Του Αριστου Κάτση * Σχετικά ΆρθραΔιαβάστε επίσης:Ο Θερμαϊκός… βρωμάειΔιαβάστε επίσης:Ετοιμάζουν όπλα που θα σκοτώνουν αυτόματα μέσω αλγορίθμωνΑπ’ αυτό το μνημόνιο πρέπει να επισημάνουμε τα πιο κάτω: Ο Ικσέλ είπε στον Αβέρωφ πως πρέπει «να αναζητήσομεν άλλας λύσεις» στο κυπριακό και ο Αβέρωφ τον ρώτησε αν εννοούσε «την προταθείσαν από κάποιον Άγγλον λόρδον, δηλαδή την διανομήν της νήσου κατά το εν πέμπτον εις τους Τούρκους και τα τέσσερα πέμπτα εις τους Έλληνας». Ο Αβέρωφ είπε «δεν ηδυνάμην να την συζητήσω» και μίλησε «περί της λύσεως χλευαστικώς», ενώ ο Ικσέλ ισχυρίστηκε πως «δεν την είχε συζητήσει εις την Άγκυραν». Ο Ικσέλ ρώτησε τον Αβέρωφ πώς θα δεχόταν ο ελληνικός λαός τη λύση της διχοτόμησης και ο Αβέρωφ του απάντησε «ως προς το θέμα της διανομής με ουδένα είχον συνομιλήσει εκ φόβου μη εκληφθώ ως αναζητών απιθάνους λύσεις και συνεπώς δεν ήμην εις θέσιν να τω απαντήσω». Στη συνέχεια ο Αβέρωφ ρώτησε τον συνομιλητή του πώς έβλεπε ο ίδιος αυτή τη λύση και ο Ικσέλ απάντησε πως «θα ηδύνατο να είναι ή πολύ κακή ή πολύ καλή» προσθέτοντας πως «δεν εγνώριζε πώς τοιαύτη λύσις θα ανιτμετωπίζετο εν Τουρκία». Μετά ο Ικσέλ τόνισε πως «εις ενδεχομένην λύσιν….. περί αλλαγής του καθεστώτος της νήσου, θα ηδύναντο ταύτα να συνδυασθούν με λύσιν, η οποία όταν θα εκρίνετο η αυτοδιάθεσις, θα απέβλεπεν αποκλειστικώς ή έστω κατά κύριον λόγον εις την διανομήν». Απαντώντας ο Αβέρωφ του είπε «λέγων ότι το πολύ πολύ θα ηδυνάμην με μεγίστην προσοχήν να ψιθυρίσω εις άλλους τα περί διανομής, έφόσον θα επρόκειτο να μας εξαγάγουν πάραυτα από το αδιέξοδον, ώστε να γνωρίζω πώς αντιδρούν». Συνεχίζοντας ο Έλληνας υπουργός είπε πως ήταν και «αδύνατον τελείως έστω» και να ψιθυρίσει «περί διανομής εφόσον, κατ’ αυτόν επρόκειτο ν’ αποτελέσει την λύσιν διά την εις αόριστον χρόνον διευθέτησιν του θέματος της αυτοδιαθέσεως». Ο Αβέρωφ είπε ακόμα στον Ικσέλ πως είχε μιλήσει «αποκλειστικά διά λογαριασμόν» του χωρίς να έχει συνεννοηθεί «ούτε με την κυβέρνησιν ούτε με τας υπηρεσίας» του «επί των αποκλειστικών σκοπών» να δουν «εάν υπάρχουν σημεία επαφής επί των οποίων να δυνήθώμεν να οικοδομησώμεν. Ο Ικσέλ υποσχέθηκε πως «υπ’ αυτήν την μορφήν» θα ανέφερε στην Άγκυρα όσα λέχθηκαν στη συνομιλία των δύο υπουργών. Τέλος, ο Αβέρωφ κάλεσε τον συνομιλητή του να του διαβάσει «τας απόψεις της κυβερνήσεως του». Στηριζόμενοι αποκλειστικά στο μνημόνιο του Αβέρωφ εύκολα διακρίνουμε πόσο αδέξια χειρίστηκε το θέμα ο Έλληνας υπουργός. Αυτός μίλησε πρώτος για την ιδέα της διχοτόμησης και σε κανένα σημείο δεν την απέκλεισε. Ακόμα, όταν ο Ικσέλ ρώτησε τον Αβέρωφ πώς θα έβλεπε ο ελληνικός λαός τη διχοτόμηση, αντί να προτάξει το «όχι» των Ελλήνων, ο ίδιος γράφει: «Δεν ήμην εις θέσιν να τού απαντήσω». Συνεχίζοντας άφηνε ανοιχτό το θέμα της διχοτόμησης ρωτώντας τον Ικσέλ ποια ήταν η δική του θέση σε τέτοια λύση. Σ’ όλη την συζήτηση των δύο υπουργών το θέμα της διχοτόμησης της Κύπρου κυριάρχησε. Είναι μάλιστα φανερό πως ο Αβέρωφ έβλεπε το κυπριακό σαν ένα μπελά γράφοντας: «θα ηδυνάμην με