Η αυξανόμενη ισλαμιστική εξέγερση στο Σαχέλ
Η περιοχή του Σαχέλ αποτελεί ένα από τα πιο επικίνδυνα σημεία σύγκρουσης στον κόσμο το 2025, με μια διαρκώς αυξανόμενη ισλαμιστική εξέγερση που απειλεί τη σταθερότητα της περιοχής και τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων. Παρά το γεγονός ότι η περιοχή παραμένει άγνωστη για το ευρύ κοινό, η κατάσταση εκεί έχει εκτραχυνθεί, με την τρομοκρατική οργάνωση Jama Nusraat al-Islam wa Muslimin (γνωστή ως Janim), που συνδέεται με την αλ-Κάιντα, να έχει καταστεί μια από τις ισχυρότερες σύγχρονες ισλαμιστικές επαναστάσεις.
Η Δραστηριότητα της Janim στο Σαχέλ
Στην αρχή του 2025, η Janim διεξήγαγε ασύμμετρες επιθέσεις σε τρεις μεγάλες χώρες της περιοχής – Μάλι, Νίγηρα και Μπουρκίνα Φάσο – οι οποίες ελέγχονται από στρατιωτικές κυβερνήσεις. Η οργάνωση εκμεταλλεύεται ιδιαίτερα τη φτωχότερη και λιγότερο ελεγχόμενη ζώνη των συνόρων αυτών των κρατών, όπου τα σύνορα είναι δύσκολο να ελεγχθούν και να περιποληθούν.
Η Janim έχει καταφέρει να υπερκεράσει τις κυβερνητικές δυνάμεις, καθώς και τους μισθοφόρους της ομάδας Βάγκνερ που υποστηρίζονται από τη Ρωσία, οι οποίοι όμως έχουν αποδειχθεί αναποτελεσματικοί και αποφεύγουν τις άμεσες συγκρούσεις.
Παράγοντες που Ενισχύουν την Ισλαμιστική Εξέγερση
- Αδυναμία των κυβερνήσεων : Οι στρατιωτικές κυβερνήσεις των τριών χωρών έχουν βυθιστεί σε εσωτερικές συγκρούσεις, προσπαθώντας να δημιουργήσουν συμμαχίες με διάφορους διεθνείς υποστηρικτές, αλλά χωρίς ουσιαστική αποτελεσματικότητα.
- Καταστροφή της εμπιστοσύνης : Οι στρατιωτικές δυνάμεις έχουν διαπράξει πολλές ωμότητες, αποξενώνοντας τις αγροτικές κοινότητες που στρέφονται προς τους τζιχαντιστές ως μέσο προστασίας.
- Επέκταση επιρροής : Η Janim διευρύνει την επιρροή της και σε βόρειες χώρες, όπως το Μπενίν, το Τόγκο και τη Νιγηρία, όπου εκμεταλλεύεται τα επίσημα σύνορα για να κρύβεται, να εκπαιδεύει μαχητές και να σχεδιάζει επιθέσεις.
- Επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές : Έχει επικεντρωθεί σε επιθέσεις εναντίον εισαγωγών ενέργειας στη Μάλι, προκαλώντας σημαντική πίεση στην κυβέρνηση μέσω αποκλεισμών καυσίμων που θέτουν σε κίνδυνο την τροφοδοσία ενέργειας της χώρας.
Αντίκτυπος και Προοπτικές
Η Janim φαίνεται να είναι πιο ισχυρή από ποτέ, ενισχυμένη τόσο από τις δικές της ενέργειες όσο και από τις αποτυχίες των τοπικών κυβερνήσεων και της ρωσικής υποστήριξης. Παρά τις πρόωρες εκτιμήσεις που υποστήριζαν ότι η Janim θα μπορούσε να καταλάβει τη Μάλι, η οργάνωση παραμένει σε θέση να αντέξει και να αναπτυχθεί στην περιοχή μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.
Η κατάσταση στο Σαχέλ αποτελεί μια σύνθετη και επικίνδυνη σύγκρουση που απειλεί όχι μόνο τις τοπικές κοινωνίες αλλά και τη σταθερότητα ολόκληρης της Αφρικής. Η διεθνής κοινότητα μέχρι στιγμής έχει δείξει περιορισμένο ενδιαφέρον και δράση, με αποτέλεσμα η κρίση να συνεχίζει να επιδεινώνεται.
Η κρίση του οργανωμένου εγκλήματος στη Λατινική Αμερική
Το 2025 δεν χαρακτηρίστηκε από πολέμους πλήρους κλίμακας στη Λατινική Αμερική, ωστόσο η περιοχή αντιμετώπισε μια βαθιά και διαρκώς επιδεινούμενη κρίση οργανωμένου εγκλήματος που επηρεάζει σημαντικά την ασφάλεια, την πολιτική και την κοινωνία.
