- Η ραγδαία “δορυφοριοποίηση” της Ελλάδας από την Τουρκία προχωρά με αποκλειστική ευθύνη του Κυριάκου Μητσοτάκη και της κυβέρνησης της ΝΔ! Αν οι Τούρκοι μας αμφισβητούν το δικαίωμα ακόμα και για δύο ακίνδυνα θαλάσσια πάρκα (στα οποία είμαστε υποχρεωμένοι και από την ΕΕ να προχωρήσουμε) στις Νότιες Κυκλάδες και στο Αιγαίο, φανταστείτε τι μας περιμένει στα σημαντικά κυριαρχικά μας δικαιώματα! Και όλα αυτά γιατι έδωσε το δικαίωμα η κυβέρνηση Μητσοτάκη με τις συνεχείς υποχωρήσεις της στον ούτως ή άλλως υπαρκτό τουρκικό σωβινισμό!
Η Τουρκία αντιδρά στην απόφαση της Ελλάδας να ανακηρύξει δύο θαλάσσια πάρκα – ένα στο Αιγαίο και ένα στο Ιόνιο – υποστηρίζοντας ότι η πρωτοβουλία δεν παράγει νομικά αποτελέσματα στα ζητήματα κυριαρχίας στο Αιγαίο.
Το τουρκικό ΥΠΕΞ αναφέρεται και σε προηγούμενη ανακοίνωσή του (Απρίλιος 2024), υπογραμμίζοντας ότι δεν έχουν μεταβιβαστεί με διεθνείς συμφωνίες στην Ελλάδα όλοι οι γεωγραφικοί σχηματισμοί.
Υπενθυμίζεται ότι και τον Απρίλιο 2024, η τουρκική πλευρά υποστήριζε ότι «ότι η Ελλάδα επιδιώκει εδώ και καιρό να εκμεταλλευτεί σχεδόν κάθε πλατφόρμα σχετικά με τα ζητήματα του Αιγαίου».
- Την άμεση απάντηση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών προκάλεσε η αντίδραση της Τουρκίας στην ανακοίνωση του πρωθυπουργού για τη δημιουργία δύο νέων Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων στο Ιόνιο και στις Νότιες Κυκλάδες.Με ανακοίνωσή του το ΥΠΕΞ τονίζει πως «η καθιέρωση των Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων στο Ιόνιο και στο Αιγαίο Πέλαγος γίνεται με αμιγώς περιβαλλοντικά κριτήρια σε περιοχές ελληνικής κυριαρχίας» και χαρακτηρίζει «εντελώς ανεδαφικές» τις αναφορές «σε κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες».
«Το νομικό καθεστώς στο Αιγαίο είναι ξεκάθαρο. Η ελληνική κυριαρχία στην περιοχή αυτή ορίζεται σαφώς και οριστικώς από διεθνή συμβατικά κείμενα» υπογραμμίζει το υπουργείο Εξωτερικών, διαμηνύοντας πως «η άσκηση των δικαιωμάτων που απορρέουν από την ελληνική κυριαρχία δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης».
Επισημαίνει ακόμη πως «η Ελλάδα τάσσεται παγίως υπέρ του διαλόγου με την Τουρκία, με στόχο τη διευθέτηση της μοναδικής ελληνοτουρκικής διαφοράς, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, αυτή της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης μεταξύ των δύο χωρών».
[embedded content]
Η ανακοίνωση (σε μετάφραση από τα τουρκικά)
«Δύο Θαλάσσια Πάρκα, το ένα στο Αιγαίο Πέλαγος και το άλλο στο Ιόνιο Πέλαγος, ανακηρύχθηκαν από την Ελλάδα στις 21 Ιουλίου 2025.
Αμέσως μετά την ανακοίνωση αυτής της πρωτοβουλίας από την Ελλάδα πέρυσι, το Υπουργείο μας είχε εκδώσει ανακοίνωση στις 9 Απριλίου 2024, υπενθυμίζοντας ότι η ανακήρυξη Θαλάσσιων Πάρκων στο Αιγαίο Πέλαγος δεν παράγει καμία νομική συνέπεια στο πλαίσιο των υφιστάμενων και αλληλένδετων ζητημάτων του Αιγαίου, περιλαμβανομένων των γεωμορφωμάτων των οποίων η κυριότητα δεν έχει παραχωρηθεί στην Ελλάδα με διεθνείς συνθήκες. Τα σημεία που καταγράφηκαν στη σχετική ανακοίνωσή μας εξακολουθούν να ισχύουν και σήμερα.
