωση έργων που εντάσσονται στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης και είναι πλέον αρμόδια για τη “διενέργεια διαγωνιστικών διαδικασιών, την ανάθεση αυτών και την παρακολούθηση της εκτέλεσης των συμβάσεων”.
Η εταιρεία είναι αυτή που θα αναλάβει και τις υπάρχουσες συμβάσεις που θα μεταφερθούν προς ένταξη από το Ταμείο Ανάκαμψης στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, με δυνατότητα να μεταβάλει και “το συνολικό κόστος των δαπανών και των λειτουργικών εξόδων”.
Η “προίκα” του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου
Το νέο Ταμείο με προϋπολογισκό 5,3 δισ. ευρώ για τα έτη 2026-2032 ανοίγει τον ερχόμενο Σεπτέμβριο και θεωρείται βέβαιο ότι θα βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα των “παροχών” Μητσοτάκη στη ΔΕΘ. Σε αυτό εντάσσονται όλα τα προγάμματα ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων, ηλεκτροκίνησης, ενίσυχης αστικών συγκοινωνιών και ανέγερσης κοινωνικών κατοικιών.
Στο neostrategy.gr γράψαμε ήδη για τη χρηματοδότηση της δημοτικής συγκοινωνίας στο δήμο Αθήνας. Το Athens Move χρηματοδοτείται από το νέο Ταμείο με το ποσό των 11,2 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία 4 λεωφορειακών γραμμών στον μεγαλύτερο δήμο της χώρας. Ανάλογη πρόβλεψη υπάρχει και για το δήμο Θεσσαλονίκης.
Οι άλλες βασικές δράσεις που χρηματοδοτούνται από το νέο Ταμείο των 5,3 δις ευρώ, είναι:
>> Η ανέγερση 2.350 κοινωνικών κατοικιών για 7.000 ευάλωτους πολίτες με προϋπολογισμό 435 εκατ. ευρώ. Οι κατοικίες θα αναγερθούν σε 4 ανενεργά στρατόπεδα, δύο στην Αττική (Χαϊδάρι και Αχαρνές) και από ένα σε Θεσσαλονίκη (Στρατόπεδο Ζιάκα) και Πάτρα (Στρατόπεδο Μανουσογιαννάκη).
>> Ο εκσυγχρονισμός φοιτητικών εστιών με 226 εκατ. ευρώ. Προβλέπεται η αναβάθμιση 15 κτιρίων φοιτητικών εστιών σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα, Πάτρα, Κομοτηνή.
>> Το Κοινωνικό Leasing με 174 εκατ. ευρώ. Η δράση δεν έχει ακόμη αναγγελθεί δημόσια. Προβλέπει επιδότηση μίσθωσης ηλεκτρικών αυτοκινήτων με χαμηλό μίσθωμα από ευάλωτα νοικοκυριά.
>> Η ενίσχυση αστικών λεωφορείων σε Αθήνα (ΟΑΣΑ ) και Θεσσαλονίκη (ΟΑΣΘ ) με αγορά 210 νέων ηλεκτρικών λεωφορείων, προϋπολογισμό 129 εκατ. ευρώ.
>> Η επιδότηση κατά 100% για ατομικά μέσα μετακίνησης Ατόμων με Αναπηρία με το ποσό των 51 εκατ. ευρώ.
>> Η αναβάθμιση 10 συρμών της γραμμής 1 του Μετρό με 60 εκατ. ευρώ.
>> Η προμήθεια 12 νέων συρμών για την εξυπηρέτηση των γραμμών 2 και 3 του Μετρό Αθηνών με 210 εκατ. ευρώ.
>> Η ανάπτυξη υπηρεσιών Μεταφορών Κατά Παραγγελία σε Αττική και Θεσσαλονίκη με 10,2 εκατ. και η ανάπτυξη υπηρεσιών Μεταφορών κατά Παραγγελία σε αγροτικές/ ημιαστικές περιοχές για εξυπηρέτηση ευάλωτων πολιτών με 44 εκατ. ευρώ.
>> Η κάλυψη αναγκών μεταφοράς μαθητών με αναπηρία σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και ορεινές και νησιωτικές περιοχές με 219 εκατ.
>> Η αναβάθμιση υποδομών προσβασιμότητας σε 33 σταθμούς του ΟΣΕ με 50 εκατ. ευρώ.
>> Η ψηφιακή χαρτογράφηση και καθοδήγηση σε όλους τους σταθμούς Μετρό Αθήνας και Θεσσαλονίκης με 5,5 εκατ.
>> Η εγκατάσταση 4.400 δημόσια προσβάσιμων σημείων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων με 135 εκατ.
>> Η χρηματοδότηση για υποδομές Ποδηλατοδρόμων και πεζών με 93 εκατ. ευρώ, σε πόλεις της Ελλάδας.
>> Το νέο “Εξοικονομώ¨ για επιχειρήσεις με προϋπολογισμός 394 εκατ.. Προβλέπεται η ενεργειακή αναβάθμιση των κτιριακών υποδομών και η αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας.
>>Η απόκτηση επαγγελματικών ηλεκτρικών οχημάτων, μέσω μίσθωσης ή αγοράς, από πολύ μικρές επιχειρήσεις με 289 εκατ.
>> Η επιδότηση για αντικατάσταση συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά με 68 εκατ.