μεγίστην προσοχήν να ψιθυρίσω εις άλλους τα περί διανομής, εφόσον θα επρόκειτο να μας εξαγάγουν πάραυτα από το αδιέξοδόν ώστε να γνωρίζω πώς αντιδρούν». Εκπληκτικό είναι το ότι ο Έλληνας υπουργός δεν περιορίστηκε στα όσα είπαν με τον Τούρκο συνάδελφό του για τη διχοτόμηση της Κύπρου, αλλά του ζήτησε να συνεχιστεί το θέμα με το να του μεταβιβάσει «τας απόψεις της κυβερνήσεώς του». Η παραδοχή του λάθους και ο Λέννοξ Μπόιντ… Ο Αβέρωφ σε συνέντευξη του στον δημοσιογράφο Robert Stephens (Cyprus: a place of arms, σελ. 149) τον Ιούνη του 1965 τόνισε πως είπε στον Ικσέλ πως η Ελλάδα ήταν έτοιμη να αποδεχτεί δημοψήφισμα με ερωτήσεις «για ένωση με την Ελλάδα, ένωση με την Τουρκία, ανεξαρτησία και διχοτόμηση» και να αποδεχτεί όποια λύση αποφάσιζαν οι Κύπριοι. Στην ίδια συνέντευξή του ο Αβέρωφ παραδέχτηκε κι ένα δικό του σοβαρό λάθος. Είπε συγκεκριμένα: «Ο Ικσέλ άρχισε να ομιλεί για τη διχοτόμηση. Είπε ότι εμελετάτο η διχοτόμηση στον τριακοστό πέμπτο παράλληλο, που πρακτικά σήμαινε ίσο διαμοιρασμό. Του είπα: «Αλλά αν η διχοτόμηση είναι εξ ημισείας όλοι θα θεωρήσουν ότι είμαι παράφρων»…… Έδωσα την απάντηση που θεώρησα ως την καλύτερη. Εμφανίστηκα ως να μην απέρριπτα οτιδήποτε, αλλά εισηγούμουν δημοψήφισμα που μπορούσε να οδηγήσει στην ένωση. Πρέπει, όμως να αναγνωρίσω τώρα ότι η απάντησή μου άφηνε κάποια περιθώρια παρεξηγήσεως. Όταν απέρριπτα διχοτόμηση εξ ημισείας, θα μπορούσε να ερμηνευθεί ότι σημαίνει ότι μπορούσα να εξετάσω διχοτόμηση πάνω σε ευνοϊκή βάση από την εξ ημισείας διχοτόμηση». Λίγες μέρες μετά τη συνάντηση Αβέρωφ – Ικσέλ ακολουθούν δύο εκθέσεις του Νιχάτ Ερίμ στον πρωθυπουργό Μεντερές. Η πρώτη στις 24 του Νοέμβρη του 1956 και η δεύτερη στις 22 του Δεκέμβρη του 1956. Ο εκθέσεις αυτές βάζουν ως στόχους όλα όσα έγιναν στην Κύπρο το 1974 (εισβολή τουρκικού στρατού, μετακινήσεις πληθυσμών, εποικισμός) και θέτουν ως τελικό στόχο την κατάληψη όλης της Κύπρου από την Τουρκία. Στις 19 του Δεκέμβρη του 1956 ο υπουργός Αποικιών της Βρετανίας Λέννοξ Μπόιντ ανακοίνωνε την πρόθεση της χώρας του να προχωρήσει σε κατοπινό στάδιο στη χωριστή αυτοδιάθεση των δύο κυπριακών κοινοτήτων, που σήμαινε διχοτόμηση. Την επόμενη μέρα ο Μεντερές συμφωνούσε με την δήλωση Μπόιντ και η διχοτόμηση αποτελούσε επίσημα την πολιτική της Τουρκίας στο κυπριακό που ισχύει και σήμερα. *Ιστορικός Πηγή: Φιλελεύθερος Το πρωτότυπο άρθρο https://neostrategy.gr/o-averof-kai-i-idea-tis-dichotomisis-tis-kyprou/ ανήκει στο Neostrategy.gr . 0 Facebook 0 Twitter 0 Facebook-messenger 0 Viber 0 Whatsapp
Απ’ αυτό το μνημόνιο πρέπει να επισημάνουμε τα πιο κάτω:
Ο Ικσέλ είπε στον Αβέρωφ πως πρέπει «να αναζητήσομεν άλλας λύσεις» στο κυπριακό και ο Αβέρωφ τον ρώτησε αν εννοούσε «την προταθείσαν από κάποιον Άγγλον λόρδον, δηλαδή την διανομήν της νήσου κατά το εν πέμπτον εις τους Τούρκους και τα τέσσερα πέμπτα εις τους Έλληνας». Ο Αβέρωφ είπε «δεν ηδυνάμην να την συζητήσω» και μίλησε «περί της λύσεως χλευαστικώς», ενώ ο Ικσέλ ισχυρίστηκε πως «δεν την είχε συζητήσει εις την Άγκυραν».