Σε κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες, όπως το Αιγαίο και η Μεσόγειος, πρέπει να αποφεύγονται μονομερείς ενέργειες. Το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ των παράκτιων κρατών σε ζητήματα που αφορούν, μεταξύ άλλων, και την προστασία του περιβάλλοντος. Στο πλαίσιο αυτό, υπενθυμίζουμε ότι η χώρα μας, ως παράκτιο κράτος στο Αιγαίο, είναι πάντοτε έτοιμη να συνεργαστεί με την Ελλάδα.
Παράλληλα, με την ευκαιρία αυτή, επαναλαμβάνουμε ότι οι προσπάθειες να χρησιμοποιηθούν παγκόσμιες αξίες όπως η προστασία του περιβάλλοντος ως εργαλείο για την προώθηση διεκδικήσεων που σχετίζονται με τα αλληλένδετα ζητήματα του Αιγαίου και το καθεστώς ορισμένων νησιών, νησίδων και βραχονησίδων των οποίων η κυριαρχία δεν έχει παραχωρηθεί στην Ελλάδα με διεθνείς συνθήκες, δεν απέφεραν καρπούς στο παρελθόν και δεν θα αποφέρουν και σήμερα.
Η Τουρκία, από την πλευρά της, πρόκειται σύντομα να ανακοινώσει τα δικά της σχέδια για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Με την ευκαιρία αυτή, υπογραμμίζουμε εκ νέου ότι η Τουρκία εξακολουθεί να υποστηρίζει την ανάγκη υιοθέτησης μιας ειλικρινούς και συνολικής προσέγγισης για την επίλυση των ζητημάτων με την Ελλάδα, στη βάση του διεθνούς δικαίου, της δικαιοσύνης και της καλής γειτονίας, στο πνεύμα που αντικατοπτρίζεται στη Διακήρυξη των Φιλικών Σχέσεων και της Καλής Γειτονίας που υπογράφηκε στην Αθήνα στις 7 Δεκεμβρίου 2023».
Μπορείτε να δείτε όλη την ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ στα τουρκικά εδώ.
Απάντηση Π. Μαρινάκη στην Τουρκία:
Δεν θα μπούμε σε διαδικασία συζήτησης ενός ανύπαρκτου γκριζαρίσματος
Ερωτηθείς σχετικά με την αντίδραση της Άγκυρας ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, διαμήνυσε πως η Ελλάδα δεν πρόκειται να μπει σε αυτή τη διαδικασία συζήτησης ενός ανύπαρκτου γκριζαρίσματος, το οποίο ποτέ δεν θα δεχτεί η ελληνική κυβέρνηση.
«Μπορεί να θεωρεί ό,τι θέλει η Τουρκία περί γκριζαρίσματος αλλά εμείς δεν το δεχόμαστε αυτό. Δεν θεωρούμε ότι υπάρχουν γκρίζες ζώνες. Οπότε είναι κάτι το οποίο στη χώρα μας δεν πρόκειται να την επηρεάσει ούτε πρόκειται να αλλάξει την πολιτική της» επισήμανε ο κ. Μαρινάκης στη διάρκεια της ενημέρωσης των πολιτικών συντακτών. Όπως είπε, η ανακοίνωση για τα δύο θαλάσσια πάρκα «είναι μια απόφαση που βασίζεται με καθαρά σε καθαρά περιβαλλοντικά κριτήρια» και «μια απόφαση η οποία είχε προαναγγελθεί από τον πρωθυπουργό και η Ελλάδα θα την υλοποιήσει στο ακέραιο».
Σχολίασε μάλιστα πως «το γεγονός ότι βγάζει ανακοίνωση Τουρκία είναι μία απάντηση σε αυτούς που μιλάνε για ενδοτική πολιτική της χώρας». «Το γεγονός ότι αντιδρά η Τουρκία θα έπρεπε να προβληματίσει κάποιους τζάμπα πατριώτες εντός συνόρων» πρόσθεσε.
Τι είναι τα Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα;
Τα θαλάσσια πάρκα είναι δίκτυα διασυνδεδεμένων προστατευόμενων περιοχών. Η δημιουργία τους προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα σε σχέση με τις μεμονωμένες προστατευόμενες περιοχές, κυρίως λόγω της ολιστικής οικολογικής, διοικητικής και κοινωνικοοικονομικής προσέγγισης. Σκοπός τους είναι η διατήρηση της μοναδικής βιοποικιλότητας, η προστασία και η αποκατάσταση των οικοτόπων και η προώθηση της εκπαίδευσης και της ευαισθητοποίησης σχετικά με τη θαλάσσια φύση.