Η Διάσταση της Κρίσης στην Λατινική Αμερική
Οι οργανωμένες εγκληματικές ομάδες δεν επιδιώκουν την κατάληψη κρατών, αλλά εκμεταλλεύονται αδύναμες και διεφθαρμένες κυβερνήσεις για να δημιουργήσουν και να επεκτείνουν δίκτυα εγκλήματος. Αυτά τα δίκτυα προστατεύονται συχνά με την υπέρμετρη και βίαιη χρήση της δύναμης, δημιουργώντας ένα κλίμα φόβου και ανασφάλειας.
Κύρια Παραδείγματα και Περιοχές Επιδείνωσης
- Μεξικό : Συνεχίζει να αντιμετωπίζει ισχυρές συμμορίες ναρκωτικών που διατηρούν σημαντική παρουσία και επιρροή.
- Κολομβία : Παρά τη συζήτηση για ειρήνη, παραμένει το πεδίο μάχης μεταξύ ανταρτικών ομάδων και εγκληματικών δικτύων, διατηρώντας ενεργές τις παράνομες διαδρομές ναρκωτικών που τροφοδοτούν την αγορά των ΗΠΑ.
- Εκουαδόρ : Μια διαρκής κρίση ασφαλείας έχει μετατρέψει τη χώρα σε παράδεισο για εγκληματικές οργανώσεις, λόγω των αδύναμων αστυνομικών δυνάμεων.
- Περού : Πολιτική διαφθορά και συγχώνευση πολιτικών, επιχειρηματικών και εγκληματικών συμφερόντων δημιουργούν ένα κράτος-καμπαλά που ελέγχει τους πόρους προς όφελός του.
- Βολιβία και Χιλή : Εντάσσονται στα δίκτυα οργανωμένου εγκλήματος, με τη Χιλή να κατατάσσεται σε υψηλό επίπεδο κινδύνου ανάμεσα σε χώρες όπως το Μεξικό και η Κολομβία.
- Βραζιλία : Είχε το πιο αιματηρό αστυνομικό ράιτ στην ιστορία της, δείχνοντας τη συνεχιζόμενη βία και διαφθορά.
Κοινωνικές και Πολιτικές Επιπτώσεις
Η αυξανόμενη βία και η αίσθηση ανασφάλειας προκαλούν σημαντικές πολιτικές αλλαγές. Οι πολίτες απαιτούν από τους ηγέτες να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα, τιμωρώντας όσους αποτυγχάνουν. Ταυτόχρονα, η εμπιστοσύνη στους κυβερνητικούς θεσμούς υποχωρεί σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
Η οργανωμένη εγκληματικότητα δεν περιορίζεται μόνο στις παράνομες δραστηριότητες αλλά διεισδύει όλο και περισσότερο στην καθημερινή κοινωνική ζωή, καθιστώντας τη μάχη ενάντια της πιο δύσκολη και σύνθετη.
Προκλήσεις για τη Διαχείριση της Κρίσης
Η πολυπλοκότητα των εγκληματικών δικτύων και η διασυνοριακή τους φύση απαιτούν συνεργασία μεταξύ των λατινοαμερικανικών κρατών. Ωστόσο, η έλλειψη αποτελεσματικής συνεργασίας και ο ανταγωνισμός μεταξύ κρατών δυσχεραίνουν την αντιμετώπιση της κρίσης.
Χωρίς μια συντονισμένη και πολυεπίπεδη προσέγγιση, οι χώρες της Λατινικής Αμερικής αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες στην ανάκτηση του ελέγχου και στην προστασία των πολιτών τους από την επιρροή του οργανωμένου εγκλήματος.
Η αποτυχία της «πλήρους ειρήνης» στην Κολομβία οδηγεί σε εκτεταμένες συγκρούσεις
Η προσπάθεια του προέδρου της Κολομβίας, Γκουστάβο Πετρό, να επιτύχει την «Ολική Ειρήνη» (Leaz Tatal) αποτέλεσε μια τολμηρή και φιλόδοξη πρωτοβουλία που στόχευε στην ταυτόχρονη διαπραγμάτευση με όλες τις σημαντικές ανταρτικές ομάδες και τα διαβόητα καρτέλ ναρκωτικών, με απώτερο στόχο την επίλυση δεκαετιών εμφύλιας σύγκρουσης και βίας στην ύπαιθρο.
Η Φιλοσοφία της «Ολικής Ειρήνης»
Σε αντίθεση με προηγούμενες κυβερνήσεις που επικεντρώθηκαν στην επίτευξη συμφωνιών με μία ομάδα ανταρτών τη φορά ή στη στρατιωτική νίκη, το σχέδιο του Πετρό ήταν να ανοίξει ταυτόχρονες διαπραγματεύσεις με όλους τους εμπλεκόμενους, στηρίζοντας τις συνομιλίες με μονομερείς ανακωχές από την κυβέρνηση.
Η ελπίδα ήταν να δημιουργηθεί μια νέα εποχή ειρήνης που θα αντικαθιστούσε τη δεκαετή αστάθεια, τη βία και την αδυναμία κρατικού ελέγχου στην ύπαιθρο.