Ο Ικσέλ ρώτησε τον Αβέρωφ πώς θα δεχόταν ο ελληνικός λαός τη λύση της διχοτόμησης και ο Αβέρωφ του απάντησε «ως προς το θέμα της διανομής με ουδένα είχον συνομιλήσει εκ φόβου μη εκληφθώ ως αναζητών απιθάνους λύσεις και συνεπώς δεν ήμην εις θέσιν να τω απαντήσω». Στη συνέχεια ο Αβέρωφ ρώτησε τον συνομιλητή του πώς έβλεπε ο ίδιος αυτή τη λύση και ο Ικσέλ απάντησε πως «θα ηδύνατο να είναι ή πολύ κακή ή πολύ καλή» προσθέτοντας πως «δεν εγνώριζε πώς τοιαύτη λύσις θα ανιτμετωπίζετο εν Τουρκία».
Μετά ο Ικσέλ τόνισε πως «εις ενδεχομένην λύσιν….. περί αλλαγής του καθεστώτος της νήσου, θα ηδύναντο ταύτα να συνδυασθούν με λύσιν, η οποία όταν θα εκρίνετο η αυτοδιάθεσις, θα απέβλεπεν αποκλειστικώς ή έστω κατά κύριον λόγον εις την διανομήν». Απαντώντας ο Αβέρωφ του είπε «λέγων ότι το πολύ πολύ θα ηδυνάμην με μεγίστην προσοχήν να ψιθυρίσω εις άλλους τα περί διανομής, έφόσον θα επρόκειτο να μας εξαγάγουν πάραυτα από το αδιέξοδον, ώστε να γνωρίζω πώς αντιδρούν». Συνεχίζοντας ο Έλληνας υπουργός είπε πως ήταν και «αδύνατον τελείως έστω» και να ψιθυρίσει «περί διανομής εφόσον, κατ’ αυτόν επρόκειτο ν’ αποτελέσει την λύσιν διά την εις αόριστον χρόνον διευθέτησιν του θέματος της αυτοδιαθέσεως».
Ο Αβέρωφ είπε ακόμα στον Ικσέλ πως είχε μιλήσει «αποκλειστικά διά λογαριασμόν» του χωρίς να έχει συνεννοηθεί «ούτε με την κυβέρνησιν ούτε με τας υπηρεσίας» του «επί των αποκλειστικών σκοπών» να δουν «εάν υπάρχουν σημεία επαφής επί των οποίων να δυνήθώμεν να οικοδομησώμεν. Ο Ικσέλ υποσχέθηκε πως «υπ’ αυτήν την μορφήν» θα ανέφερε στην Άγκυρα όσα λέχθηκαν στη συνομιλία των δύο υπουργών. Τέλος, ο Αβέρωφ κάλεσε τον συνομιλητή του να του διαβάσει «τας απόψεις της κυβερνήσεως του».
Στηριζόμενοι αποκλειστικά στο μνημόνιο του Αβέρωφ εύκολα διακρίνουμε πόσο αδέξια χειρίστηκε το θέμα ο Έλληνας υπουργός. Αυτός μίλησε πρώτος για την ιδέα της διχοτόμησης και σε κανένα σημείο δεν την απέκλεισε. Ακόμα, όταν ο Ικσέλ ρώτησε τον Αβέρωφ πώς θα έβλεπε ο ελληνικός λαός τη διχοτόμηση, αντί να προτάξει το «όχι» των Ελλήνων, ο ίδιος γράφει: «Δεν ήμην εις θέσιν να τού απαντήσω». Συνεχίζοντας άφηνε ανοιχτό το θέμα της διχοτόμησης ρωτώντας τον Ικσέλ ποια ήταν η δική του θέση σε τέτοια λύση.
