Αν η 3η Σεπτέμβρη είχε χρώμα, θα ήταν σίγουρα πράσινο. Αν είχε ήχο, αυτός θα ήταν μελοποιημένος «με νταούλι και ζουρνά». Και αν είχε εικόνα, αυτή θα βρισκόταν στην Αθήνα, στη συμβολή των οδών Πανεπιστημίου και Κριεζώτου, εκεί όπου η ιστορική μνήμη της ιδρυτικής διακήρυξης του ΠΑΣΟΚ παραμένει ζωντανή.
Σχετικά Άρθρα
Ο Ανδρέας Παπανδρέου κατά την παρουσίαση της διακήρυξης της 3ης Σεπτεμβρίου
Η Ελένη Βούλγαρη στην οικία της στα Εξάρχεια
Ο Ανδρέας Παπανδρέου σε ομιλία στο Καστρί
Ο Νίκος Μιχαλόπουλος
Στιγμιότυπο από τη διακήρυξη της 3ης Σεπτέμβρη
Η σύλληψη από τη Χούντα, οι προδότες της Κύπρου και η Παναρμόνια
Η συζήτηση κινήθηκε γύρω από την περίοδο της δικτατορίας. Ο κ. Μιχαλόπουλος υπήρξε υπεύθυνος του ΠΑΚ εσωτερικού στον φοιτητικό χώρο -παράνομη οργάνωση- όπου και συνελήφθη από τη Χούντα. «Πέρασα τα… φιλόξενα τμήματα της ΕΑΤ – ΕΣΑ και της Μπουμπουλίνας. Είχα και εγώ τη φιλοξενία μου, που παρείχαν τότε οι υπερέλληνες, που κατέληξαν προδότες στην Κύπρο», λέει.
Παράλληλα, συμμετείχε στον πολιτιστικό σύλλογο της Παναρμόνια, που κατάφερε να κάνει μια από τις πιο σημαντικές παρεμβάσεις στον χώρο του πολιτισμού τα δύσκολα εκείνα χρόνια. «Είχε μια ευρύτατη παρέμβαση στα πολιτιστικά πράγματα και όχι μόνον διότι συσπειρωνόταν ήταν κόσμος και εκεί γινόταν και πολιτικές ζυμώσεις», τονίζει και προσθέτει πως «είχαμε αρκετές εκδηλώσεις και πάρα πολλή θετικές κριτικές από επιφανή στελέχη της τότε διανόησης. Όποιος ανατρέξει θα βρει πάρα πολύ υλικό που ήταν επαινετικό για την Παναρμόνια. Μέσα από τη διαδικασία αυτή, εμείς προχωρούσαμε σε στρατολόγηση για τον χώρο του ΠΑΚ».
Ακόμη, κατά τον ίδιο, το αποτέλεσμα στην πρώτη εκλογική μάχη του ΠΑΣΟΚ (13%) ήταν μέτριο, καθώς υπήρχαν προσδοκίες για κάτι παραπάνω. «Αλλά η πορεία έδειξε ότι είχε μια σαφή ανοδική πορεία το ΠΑΣΟΚ. Στις δεύτερες εκλογές υπερδιπλασίασε το ποσοστό του. Και έκτοτε ήταν φανερό ότι το ΠΑΣΟΚ θα είναι η επόμενη κυβέρνηση. Συμμετείχαν στο κόμμα άτομα που ήταν πολιτικά τα πιο έτσι ικανά στελέχη. Ήρθε το θεραπευτικό αποτέλεσμα το 1981 με το σύνθημα της αλλαγής. Και εκεί το ΠΑΣΟΚ πλέον προέβη σε όλες τις σημαντικές μεταρρυθμίσεις, από το οικογενειακό δίκαιο με την καθοριστική συμβολή της Μαργαρίτας Παπανδρέου, το ΕΣΥ, το ΑΣΕΠ, η αναγνώριση εθνικής αντίστασης και η εθνική συμφιλίωση, ο εμβληματικός νόμος για τα εργασιακά δικαιώματα και άλλες».
Ο κ. Μιχαλόπουλος τονίζει για τις κατηγορίες περί πελατειακής λογικής από το ΠΑΣΟΚ, ότι «υπήρχε ανάγκη απέναντι στην πλειοψηφία του πληθυσμού που ήταν απομονωμένος πάντα από το κράτος της Δεξιάς. Να συμμετάσχει και αυτός στο θέμα των διορισμών αλλά και η ανάγκη κάπου να αλλοιωθεί και μία κρατική διοίκηση που ήταν δεξιά και ακροδεξιά χτισμένη. Να υπάρξει κάποιο αντίβαρο. Αυτό πράγματι οδήγησε τότε σε πελατειακές λογικές το ΠΑΣΟΚ. Πάντα, όμως, είχε την αίσθηση ότι αυτό δεν είναι μία σωστή λειτουργία» και προσθέτει πως στη συνέχεια «επιχείρησε τη μεγάλη μεταρρύθμιση με το ΑΣΕΠ για να ανακόψει αυτή την πορεία του πελατειασμού. Λοιπόν, πράγμα που η Νέα Δημοκρατία καταψήφισε το ΑΣΕΠ. Είναι χαρακτηριστικό αυτό».
Η νεολαία και ο σημερινός στόχος του ΠΑΣΟΚ
Στο σήμερα, εκτιμά ότι το ΠΑΣΟΚ μπορεί να διεκδικήσει την πρώτη θέση στις επόμενες εκλογές, ενώ θεωρεί ότι ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει συμβάλλει στο να αποκαθίσταται η αλήθεια για το τι ήταν και τι είναι το ΠΑΣΟΚ. «Φαίνεται αρκετά αισιόδοξο αυτό το οποίο λέω. Εγώ το πιστεύω. Ο στόχος του ΠΑΣΟΚ στις επόμενες εκλογές είναι και πρέπει να είναι πρώτο κόμμα», αναφέρει.
Ερωτηθείς για τη μη πολιτικοποίηση πλέον της νεολαίας και τις διαφορές που εντοπίζει σε σχέση με παλαιότερα, ο κ. Μιχαλόπουλος επισημαίνει πως «στις εποχές προδικτατορικά και μετά την δικτατορία το νεοαιλίστικο κίνημα είχε απτούς μετρήσιμος στόχους. Πολύ καθαρούς. Αποκατάσταση δημοκρατίας πχ, ήταν εύκολο να συσπειρώσει. Ήταν πολύ ορατό. Σήμερα τα πράγματα είναι πολύ σύνθετα».
Καταλήγει λέγοντας πως «ποιο είναι το όραμα για την Ελλάδα σήμερα; Δεν υπάρχει. Αυτό δημιουργεί τη δυσκολία της συσπείρωσης της νεολαίας γύρω από πολιτικές δυνάμεις. Δεν έχει κάτι πολύ συγκεκριμένο να στοχεύει. Παρατηρεί τη διακυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, που εγώ τη θεωρώ μία κυβέρνηση αποτυχημένη. Μία άσχημη κατάσταση στη χώρα. Είναι δύσκολα για τη σημερινή νεολαία να συγκροτήσει συγκεκριμένους στόχους για να τους επιδιώξει, με τις δυσκολίες που βιώνει. Εγώ είμαι της λογικής όμως, θα βρει τον δρόμο της. Κάθε γενιά βρίσκει τον δρόμο της».