Τα Αρχικά Σημάδια και η Ταχεία Υποχώρηση
Τον πρώτο καιρό, υπήρχαν κάποια σημάδια μείωσης των δολοφονιών, αν και αυξήθηκαν τα περιστατικά απαγωγών. Υπήρχε μια αμυδρή ελπίδα ότι το σχέδιο θα μπορούσε να λειτουργήσει, τουλάχιστον με ορισμένες από τις πιο σημαντικές ομάδες.
Ωστόσο, μέχρι τις αρχές του 2025, αυτή η ελπίδα είχε διαλυθεί πλήρως. Η βία επανήλθε με ορμή, καταστρέφοντας τις τελευταίες ελπίδες για μια συνολική ειρήνη.
Η Ένταση της Σύγκρουσης το 2025
- Η χώρα γνώρισε τη μεγαλύτερη κρίση εσωτερικής εκτόπισης των τελευταίων δεκαετιών, κυρίως λόγω των επιθέσεων της ανταρτικής οργάνωσης ELN κοντά στα σύνορα με τη Βενεζουέλα.
- Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, ομάδες αποσχισθέντων των FARC προκάλεσαν επιθέσεις, συμπεριλαμβανομένης της έκρηξης βόμβας στην πόλη Κάλι και της κατάρριψης αστυνομικού ελικοπτέρου.
- Τον Δεκέμβριο, το ELN προσπάθησε να επιβάλει ένοπλη απεργία σε μέρη της χώρας, αναγκάζοντας τους πολίτες να παραμείνουν στα σπίτια τους υπό απειλή βίας.
- Οι συγκρούσεις μεταξύ ένοπλων ομάδων αυξήθηκαν, με παλιούς συμμάχους να έρχονται σε σύγκρουση, όπως οι EMC και Sagunda Maradelia, και τη χρήση drones για να σπείρουν τον τρόμο να γίνει πιο συχνή.
Η Τραγωδία και οι Προοπτικές
Παρά την αύξηση της βίας, ο αριθμός των νεκρών παραμένει σε εκατοντάδες και όχι χιλιάδες, γεγονός που δείχνει ότι η κατάσταση δεν έχει φτάσει σε επίπεδα δεκαετιών πριν. Παρ’ όλα αυτά, η κατεύθυνση είναι ανησυχητική και απογοητευτική, ειδικά αν αναλογιστούμε ότι το 2016 είχε υπάρξει μια έκρηξη αισιοδοξίας με την ειρήνη με τις FARC.
Η «Ολική Ειρήνη» που φαινόταν ένα όνειρο πριν μερικά χρόνια, τώρα μοιάζει πιο μακρινή από ποτέ, καθώς οι συγκρούσεις εντείνονται και οι ελπίδες για ειρήνη εξανεμίζονται.
Οι αλληλοεπικαλυπτόμενες συγκρούσεις της Νιγηρίας
Το 2025 δεν ήταν μια καλή χρονιά για τη Νιγηρία, καθώς η χώρα βρέθηκε αντιμέτωπη με πολλαπλές και σύνθετες συγκρούσεις που συνεχίζουν να προκαλούν θανάτους και ανασφάλεια στον πληθυσμό της. Οι συγκρούσεις αυτές, αν και σπάνια προσελκύουν την προσοχή των διεθνών μέσων ενημέρωσης, παραμένουν από τις πιο επικίνδυνες για τους αμάχους στην αφρικανική ήπειρο.
Βία και Εξτρεμιστικές Ομάδες
Κατά τη διάρκεια του 2025, σημειώθηκαν σημαντικές επιθέσεις από εξτρεμιστικές ομάδες όπως οι Boko Haram και το Ισλαμικό Κράτος Δυτικής Αφρικής (ISWAP). Ο Ιούνιος σημαδεύτηκε από την πρώτη αυτοκτονική επίθεση στη χώρα μετά από μια σειρά τέτοιων επιθέσεων το 2024, με αποτέλεσμα 12 νεκρούς. Τον Σεπτέμβριο, η Boko Haram σκότωσε περισσότερα από 60 άτομα σε μια αιφνιδιαστική επίθεση στην πολιτεία Borno, ενώ τον Νοέμβριο σημειώθηκε αιματηρή σύγκρουση μεταξύ της Boko Haram και του ISWAP, που οδήγησε στον θάνατο περίπου 200 μαχητών και από τις δύο πλευρές.
Εσωτερική Ασφάλεια και Πολιτική Αστάθεια
Τον Δεκέμβριο, ένοπλοι απήγαγαν τουλάχιστον 13 άτομα από μια εκκλησία στην κεντρική πολιτεία Kogi, γεγονός που υπογραμμίζει τη συνεχιζόμενη αστάθεια και την επικινδυνότητα για τους πολίτες. Παράλληλα, η κυβέρνηση της Νιγηρίας ανέφερε ότι απέτρεψε απόπειρα πραξικοπήματος τον Σεπτέμβριο, συλλαμβάνοντας δεκάδες στρατιωτικούς αξιωματικούς, συμπεριλαμβανομένων υψηλόβαθμων, όπως ένας ταξίαρχος και ένας συνταγματάρχης.
