Η Ευρώπη εισέρχεται σε μια κρίσιμη εβδομάδα για το μέλλον της ασφάλειάς της, έπειτα από τη σύνοδο κορυφής στο Λονδίνο, η οποία γέννησε πολλές υποσχέσεις, αλλά λίγες συγκεκριμένες απαντήσεις, όπως αναφέρει η ιστοσελίδα Politico.
Σχετικά Άρθρα
Μια ομάδα ηγετών από όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, αλλά όχι του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, συναντήθηκε την Κυριακή στο ιστορικό Lancaster House της βρετανικής πρωτεύουσας για να συζητήσει ένα κρίσιμο ερώτημα: Είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες ακόμα ο πυρήνας της δυτικής αμυντικής συμμαχίας;
Το «χτύπημα» του Τραμπ και οι ανησυχίες της Ευρώπης
Σύμφωνα με έναν Ευρωπαίο διπλωμάτη που συμμετείχε στις συζητήσεις, υπήρξε «μια ανανεωμένη αίσθηση επείγοντος» όσον αφορά την ανάγκη διασφάλισης της συλλογικής ασφάλειας της ηπείρου, ιδίως μετά τις σοκαριστικές σκηνές της Παρασκευής στην Ουάσινγκτον.
Ο διπλωμάτης αναφερόταν στην επίθεση του Τραμπ εναντίον του Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο, μια συνάντηση που εξελίχθηκε σε ένα 15λεπτο αυστηρό «μάθημα» προς τον Ουκρανό πρόεδρο. Αυτό άφησε τους Ευρωπαίους ηγέτες να αναρωτιούνται αν οι ΗΠΑ εξακολουθούν να θεωρούνται σύμμαχος της Ευρώπης.
Μετά το περιστατικό, η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλας, δήλωσε πως η Αμερική δεν ηγείται πλέον του “ελεύθερου κόσμου”, ενώ παρά την ύφεση της έντασης το Σαββατοκύριακο, οι αμφιβολίες παραμένουν.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, ο οποίος είχε προγραμματίσει τη σύνοδο πριν από το περιστατικό με τον Τραμπ, τόνισε την ανάγκη η Ευρώπη να “αναλάβει το βάρος” της προστασίας της Ουκρανίας έναντι της ρωσικής επιθετικότητας.
Η Βρετανία και η Γαλλία αναλαμβάνουν πρωτοβουλία
Με τη Βρετανία να προσπαθεί να παίξει ρόλο «γέφυρας» μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ, ο Στάρμερ και ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσαν ότι η Βρετανία, η Γαλλία και η Ουκρανία θα καταρτίσουν ένα ειρηνευτικό σχέδιο, το οποίο θα παρουσιαστεί στον Τραμπ – μια σημαντική αλλαγή από την παραδοσιακή αμερικανική ηγεσία σε τέτοιες πρωτοβουλίες.
Το σχέδιο περιλαμβάνει τη δημιουργία μιας βρετανογαλλικής ειρηνευτικής δύναμης, την οποία ο Στάρμερ χαρακτήρισε «συμμαχία των πρόθυμων», σε μια προφανή αναφορά στον αμερικανικό συνασπισμό που εισέβαλε στο Ιράκ το 2003.
Ο Μακρόν πρότεινε εκεχειρία ενός μήνα, που θα περιλαμβάνει παύση των εχθροπραξιών στον αέρα, τη θάλασσα και τις ενεργειακές υποδομές.
Ωστόσο, η σύνθεση της ειρηνευτικής δύναμης δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, καθώς δεν έγινε γνωστό ποια κράτη δεσμεύτηκαν στο σχέδιο, με τον Στάρμερ να τονίζει ότι απαιτείται η στήριξη των ΗΠΑ για την επιτυχία του εγχειρήματος.
Οι ευρωπαϊκές αμυντικές δαπάνες στο επίκεντρο
Καθώς η Ευρώπη εξετάζει το ενδεχόμενο να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για τη δική της ασφάλεια, η ανάγκη για αυξημένη στρατιωτική ισχύ και χρηματοδότηση έρχεται στο προσκήνιο. Αυτά τα ζητήματα αναμένεται να κυριαρχήσουν στη συνάντηση των ηγετών της ΕΕ στις Βρυξέλλες την Πέμπτη.
Σε συνέντευξή του στη γαλλική Le Figaro, ο Μακρόν τόνισε ότι τα κράτη του ΝΑΤΟ πρέπει να επενδύσουν περισσότερα στις στρατιωτικές τους δυνατότητες.
«Για τρία χρόνια, οι Ρώσοι δαπανούν το 10% του ΑΕΠ τους για την άμυνα. Πρέπει να προετοιμαστούμε για το μέλλον με έναν στόχο 3%-3,5% του ΑΕΠ», είπε.
Ο τρέχων στόχος του ΝΑΤΟ είναι 2% του ΑΕΠ ετησίως, αν και πολλά ευρωπαϊκά κράτη δεν τον επιτυγχάνουν, κάτι που εξοργίζει τον Τραμπ. Η Γαλλία μόλις και μετά βίας ξεπερνά το 2,1%.
Για να αυξηθεί δραστικά ο ευρωπαϊκός αμυντικός προϋπολογισμός, ο Μακρόν πρότεινε την αξιοποίηση ευρωπαϊκών ταμείων που παραμένουν αχρησιμοποίητα.
«Χρειαζόμαστε μια εντολή προς την Κομισιόν για καινοτόμα χρηματοδότηση. Αυτό σημαίνει κοινό δανεισμό ή χρήση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας… Σε πρώτη φάση χρειαζόμαστε 200 δισ. ευρώ για επενδύσεις», δήλωσε.
- Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι τώρα είναι η στιγμή για «επείγουσα επανεξοπλιστική προσπάθεια στην Ευρώπη».
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναζητούν ιστορική συμφωνία για την αύξηση των αμυντικών προϋπολογισμών, όπως ανέφερε Ευρωπαίος διπλωμάτης. Ωστόσο, η επίτευξη συναίνεσης δεν είναι εύκολη, ειδικά με ηγέτες όπως ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν, ο οποίος διατηρεί στενές σχέσεις με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και εμφανίζεται επιφυλακτικός σε σχέδια ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δήλωσε ότι αρκετές χώρες δεσμεύτηκαν να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες, χωρίς όμως να δοθούν συγκεκριμένες λεπτομέρειες.
Η Ευρώπη πρέπει να βασιστεί στον εαυτό της
Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ, ο οποίος συμμετείχε στη σύνοδο του Λονδίνου, ήταν ξεκάθαρος:
«Πεντακόσια εκατομμύρια Ευρωπαίοι ζητούν από 300 εκατομμύρια Αμερικανούς να τους προστατεύσουν από 140 εκατομμύρια Ρώσους. Μπορείτε να μετρήσετε; Βασιστείτε στον εαυτό σας. Ξεκινήστε να βασίζεστε στον εαυτό σας», είπε χαρακτηριστικά.
Καθώς η Ευρώπη αναζητά το νέο της ρόλο στην παγκόσμια ασφάλεια, οι συζητήσεις αυτής της εβδομάδας ενδέχεται να καθορίσουν το μέλλον της στην πιο αβέβαιη γεωπολιτική συγκυρία των τελευταίων δεκαετιών.
Με πληροφορίες από Politico