Υπενθυμίζεται ότι η δημιουργία των Εθνικών Θαλασσίων Πάρκων εξαγγέλθηκε, ανάμεσα στις άλλες δεσμεύσεις που ανέλαβε η Ελλάδα, από τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη τον Απρίλιο του 2024, κατά την 9η Διεθνή Διάσκεψη για τους Ωκεανούς που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα. Στην 3η Διάσκεψη του ΟΗΕ για τους Ωκεανούς που πραγματοποιήθηκε στη Νίκαια στις 9 Ιουνίου ο Πρωθυπουργός ανακοίνωσε τη δημιουργία του Εθνικού Θαλασσίου Πάρκου Ιονίου και του Εθνικού Θαλασσίου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου 1- Νότιες Κυκλάδες, το οποίο αποτελεί το πρώτο βήμα σχεδιασμού και υλοποίησης Εθνικών Θαλασσίων Πάρκων στο Αιγαίο.
Κυβερνητικές πηγές για τα Θαλάσσια Πάρκα
1.Τι είναι τα Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα;
Τα θαλάσσια πάρκα είναι δίκτυα διασυνδεδεμένων προστατευόμενων περιοχών. Η δημιουργία τους προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα σε σχέση με τις μεμονωμένες προστατευόμενες περιοχές, κυρίως λόγω της ολιστικής οικολογικής, διοικητικής και κοινωνικοοικονομικής προσέγγισης. Σκοπός τους είναι η διατήρηση της μοναδικής βιοποικιλότητας, η προστασία και η αποκατάσταση των οικοτόπων και η προώθηση της εκπαίδευσης και της ευαισθητοποίησης σχετικά με τη θαλάσσια φύση.
Υπενθυμίζεται ότι η δημιουργία των Εθνικών Θαλασσίων Πάρκων εξαγγέλθηκε, ανάμεσα στις άλλες δεσμεύσεις που ανέλαβε η Ελλάδα, από τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη τον Απρίλιο του 2024, κατά την 9η Διεθνή Διάσκεψη για τους Ωκεανούς που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα. Στην 3η Διάσκεψη του ΟΗΕ για τους Ωκεανούς που πραγματοποιήθηκε στη Νίκαια στις 9 Ιουνίου ο Πρωθυπουργός ανακοίνωσε τη δημιουργία του Εθνικού Θαλασσίου Πάρκου Ιονίου και του Εθνικού Θαλασσίου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου 1- Νότιες Κυκλάδες, το οποίο αποτελεί το πρώτο βήμα σχεδιασμού και υλοποίησης Εθνικών Θαλασσίων Πάρκων στο Αιγαίο.
2. Τι αλλάζει πρακτικά με την θεσμοθέτηση των Εθνικών Θαλασσίων Πάρκων;
Τα Πάρκα θεσμοθετούνται με γνώμονα αυστηρά περιβαλλοντικά κριτήρια, την επίτευξη χωρικής ενότητας και κατά συνέπεια τη διευκόλυνση της ολοκληρωμένης και ουσιαστικής διαχείρισής τους. Ο χώρος αντιμετωπίζεται με ενιαίο τρόπο και δίνει τη δυνατότητα ορθότερης ρύθμισης των επιτρεπόμενων χρήσεων και δραστηριοτήτων.
Στα Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα θα απαγορευθεί πλήρως η αλιεία με μηχανότρατα, ενώ προβλέπονται πρόσθετα μέτρα και περιορισμοί για την αποτελεσματική προστασία των πλέον ευάλωτων οικοτόπων και ειδών. Η εφαρμογή των σχετικών μέτρων θα επιτηρείται με την χρήση ολοκληρωμένου συστήματος παρακολούθησης και εποπτείας από τον ΟΦΥΠΕΚΑ (περιλαμβάνει, drones, ραντάρ, δορυφορικές εικόνες, κ.ά) σε συνεργασία με τις κατά τόπους λιμενικές αρχές.
3. Ποιος είναι ο στόχος της θεσμοθέτησης των δύο Εθνικών Θαλασσίων Πάρκων;
α) η ανάδειξη και τεκμηρίωση της μοναδικής σε παγκόσμια κλίμακα οικολογικής και επιστημονικής αξίας της πολυνησίας του Νοτίου Αιγαίου και του Ιονίου, β) η προστασία και διαχείριση των πολύτιμων οικοσυστημάτων και ειδών τους, τόσο στον χερσαίο όσο και στον θαλάσσιο χώρο, γ) η συμβατή με την προστασία του περιβάλλοντος, βιώσιμη διατήρηση ή/και επαναφορά ανθρώπινων δραστηριοτήτων, ώστε να διασφαλιστεί η διαχρονική αναγνώριση της περιοχής εντός και εκτός συνόρων ως πολύτιμο στοιχείο της παγκόσμιας φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς.