Πολυδιάστατη Κρίση και Χρόνια Φθορά
Η σύγκρουση με τη Boko Haram έχει διαρκέσει από το 2009, σχεδόν δύο δεκαετίες, χωρίς να υπάρχει ορατό τέλος. Παρά τον αυξανόμενο αριθμό θυμάτων και την επιδεινούμενη ανθρωπιστική κρίση, η σύγκρουση αυτή έχει χάσει το ενδιαφέρον της παγκόσμιας κοινής γνώμης, που έχει στραφεί σε πιο πρόσφατες και έντονες συγκρούσεις.
Σύγκριση με τους Γείτονες
Σε σύγκριση με άλλες χώρες της Δυτικής Αφρικής, όπως το Μάλι, η Νιγηρία θεωρείται σχετικά σταθερή και εξακολουθεί να αποτελεί οικονομική υπερδύναμη στην περιοχή. Ωστόσο, η παρουσία και επέκταση εξτρεμιστικών οργανώσεων στα βόρεια σύνορά της, καθώς και τα συνεχόμενα εσωτερικά προβλήματα ασφάλειας, καθιστούν την κατάσταση εξαιρετικά εύθραυστη.
Πολυεπίπεδη Ασφάλεια και Περιφερειακές Προκλήσεις
Η κατάσταση περιπλέκεται από την ύπαρξη πολλαπλών και αλληλοεπικαλυπτόμενων συγκρούσεων, με τις εξτρεμιστικές οργανώσεις να εκμεταλλεύονται τις αδύναμες συνόδους και την απουσία αποτελεσματικής παρουσίας των κρατικών δυνάμεων. Οι συγκρούσεις αυτές συνδέονται στενά με τις ευρύτερες αναταραχές στη Σαχέλ και στην ευρύτερη περιοχή, όπου ισλαμιστικές ομάδες όπως η Jamaat Nusrat al-Islam wal Muslimin (Janim) ενισχύουν τη θέση τους.
Συνολικά, η κατάσταση στη Νιγηρία αποτελεί μια σύνθετη και διαρκή κρίση, όπου η βία, η πολιτική αστάθεια και οι ανθρωπιστικές ανάγκες αλληλοεπιδρούν, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο που καθιστά δύσκολη την επίτευξη ειρήνης και ασφάλειας.
Η αγγλόφωνη κρίση στο Καμερούν
Η αγγλόφωνη κρίση στο Καμερούν αποτελεί μια από τις πιο παραμελημένες συγκρούσεις στην Αφρική, παρά το γεγονός ότι τα ανθρώπινα κόστη είναι τεράστια και η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ανησυχητική. Αυτή η σύγκρουση ξεκίνησε το 2016 ως μια σειρά ειρηνικών διαδηλώσεων από δασκάλους και δικηγόρους που ζητούσαν καλύτερες συνθήκες εργασίας και ισότητα στη χρήση της αγγλικής γλώσσας στα σχολεία και τα δικαστήρια.
Εξέλιξη της Κρίσης
Η κυβέρνηση του Προέδρου Πολ Μπιά απάντησε με καταστολή, συμπεριλαμβανομένων συλλήψεων, διακοπών του διαδικτύου και στρατιωτικής ανάπτυξης. Μέχρι το 2017, η κατάσταση κλιμακώθηκε σε ένοπλη σύγκρουση, όταν ομάδες αυτονομιστών κήρυξαν την ανεξαρτησία της περιοχής Ambazonia και ξεκίνησαν ένοπλο αγώνα για τη δημιουργία ενός ξεχωριστού κράτους.
Ανθρωπιστικές Επιπτώσεις
Σύμφωνα με το International Crisis Group, περισσότεροι από 6.500 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους και πάνω από 580.000 έχουν εκτοπιστεί λόγω της σύγκρουσης. Και οι δύο πλευρές, κυβερνητικές δυνάμεις και αυτονομιστικές ομάδες, έχουν διαπράξει σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Οι κυβερνητικές δυνάμεις έχουν κάψει χωριά, έχουν διαπράξει εξωδικαστικές δολοφονίες και βασανιστήρια, ενώ οι αυτονομιστικές ομάδες έχουν απαγάγει μαθητές, επιτίθενται σε σχολεία και σκοτώνουν αμάχους που θεωρούν συνεργάτες της κυβέρνησης.