Σ’ όλη την συζήτηση των δύο υπουργών το θέμα της διχοτόμησης της Κύπρου κυριάρχησε. Είναι μάλιστα φανερό πως ο Αβέρωφ έβλεπε το κυπριακό σαν ένα μπελά γράφοντας: «θα ηδυνάμην με μεγίστην προσοχήν να ψιθυρίσω εις άλλους τα περί διανομής, εφόσον θα επρόκειτο να μας εξαγάγουν πάραυτα από το αδιέξοδόν ώστε να γνωρίζω πώς αντιδρούν».
Εκπληκτικό είναι το ότι ο Έλληνας υπουργός δεν περιορίστηκε στα όσα είπαν με τον Τούρκο συνάδελφό του για τη διχοτόμηση της Κύπρου, αλλά του ζήτησε να συνεχιστεί το θέμα με το να του μεταβιβάσει «τας απόψεις της κυβερνήσεώς του».
Ο Αβέρωφ σε συνέντευξη του στον δημοσιογράφο Robert Stephens (Cyprus: a place of arms, σελ. 149) τον Ιούνη του 1965 τόνισε πως είπε στον Ικσέλ πως η Ελλάδα ήταν έτοιμη να αποδεχτεί δημοψήφισμα με ερωτήσεις «για ένωση με την Ελλάδα, ένωση με την Τουρκία, ανεξαρτησία και διχοτόμηση» και να αποδεχτεί όποια λύση αποφάσιζαν οι Κύπριοι.
Στην ίδια συνέντευξή του ο Αβέρωφ παραδέχτηκε κι ένα δικό του σοβαρό λάθος. Είπε συγκεκριμένα: «Ο Ικσέλ άρχισε να ομιλεί για τη διχοτόμηση. Είπε ότι εμελετάτο η διχοτόμηση στον τριακοστό πέμπτο παράλληλο, που πρακτικά σήμαινε ίσο διαμοιρασμό. Του είπα: «Αλλά αν η διχοτόμηση είναι εξ ημισείας όλοι θα θεωρήσουν ότι είμαι παράφρων»…… Έδωσα την απάντηση που θεώρησα ως την καλύτερη. Εμφανίστηκα ως να μην απέρριπτα οτιδήποτε, αλλά εισηγούμουν δημοψήφισμα που μπορούσε να οδηγήσει στην ένωση. Πρέπει, όμως να αναγνωρίσω τώρα ότι η απάντησή μου άφηνε κάποια περιθώρια παρεξηγήσεως. Όταν απέρριπτα διχοτόμηση εξ ημισείας, θα μπορούσε να ερμηνευθεί ότι σημαίνει ότι μπορούσα να εξετάσω διχοτόμηση πάνω σε ευνοϊκή βάση από την εξ ημισείας διχοτόμηση».
Λίγες μέρες μετά τη συνάντηση Αβέρωφ – Ικσέλ ακολουθούν δύο εκθέσεις του Νιχάτ Ερίμ στον πρωθυπουργό Μεντερές. Η πρώτη στις 24 του Νοέμβρη του 1956 και η δεύτερη στις 22 του Δεκέμβρη του 1956. Ο εκθέσεις αυτές βάζουν ως στόχους όλα όσα έγιναν στην Κύπρο το 1974 (εισβολή τουρκικού στρατού, μετακινήσεις πληθυσμών, εποικισμός) και θέτουν ως τελικό στόχο την κατάληψη όλης της Κύπρου από την Τουρκία.
Στις 19 του Δεκέμβρη του 1956 ο υπουργός Αποικιών της Βρετανίας Λέννοξ Μπόιντ ανακοίνωνε την πρόθεση της χώρας του να προχωρήσει σε κατοπινό στάδιο στη χωριστή αυτοδιάθεση των δύο κυπριακών κοινοτήτων, που σήμαινε διχοτόμηση. Την επόμενη μέρα ο Μεντερές συμφωνούσε με την δήλωση Μπόιντ και η διχοτόμηση αποτελούσε επίσημα την πολιτική της Τουρκίας στο κυπριακό που ισχύει και σήμερα.
*Ιστορικός
Πηγή: Φιλελεύθερος
