Την ανάγκη να αποσαφηνιστεί πλήρως το τοπίο γύρω από το περιστατικό της επιστροφής αεροσκάφους ελληνικής αεροπορικής εταιρείας στην Αθήνα, ενώ αυτό είχε προορισμό το αεροδρόμιο της Λάρνακας, υπογράμμισε ο Πρόεδρος του Ιδρύματος Ασφάλειας Πτήσεων – Νοτιοανατολικής Ευρώπης (FSF–Med), Χρύσανθος Χατζηχρυσάνθου. Ο κ. Χατζηχρυσάνθου επεδίωξε να κατευνάσει τις ανησυχίες που προκλήθηκαν, τονίζοντας κατηγορηματικά ότι ο εναέριος χώρος της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν έκλεισε σε καμία χρονική στιγμή και πως οι επιχειρησιακές αποφάσεις για την πορεία μιας πτήσης λαμβάνονται αποκλειστικά με κριτήριο τη μέγιστη δυνατή ασφάλεια επιβατών και πληρώματος.
Ο ρόλος του κυβερνήτη και η λήψη αποφάσεων
Σχετικά Άρθρα
Στις δηλώσεις του, ο επικεφαλής του FSF–Med θέλησε να διαχωρίσει τις φήμες από τα πραγματικά γεγονότα σχετικά με τη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας. Μιλώντας στην εκπομπή «Πρωτοσέλιδο», ο κ. Χατζηχρυσάνθου ξεκαθάρισε εξαρχής ότι δεν υπήρξε καμία απόφαση για κλείσιμο του εναέριου χώρου. Διευκρίνισε πως, βάσει των διεθνών κανονισμών αεροπλοΐας, η τελική και αδιαμφισβήτητη ευθύνη για οποιαδήποτε απόφαση λαμβάνεται κατά τη διάρκεια της πτήσης βαρύνει αποκλειστικά τον κυβερνήτη του αεροσκάφους. Ο πιλότος διατηρεί την απόλυτη αρμοδιότητα να ενεργήσει κατά την κρίση του, αξιολογώντας τα δεδομένα που έχει στη διάθεσή του εκείνη τη στιγμή.
Αναφορικά με το συγκεκριμένο συμβάν, ο ίδιος σημείωσε ότι δεν είναι γνωστό τι ακριβώς οδήγησε τον κυβερνήτη να επιστρέψει στην Αθήνα, καθώς οι λόγοι μπορεί να ποικίλλουν. «Δεν γνωρίζουμε κατά πόσο δόθηκαν οδηγίες , λόγω κάποιας καθυστέρησης ή άλλων παραγόντων, ο ίδιος ο κυβερνήεπιστρέψει. Σε κάθε περίπτωση, δεν μπορούμε να κρίνουμε την απόφασή του, γιατί ο κυβερνήευθύνη για την ασφάλεια », ανέφερε χαρακτηριστικά, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η απόφαση ενδέχεται να βασίστηκε σε εσωτερικά πρωτόκολλα της εταιρείας ή σε υποκειμενική εκτίμηση της κατάστασης.
Διεθνείς εντυπώσεις και ιστορικά προηγούμενα
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην εικόνα που διαμορφώνεται στο εξωτερικό για την ασφάλεια της περιοχής. Σε σχέση με τις εντυπώσεις που δημιουργούνται διεθνώς, μετά και από δημοσιεύματα που απέδωσαν την επιστροφή «κλειστό εναέριο χώρο», ο πρόεδρος του FSF–Med εμφανίστηκε καθησυχαστικός. Εξήγησε ότι η αναστολή ή η αναβολή ορισμένων πτήσεων προς την περιοχή δεν στρέφεται ειδικά κατά της Κύπρου, αλλά συνδέεται άμεσα με τη γενικότερη ρευστή κατάσταση ασφαλείας στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, όπου βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Για να ενισχύσει το επιχείρημά του, υπενθύμισε μάλιστα ότι παρόμοια φαινόμενα έχουν καταγραφεί και στο παρελθόν σε περιόδους κρίσεων. Έφερε ως παράδειγμα τον πόλεμο στον Περσικό Κόλπο το 1991, μια περίοδο κατά την οποία πολλές διεθνείς αεροπορικές εταιρείες είχαν προχωρήσει σε αναστολή των πτήσεών τους προς την Κύπρο. Τότε, όπως σημείωσε, οι Κυπριακές Αερογραμμές ήταν από τις λίγες εταιρείες που συνέχισαν να πετούν, διατηρώντας τη συνδεσιμότητα του νησιού με τον υπόλοιπο κόσμο.