Γιατί Μένει Παραμελημένη;
Παρά το μέγεθος και τη σοβαρότητα της κρίσης, η αγγλόφωνη κρίση στο Καμερούν παραμένει σχετικά άγνωστη στο ευρύ κοινό και τις διεθνείς κοινότητες. Υπάρχουν τρεις βασικοί λόγοι για αυτό :
- Έλλειψη γεωστρατηγικού ενδιαφέροντος : Το Καμερούν δεν διαθέτει μεγάλα αποθέματα πετρελαίου, δεν αποτελεί σημαντικό περιφερειακό κόμβο ή κρίσιμο εμπορικό δρόμο, γεγονός που μειώνει το διεθνές ενδιαφέρον.
- Έλεγχος της αφήγησης από την κυβέρνηση : Η κυβέρνηση του Προέδρου Μπιά παρουσιάζει την κρίση ως ζήτημα τρομοκρατίας και όχι ως δικαιολογημένα αιτήματα μιας μειονότητας, διατηρώντας θετικές σχέσεις με τη Γαλλία και άλλες δυτικές χώρες.
- Πολύπλοκο και «βρώμικο» αφήγημα : Η ιστορία της κρίσης είναι σύνθετη, με ρίζες στον αποικιοκρατικό διαχωρισμό και τη συγχώνευση των βρετανικών και γαλλικών περιοχών τη δεκαετία του 1960, κάτι που δεν προσφέρεται για απλοποιημένες ειδησεογραφικές αναφορές.
Σύνοψη
Η αγγλόφωνη κρίση στο Καμερούν έχει εξελιχθεί σε έναν παρατεταμένο και αιματηρό πόλεμο που πλήττει κυρίως τους αμάχους με απαγωγές, δολοφονίες και εκτοπισμούς. Ωστόσο, η διεθνής κοινότητα δείχνει περιορισμένο ενδιαφέρον, αφήνοντας την κρίση να συνεχίζεται χωρίς ουσιαστική παρέμβαση ή προσπάθεια επίλυσης.
Η εξέγερση του Ισλαμικού Κράτους στο Cabo Delgado
Η περιοχή Cabo Delgado στη Μοζαμβίκη έχει μετατραπεί από το 2017 σε ένα από τα πιο επικίνδυνα μέτωπα ισλαμιστικής εξέγερσης στην Αφρική. Η σύγκρουση ξεκίνησε με επιθέσεις από μια ομάδα γνωστή ως Al-Shabaab, χωρίς σύνδεση με την ομώνυμη οργάνωση στη Σομαλία, η οποία έχει από τότε εξελιχθεί σε μια ισχυρή ισλαμιστική εξέγερση με δεσμούς με το Ισλαμικό Κράτος.
Αρχή και Εξέλιξη της Εξέγερσης
Η εξέγερση ξεκίνησε με επιθέσεις τον Οκτώβριο του 2017 σε τρεις αστυνομικούς σταθμούς στην περιοχή Mocimboa da Praia. Οι βασικές αιτίες πίσω από την εξέγερση περιλαμβάνουν τον θρησκευτικό εξτρεμισμό και το αίσθημα απομόνωσης και εγκατάλειψης των νέων στις παραμελημένες κοινότητες του Cabo Delgado.
Η Επίθεση στο Palma
Το 2021 σημειώθηκε η πιο καταστροφική επίθεση, όταν το Al-Shabaab κατέλαβε την πόλη Palma, που βρίσκεται κοντά σε ένα μεγάλο έργο υγροποιημένου φυσικού αερίου αξίας 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο ανέπτυσσε η Total Energies. Η επίθεση οδήγησε στη δολοφονία δεκάδων ξένων εργαζομένων και την προσωρινή αναστολή των εργασιών της εταιρείας.
Ανθρώπινο Κόστος και Αντίδραση της Κυβέρνησης
Η ανθρωπιστική κρίση στην περιοχή είναι σοβαρή, με περισσότερους από 6.200 καταγεγραμμένους θανάτους και πάνω από 1 εκατομμύριο εκτοπισμένους. Η κυβέρνηση απάντησε κυρίως με στρατιωτικές επιχειρήσεις, που όμως έχουν αποδειχθεί ανεπαρκείς, ακόμη και με τη βοήθεια γειτονικών χωρών όπως η Ρουάντα και η Νότια Αφρική.
Παραμέληση από τα Διεθνή Μέσα
Παρά τη σημαντικότητα και τη σοβαρότητα της κρίσης, το θέμα του Cabo Delgado έχει παραμείνει σε μεγάλο βαθμό αθέατο στα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι η περιοχή δεν απειλεί τα δυτικά γεωστρατηγικά συμφέροντα με τον ίδιο τρόπο που το κάνουν περιοχές πλούσιες σε πετρέλαιο ή κρίσιμες θαλάσσιες οδοί, καθώς και στην περιορισμένη πρόσβαση των δημοσιογράφων στην περιοχή, όπου οι αρχές συχνά συλλαμβάνουν και περιορίζουν την κάλυψη.