4. Με ποια διαδικασία προσδιορίστηκαν τα όρια των Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων;
Τα όρια προσδιορίστηκαν μετά από αντίστοιχες Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες (ΕΠΜ), οι οποίες τίθενται σήμερα σε δημόσια διαβούλευση, σύμφωνα με την εθνική και ενωσιακή νομοθεσία με κριτήριο την οικολογική και περιβαλλοντική τους αξία. Τα δύο πάρκα περιλαμβάνουν και ενοποιούν διάσπαρτες προστατευόμενες περιοχές που ανήκουν ήδη ή είναι υπό ένταξη στο ευρωπαϊκό δίκτυο Natura 2000. Το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλάδες περιλαμβάνει 18 υφιστάμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000 και το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ιονίου 24 περιοχές. Τα πάρκα είναι συνεκτικά και γεωγραφικά προσδιορισμένα, προκειμένου να μπορούν να επιτηρούνται και να είναι εφικτή η αποτελεσματική διαχείρισή τους με σκοπό την ουσιαστική προστασία τους.
Η έκτασή τους μάλιστα υπερβαίνει τις αρχικές εξαγγελίες του Πρωθυπουργού στο 9ο Our Ocean Conference. Αυτές προέβλεπαν θαλάσσια πάρκα συνολικής έκτασης 22.000 km2 (14.000 km2 στο Ιόνιο και 8.000 km2 στο Νότιο Αιγαίο). Σήμερα, με βάση τις αντίστοιχες ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες, η έκταση αυξήθηκε κατά 25% και αγγίζει περίπου τα 27.500 km2 (περί τα 18.000 km2 και 9.500 km2 αντίστοιχα).
5. Γιατί το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλάδες; Γιατί επιλέχθηκαν αυτές και όχι άλλες περιοχές; Γιατί δεν επεκτείνετε και σε άλλες περιοχές του Αιγαίου;
ΟΙ Νότιες Κυκλάδες προτεραιοποιούνται ως το πρώτο στάδιο υλοποίησης επειδή είναι το πιο ευαίσθητο περιβαλλοντικά οικοσύστημα. Η περιοχή του Πάρκου συμπεριλαμβάνει ένα πολύ σημαντικό οικολογικά τμήμα του Αιγαίου, το οποίο ταυτόχρονα δέχεται ισχυρές πιέσεις λόγω κυρίως του τουρισμού.
Το Πάρκο καθορίστηκε με αυστηρά επιστημονικά κριτήρια. Μάλιστα, η έκτασή του υπερβαίνει τις δεσμεύσεις που είχαν αναληφθεί κατά τις εξαγγελίες στο Our Ocean Conference.
Πρόκειται για άσκηση με μεγάλη περιβαλλοντική και τεχνική δυσκολία, η οποία πρέπει ταυτόχρονα να είναι οικολογικά συνεκτική, αλλά και να πληροί τις προϋποθέσεις για την αποτελεσματική διαχείριση, επιτήρηση και προστασία του Πάρκου.
Προχωράμε σταδιακά στην εφαρμογή με την πρώτη φάση στις Κυκλάδες. Θα ακολουθήσει η επόμενη φάση. Υπενθυμίζεται ότι στο Βόρειο Αιγαίο υπάρχει ήδη το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο της Αλοννήσου.
6. Γιατί το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ιονίου;
Η περιοχή έκτασης του Πάρκου είναι καίριας σημασίας για πολλά είδη θαλάσσιων θηλαστικών που χρησιμοποιούν την Ελληνική Τάφρο του Ιονίου ως κύρια περιοχή διαβίωσης και απειλούνται από ανθρωπογενείς πιέσεις όπως οι συγκρούσεις με πλοία και ο υποθαλάσσιος θόρυβος.
Η συνολική έκταση του Πάρκου είναι περίπου 18.000 km2.
7. Ποια είναι τα επόμενα βήματα;
Οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες (ΕΠΜ) των Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων τίθενται σήμερα σε δημόσια διαβούλευση μέχρι τις 22 Σεπτεμβρίου. Αμέσως μετά, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα προχωρήσει σε επεξεργασία των σχολίων της διαβούλευσης και τη σύνταξη του σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος, με στόχο την κατάθεσή του στο ΣτΕ μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου. Με την ολοκλήρωση της νομικής επεξεργασίας από το ΣτΕ και τη δημοσίευση των Προεδρικών Διαταγμάτων ολοκληρώνεται η θεσμοθέτηση των δύο πάρκων.
8. Πότε θα προχωρήσετε στην επόμενη φάση στο Αιγαίο;
Το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλάδες είναι η πρώτη φάση ενός μεγάλου εγχειρήματος που αφορά περιοχές ολόκληρου του Αιγαίου. Όταν ολοκληρωθεί η υλοποίηση αυτού του σταδίου, θα ακολουθήσουν τα επόμενα.