Πρωτόκολλα ασφαλείας και διαχείριση κινδύνων
Ο κ. Χατζηχρυσάνθου εξήγησε αναλυτικά τη διαδικασία που ακολουθείται πριν από την απογείωση. Πριν από κάθε πτήση, οι αεροπορικές εταιρείες πραγματοποιούν λεπτομερή εκτίμηση κινδύνου (risk assessment), ιδιαίτερα όταν το δρομολόγιο περιλαμβάνει περιοχές όπου βρίσκονται σε εξέλιξη στρατιωτικές επιχειρήσεις. Με βάση αυτή την αυστηρή αξιολόγηση, τα αρμόδια τμήματα των εταιρειών αποφασίζουν αν θα πραγματοποιήσουν, θα αναβάλουν ή θα ακυρώσουν μια πτήση.
Αναφερόμενος στο ενδεχόμενο κινδύνων για τα πολιτικά αεροσκάφη, όπως η παρουσία μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) ή πυραύλων σε περιοχές ενεργών συγκρούσεων, σημείωσε ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί πλήρως ο κίνδυνος σε εμπόλεμες ζώνες. «Ακόμη και υπό κανονικές συνθήκες, ένα αεροσκάφος που βρίσκεται στον αέρα μπορεί να αντιμετωπίσει διάφορες καταστάσεις που ενδέχεται να επηρεάσουν την ασφάλεια ’ αυτό υπάρχουν οι χειριστές στο πιλοτήριο, ώστε να αξιολογούν κάθε κατάσταση και να λαμβάνουν τις κατάλληλες αποφάσεις», ανέφερε, υπογραμμίζοντας την πολυπλοκότητα του σύγχρονου αεροπορικού περιβάλλοντος.
Επιπροσθέτως, σημείωσε ότι οι αεροπορικές εταιρείες παρακολουθούν συνεχώς τις εξελίξεις σε πραγματικό χρόνο. Εφόσον ένα αεροσκάφος βρίσκεται ήδη στον αέρα, τα κέντρα επιχειρήσεων μπορούν να επικοινωνήσουν μαζί του για να δώσουν νέες οδηγίες ή να ενημερώσουν για αλλαγές στην κατάσταση ασφαλείας. Σε τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να ζητηθεί εκτροπή της πτήσης, ώστε να αποφευχθούν πιθανοί κίνδυνοι. Ως παράδειγμα ανέφερε και την περίπτωση του Ισραήλ, όπου τα τελευταία χρόνια ο εναέριος χώρος έχει κλείσει και ανοίξει επανειλημμένα, ανάλογα με την εκτίμηση κινδύνου που έκαναν οι αρμόδιες αρχές για τις πολιτικές πτήσεις.
Επιπτώσεις στον τουρισμό και διασφάλιση συνδεσιμότητας
Σε ό,τι αφορά τις πιθανές οικονομικές συνέπειες και ειδικότερα τις επιπτώσεις στον κυπριακό τουρισμό, ο πρόεδρος του FSF–Med ανέφερε ότι το κρίσιμο στοιχείο είναι η χρονική διάρκεια των στρατιωτικών επιχειρήσεων στην περιοχή. Αν η κατάσταση αποκλιμακωθεί μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, για παράδειγμα δύο ή τρεις εβδομάδες, εκτίμησε ότι δεν θα υπάρξει ουσιαστικό πρόβλημα, καθώς οι αεροπορικές εταιρείες θα επαναφέρουν κανονικά τις πτήσεις τους προς την Κύπρο και άλλους προορισμούς της Ανατολικής Μεσογείου.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι αν η ένταση συνεχιστεί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, τότε είναι πιθανό να υπάρξουν αρνητικές επιπτώσεις και στον τουρισμό. «Αυτό είναι κάτι αναπόφευκτο και δεν εξαρτάται ούτε από τις αεροπορικές εταιρείες ούτε από τις αρχές », σημείωσε με ρεαλισμό.
Παρά τις εύλογες ανησυχίες, ο κ. Χατζηχρυσάνθου υπογράμμισε ότι η αεροπορική συνδεσιμότητα της Κύπρου παραμένει σε μεγάλο βαθμό διασφαλισμένη. Καθημερινά πραγματοποιούνται πτήσεις από και προς το νησί, ενώ συνεχίζεται και ο επαναπατρισμός Κυπρίων πολιτών από χώρες που επηρεάζονται από τις συγκρούσεις. «Αυτό είναι θετικό, γιατί η Κύπρος είναι ένα νησί που εξαρτάται από τις αεροπορικές συνδέσεις για την επικοινωνία κατάσταση σήμερα, παρά τις δυσκολίες, παραμένει σε ικανοποιητικό επίπεδο και ελπίζουμε ότι δεν θα υπάρξει εξέλιξη που να επηρεάσει αρνητικά αυτή τη συνδεσιμότητα», κατέληξε, στέλνοντας μήνυμα ψυχραιμίας.