Η κατάρρευση της Αϊτής
Η κατάσταση στην Αϊτή έχει εξελιχθεί σε μια από τις χειρότερες ανθρωπιστικές και ασφαλιστικές κρίσεις στην Καραϊβική, με τη χώρα να βυθίζεται στην αναρχία και το χάος από το 2021. Η δολοφονία του προέδρου Ζοβενέλ Μοΐζ τον Ιούλιο του 2021 πυροδότησε μια δραματική επιδείνωση της βίας και της αστάθειας.
Επιδείνωση της Κρίσης
Μέχρι το φθινόπωρο του 2022, η κυβέρνηση υπό τον υπηρεσιακό πρωθυπουργό Αριέλ Ενρί είχε ήδη ζητήσει επέμβαση του ΟΗΕ για να αντιμετωπιστεί η βία των συμμοριών. Παρά μια σύντομη ανάπαυλα το καλοκαίρι του 2024 μετά την ανάπτυξη μιας πολυεθνικής δύναμης ασφαλείας υπό την Κένυα (MSS), η κατάσταση επιδεινώθηκε ραγδαία, με τις συμμορίες να επεκτείνουν τον έλεγχό τους και να αυξάνουν τη βαρβαρότητά τους.
Βία και Ανθρωπιστική Καταστροφή
Το Δεκέμβριο του 2024, πάνω από 200 άνθρωποι σφαγιάστηκαν σε μία νύχτα στην πόλη Cité Soleil. Οι συμμορίες έχουν επεκτείνει τον έλεγχό τους ακόμα και στην περιοχή Artibonite, που ήταν κάποτε ο «σιτοβολώνας» της χώρας, επιδεινώνοντας περαιτέρω την ήδη σοβαρή επισιτιστική κρίση.
Αντιμετώπιση και Εξωτερικές Παρεμβάσεις
Με την αστυνομία ουσιαστικά ανύπαρκτη, έχουν δημιουργηθεί ομάδες εθελοντών (γνωστές ως Bakala) που επιχειρούν να προστατεύσουν τους κατοίκους, αλλά αυτό έχει οδηγήσει σε εκτελέσεις υπόπτων μελών συμμοριών. Επιπλέον, η ανάμειξη ιδιωτικών στρατιωτικών εταιρειών, όπως αυτή του Έρικ Πρινς (γνωστού από την Blackwater), με επιθέσεις με drones, έχει οδηγήσει σε εκατοντάδες θανάτους, μεταξύ των οποίων και αθώων πολιτών, όπως παιδιά που σκοτώθηκαν σε ένα πάρτι γενεθλίων.
Σιωπή των Διεθνών Μέσων
Παρά την κρισιμότητα της κατάστασης, η κρίση στην Αϊτή έμεινε σχεδόν ανυπόγραφη στα διεθνή μέσα ενημέρωσης το 2025. Η χώρα, που βρίσκεται μόλις 800 χιλιόμετρα από τα νησιά Φλόριντα και το Πουέρτο Ρίκο, έχει μετατραπεί σε μια «γεωπολιτική Τσερνομπίλ» για την περιοχή, χωρίς να προκαλεί ουσιαστικό ενδιαφέρον ή αντίδραση από τις μεγάλες δυνάμεις.
Η κατάσταση παραμένει αδιέξοδη και αναμένεται να χειροτερέψει το 2026, αφήνοντας τους πολίτες της Αϊτής να υποφέρουν εν μέσω μιας κρίσης που αγνοείται από τον υπόλοιπο κόσμο.
“html
Ο πόλεμος δια αντιπροσώπων στο Κονγκό
Το 2025 αποτέλεσε μια χρονιά όπου η σύγκρουση στο Κονγκό πέρασε σε μεγάλο βαθμό απαρατήρητη, παρά τη σοβαρότητά της και την τεράστια ανθρώπινη τραγωδία που τη συνοδεύει. Μια διεθνώς υποστηριζόμενη συμμαχία ανταρτών, με επικεφαλής την οργάνωση M23, κατάφερε να δημιουργήσει μια αυτόνομη περιοχή στην ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ), χωρίς να φαίνεται να υπάρχει προοπτική ανάκτησης αυτής της περιοχής από την κεντρική κυβέρνηση.
Οι Δρώντες και οι Συμμαχίες
Στην πλευρά της κυβέρνησης της ΛΔΚ βρίσκονται οι επίσημες δυνάμεις μαζί με διάφορες συμμαχικές πολιτοφυλακές, ενώ στην άλλη πλευρά υφίσταται η συμμαχία ανταρτών M23, η οποία λαμβάνει εκτεταμένη χρηματοδότηση, εξοπλισμό και χιλιάδες στρατιώτες από τη γειτονική Ρουάντα. Αυτή η υποστήριξη έχει επιτρέψει στην M23 να καταλάβει σημαντικές πόλεις, όπως η Goma, με προ-εισβολικό πληθυσμό περίπου 800.000 κατοίκους, και η Pavu, πρωτεύουσα των επαρχιών Βόρειας και Νότιας Κου, αντίστοιχα.
