Εντονη ανησυχία προκαλούν σε παλαιότερα στελέχη της Νέας Δημοκρατίας αλλά και σε μέλη της κυβέρνησης πέραν του Μαξίμου και του υπουργείου Περιβάλλοντος οι εικόνες καταστροφής του φυσικού τοπίου στις Κυκλάδες, οι οποίες δεν έχουν ανακοπεί αλλά αντιθέτως συνεχίζονται και επί των ημερών του νέου υπουργού, Σταύρου Παπασταύρου.
Σχετικά Άρθρα
Οι τελευταίες εικόνες εκτός ορίου δόμησης στο νησί της Μήλου (τώρα στον Μύτακα μετά το Σαρακήνικο) και στη Τζια καταδεικνύουν όχι μόνον πως η κυβέρνηση έχει χάσει τον έλεγχο, αλλά εγείρουν πια υποψίες ότι κάποιοι πριμοδοτούν (ενεργητικά ή παθητικά) την εν εξελίξει καταστροφή την οποία προκαλούν καθημερινά κατασκευαστικοί όμιλοι στα νησιά του Αιγαίου. Είχαν προηγηθεί η Αστυπάλαια, η Ιος, η Σίκινος, η Σέριφος, η Φολέγανδρος, η Πάρος, ακόμη και η Σκύρος.
Η ανησυχία αυτή δεν περιορίζεται σε τοπικούς παράγοντες. Στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας διατυπώνεται πλέον, με διακριτικό αλλά σαφή τρόπο, έντονος προβληματισμός. Κυρίως από πρόσωπα της παλαιότερης γενιάς, με μακρά πολιτική διαδρομή και αυξημένο ειδικό βάρος εντός του κόμματος.
Σε ανεπίσημες συζητήσεις γίνεται ένας προσεκτικός παραλληλισμός —τηρουμένων, όπως επισημαίνεται, όλων των ιστορικών αναλογιών— ανάμεσα στην κριτική που είχε δεχθεί ο Κωνσταντίνος Καραμανλής για την άναρχη αστική επέκταση και το «τσιμέντο» της μεταπολεμικής Αθήνας και στην κριτική που θα συνοδεύει, αν δεν αλλάξει πορεία, τον Κυριάκο Μητσοτάκη για την αλλοίωση του φυσικού τοπίου στις Κυκλάδες. Ενας πρωθυπουργός που, σύμφωνα με τα ίδια πρόσωπα, πιστώνεται σημαντικές επιτυχίες, αλλά κινδυνεύει να αφήσει πίσω του ένα αποτύπωμα περιβαλλοντικής καταστροφής στο παγκόσμιας ακτινοβολίας τοπίο των Κυκλάδων.
Ο προβληματισμός αυτός δεν εξαντλείται σε ιστορικές αναλογίες (που ίσως είναι και τραβηγμένες) ή σε θεωρητικές συζητήσεις. Υπουργός της κυβέρνησης, μιλώντας off the record στο Protagon, εκφράζει ανοιχτά την ανησυχία του για την κατεύθυνση που έχει λάβει η πολιτική δόμησης στις Κυκλάδες. «Αν η επιλογή μας ως κυβέρνηση ήταν να μετατρέψουμε τις Κυκλάδες σε Μαγιόρκα, με πολυκατοικίες και μαζική τουριστική ανάπτυξη, οφείλαμε αυτό να το πούμε ανοιχτά και να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση», σημειώνει. Και προσθέτει με έμφαση ότι το μοντέλο που de facto εφαρμόζει η κυβέρνηση είναι «παράλογο και αντιοικολογικό», καθώς συνεπάγεται την καταστροφή τοπίων που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ταυτότητας του Αιγαίου ήδη από την αρχαιότητα.
Ακόμη πιο αιχμηρές είναι οι τοποθετήσεις φορέων και αυτοδιοικητικών παραγόντων στις Κυκλάδες, οι οποίοι επιρρίπτουν ευθέως ευθύνες στον αρμόδιο υπουργό Περιβάλλοντος Σταύρο Παπασταύρου για την εκτεταμένη επίκληση του καθεστώτος των «στρατηγικών επενδύσεων». Οπως καταγγέλλουν, πρόκειται συχνά για έργα που ελάχιστη σχέση έχουν με έναν συγκροτημένο εθνικό σχεδιασμό και περισσότερο θυμίζουν «αρπαχτές που στήνονται μέσω γνωριμιών και πλαγίων μεθόδων» οι οποίες εμφανίζονται αιφνιδιαστικά σε παρθένες περιοχές, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τους τους περιορισμένους φυσικούς πόρους των Κυκλάδων και τα όρια αντοχής των τοπικών κοινωνιών.
Από τη Μήλο μέχρι την Ιο, την Πάρο, τη Σίκινο, τη Φολέγανδρο και άλλα νησιά των Κυκλάδων δημοτικά συμβούλια επισημαίνουν ότι κάθε προσπάθεια ουσιαστικής προστασίας του τοπίου προσκρούει σε καθυστερήσεις, νομικές ακροβασίες ή, όπως λένε χαρακτηριστικά στελέχη της ΝΔ, σε μια αποσπασματική διαχείριση που μοιάζει περισσότερο ύποπτη παρά στρατηγική.
Στο βάθος όλων αυτών αναδεικνύεται ένα διαχρονικό πρόβλημα: η απουσία ενός σταθερού και συνεκτικού πλαισίου για τη δόμηση. Οι συνεχείς αλλαγές στον οικοδομικό κανονισμό, οι μεταβατικές διατάξεις και οι εξαιρέσεις έχουν δημιουργήσει ένα θολό τοπίο, στο οποίο οι κανόνες μεταβάλλονται πριν καν προλάβουν να εφαρμοστούν. Η πολεοδομική αστάθεια υπονομεύει όχι μόνο την προστασία του περιβάλλοντος, αλλά και την ίδια τη δυνατότητα σοβαρού σχεδιασμού αφήνοντας τις παράκτιες και νησιωτικές περιοχές εκτεθειμένες σε μια άναρχη και συχνά μη αναστρέψιμη πορεία.
Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, δεν είναι απλώς για πόσο ακόμη θα συνεχιστεί η εν εξελίξει υποβάθμιση, αλλά ποιος και πότε θα αναλάβει την πολιτική ευθύνη για την προστασία ενός φυσικού τοπίου των Κυκλάδων που δεν συνιστά μόνο περιβαλλοντικό απόθεμα, αλλά θεμέλιο της πολιτιστικής και οικονομικής ταυτότητας της χώρας.
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News