Οικονομικά και Πολιτικά Κίνητρα
Η σύγκρουση έχει ουσιαστικά μετατραπεί σε έναν πόλεμο για τους πόρους. Οι ανταρτικές δυνάμεις ελέγχουν περιοχές πλούσιες σε αγροτικές εκτάσεις, ενεργειακά αποθέματα και κρίσιμα ορυκτά, τα οποία εξάγουν παράνομα στη Ρουάντα. Τα κέρδη από αυτή την παράνομη διακίνηση ενισχύουν στρατιωτικά και οικονομικά την M23, ενώ παράλληλα παρέχουν διπλωματική προστασία από τη Ρουάντα σε διεθνές επίπεδο.
Ανθρωπιστικές Επιπτώσεις και Διεθνής Αδιαφορία
Οι ανθρωπιστικές συνέπειες της σύγκρουσης είναι τεράστιες, με συνεχείς βιαιοπραγίες και εκτεταμένες καταπατήσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων από όλες τις πλευρές. Ωστόσο, η διεθνής κοινότητα παραμένει σε μεγάλο βαθμό απαθής, με τις κυβερνήσεις της Κενσάσα, του Καγκάλι και της Ουάσινγκτον να υπογράφουν συμφωνίες ειρήνης και εκμετάλλευσης πόρων που ουσιαστικά αγνοούν τη συνεχιζόμενη βία στο έδαφος.
| Πόλη | Προ-εισβολικός Πληθυσμός | Κατάσταση 2025 |
|---|---|---|
| Goma | ~800,000 | Καταλήφθηκε από M23 |
| Pavu | Πρωτεύουσα Β & Ν Κου | Καταλήφθηκε από M23 |
| Aira | ~750,000 | Καταλήφθηκε τον Δεκέμβριο 2025 |
Η εξέλιξη της σύγκρουσης υποδηλώνει συνέχιση της επέκτασης της M23 στην ανατολική ΛΔΚ, αυξάνοντας τον κίνδυνο ακόμα και πολέμου μεταξύ Ρουάντα και του συμμάχου της ΛΔΚ, Μπουρούντι. Παρά την ένταση στο πεδίο, ο επίσημος λόγος στις πρωτεύουσες της περιοχής επιμένει ότι η περιοχή βρίσκεται σε ειρήνη, με αποτέλεσμα η σύγκρουση να μένει σχεδόν αθέατη στο διεθνές προσκήνιο.
Η εξέγερση των Αμχάρα
Η ένοπλη εξέγερση στην περιοχή των Αμχάρα στην Αιθιοπία αποτέλεσε μια από τις πιο σημαντικές αλλά ταυτόχρονα υποτιμημένες εξελίξεις στο μέτωπο των συγκρούσεων το 2025. Η ομάδα FARO, που αποτελείται από εθνικιστικές πολιτοφυλακές της κοινότητας Αμχάρα, διεξάγει έναν αιματηρό πόλεμο ενάντια στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Αιθιοπίας, με θύματα που ξεπερνούν τις χιλιάδες νεκρούς και εκατοντάδες χιλιάδες εκτοπισμένους.
Η Επιχείρηση Arbegna Adam Ali
Στις 23 Οκτωβρίου 2025, η FARO ανακοίνωσε την ολοκλήρωση της στρατιωτικής επιχείρησης “Arbegna Adam Ali”, στην οποία ισχυρίζεται ότι σκότωσε πάνω από 3.000 κυβερνητικούς στρατιώτες και αιχμαλώτισε 700, παράλληλα με τη σημαντική αποδυνάμωση των δυνάμεων της κυβέρνησης στην περιοχή.
Γιατί Υποτιμήθηκε αυτή η Εξέλιξη;
Παρά τη σοβαρότητα της κλιμάκωσης, η διεθνής προσοχή παρέμεινε εστιασμένη σε άλλα ζητήματα, κυρίως στην επικείμενη σύγκρουση μεταξύ Αιθιοπίας και Ερυθραίας για τον έλεγχο της θαλάσσιας πρόσβασης μέσω της πόλης Άσσαμπ. Η πιθανή διακοπή της συμμετοχής της Ερυθραίας στον Διεθνή Οργανισμό Ανάπτυξης (IGA) ενίσχυσε τους φόβους για έναν διακρατικό πόλεμο, επισκιάζοντας έτσι το εσωτερικό πρόβλημα της εξέγερσης στην Αμχάρα.
Δυνατότητα Επέκτασης της Σύγκρουσης
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα ανησυχητική, δεδομένου ότι υπάρχει ο κίνδυνος οι διάφορες αιθιοπικές εξεγέρσεις να συντονιστούν με την Ερυθραία, δημιουργώντας ένα πολύπλευρο μέτωπο που μπορεί να ξεπεράσει τις δυνατότητες ελέγχου του αιθιοπικού κράτους. Η φράση “ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος” αποκτά εδώ ιδιαίτερη σημασία.
Ο πόλεμος στην Παπούα είναι ο πιο αιματηρός πόλεμος που δεν έχετε ακούσει ποτέ
Η ένοπλη σύγκρουση στην δυτική Παπούα της Ινδονησίας αποτελεί μια από τις πιο θανάσιμες αλλά και παγκοσμίως άγνωστες συγκρούσεις. Η ινδονησιακή κυβέρνηση διεξάγει εδώ και δεκαετίες μια βίαιη αντιεξεγερτική εκστρατεία ενάντια στο κίνημα της ελεύθερης Παπούα, με εκτιμήσεις που ανεβάζουν τους νεκρούς από το 2007 έως και τους 300.000.
Χαρακτηριστικά και Εξελίξεις του 2025
Το 2025 φαίνεται να είναι μια από τις πιο βίαιες χρονιές της σύγκρουσης, παρά την αυστηρή ελεγχόμενη ροή πληροφοριών. Μόνο τον Μάιο, καταγράφηκαν 29 γνωστές συγκρούσεις μεταξύ των ανταρτών PP1 και των ινδονησιακών δυνάμεων, αριθμός σημαντικά αυξημένος σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Δυσκολίες στην Κάλυψη και την Κατανόηση της Σύγκρουσης
Η σύγκρουση λαμβάνει χώρα σε απομακρυσμένες, δυσπρόσιτες περιοχές με ελάχιστη έως ανύπαρκτη πρόσβαση στο διαδίκτυο και ελάχιστη παρουσία ξένων δημοσιογράφων ή οργανώσεων. Ο έλεγχος της πληροφορίας από την ινδονησιακή κυβέρνηση και η προσεκτική αποσιώπηση συγκρούσεων από όλες τις πλευρές καθιστούν δύσκολη την αξιόπιστη καταγραφή των γεγονότων.
Σημαντικές Επιπτώσεις
- Σφαγές χρυσοθήρων και κατοίκων
- Σκοτωμοί ηγετικών προσώπων και τοπικών αρχόντων
- Συνεχείς συγκρούσεις σε χωριά με δεκάδες νεκρούς
Η έλλειψη ενημέρωσης για αυτή τη σύγκρουση δημιουργεί σοβαρές ανησυχίες για το πόσο βαρύς είναι ο πραγματικός απολογισμός των θυμάτων και για την ανθρωπιστική κατάσταση που επικρατεί στην περιοχή.
Το Σουδάν υποφέρει σιωπηλά
Η εμφύλια σύγκρουση στο Σουδάν, παρά τη σχετική αναγνωρισιμότητα που απέκτησε το 2025 μετά την πτώση της πόλης Αλ Φασίρ στα χέρια των παραστρατιωτικών δυνάμεων RSF, παραμένει μία από τις πιο υποτιμημένες ανθρωπιστικές καταστροφές. Η βία που εξαπολύθηκε από τις δυνάμεις RSF ήταν τόσο έντονη που οι κηλίδες αίματος ήταν ορατές ακόμα και από το διάστημα.
Ανθρωπιστική Καταστροφή και Ανεξακρίβωτοι Αριθμοί
Οι εκτιμήσεις για τον αριθμό των νεκρών κυμαίνονται από 1.300 σε πάνω από 60.000, με πολλές αβεβαιότητες λόγω του αποκλεισμού της περιοχής από ανεξάρτητες οργανώσεις και των μεγάλων εκτοπισμών. Πάνω από 150.000 κάτοικοι παραμένουν αγνοούμενοι, με αμφιβολίες για το αν έχουν συλληφθεί ή δολοφονηθεί από τις δυνάμεις RSF.
Η Αδιαφορία της Διεθνούς Κοινότητας
Παρά την ένταση και τη σφοδρότητα των γεγονότων, η παγκόσμια κοινότητα έχει σε μεγάλο βαθμό αγνοήσει την έκταση της τραγωδίας. Σε αντίθεση με άλλες συγκρούσεις, το Σουδάν δεν έχει λάβει την αναγκαία διπλωματική πίεση ή στρατιωτική παρέμβαση. Η καταστροφή του καταυλισμού προσφύγων Zamzam, που θεωρήθηκε ως το «Σουδανέζικο Τρεβόνο» για την ομοιότητά του με τη σφαγή στη Βοσνία, δεν προκάλεσε καμία ουσιαστική αντίδραση.
Οι Επιπτώσεις της Σιωπής
Η αδιαφορία αυτή επέτρεψε στις δυνάμεις RSF να συνεχίσουν την πολιορκία και τις σφαγές στην Αλ Φασίρ, αυξάνοντας τον ανθρώπινο πόνο και τον αριθμό των θυμάτων. Η έλλειψη διεθνούς δράσης παρατείνει τον πόλεμο και εμποδίζει την ειρηνευτική διαδικασία, αφήνοντας εκατομμύρια Σουδανέζους να υποφέρουν χωρίς ελπίδα για άμεση λύση.
“
