Αποκαλυπτικό είναι το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ για τα Τέμπη, το οποίο παρουσιάστηκε το πρωί της Πέμπτης (27/2). Στην έκθεση των 178 σελίδων δίνεται έμφαση στις παραβιάσεις πρωτοκόλλου, αλλά και στις συστημικές παθογένειες και ελλείψεις στον Σιδηρόδρομο.
Επίσης, γίνεται ειδική μνεία στην πυρόσφαιρα και τις αιτίες που την προκάλεσαν, με αναφορά στην πιθανή παρουσία «άγνωστου προς το παρόν καυσίμου».
«Δεδομένης της απώλειας στοιχείων από τον τόπο του ατυχήματος, δεν μπορεί κανείς με επιστημονική βεβαιότητα 100% να πει το τι έφταιξε στη φωτιά»
Ειδικότερα, στο πόρισμά του ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ καταγράφει στοιχεία και αναλύσεις για τη φωτιά, που προκλήθηκε μετά τη σύγκρουση των δύο τρένων, και την πιθανή παρουσία εύφλεκτων υλικών, που δεν είχαν δηλωθεί. Πιο συγκεκριμένα, όλα τα υλικά στις μηχανές των τρένων δεν δικαιολογούν το ύψος της πυρόσφαιρας που προκλήθηκε μετά τη σύγκρουση στα Τέμπη. Γι’ αυτό και αφήνεται ανοιχτό το ενδεχόμενο ενός «άγνωστου καυσίμου», που οδήγησε στη μεγάλη φωτιά, από την οποία εκτιμάται ότι πέθαναν 5 με 7 άνθρωποι.
«Η επιθεώρηση του τρόπου του ατυχήματος δεν έγινε με τον τρόπο που έπρεπε και έτσι δεν μπορεί να προσδιοριστεί το άγνωστο καύσιμο/υλικό που προκάλεσε την πυρόσφαιρα», τονίστηκε από τον Μπαρτ Ακού, μέλος της Επιτροπής Διερεύνησης του ΕΟΔΑΣΑΑΜ.
«Αυτό που επίσημα μεταφέρονταν στο τρένο και τα υλικά των μηχανών δεν μπορούν να δικαιολογήσουν την πυρόσφαιρα», σημείωσε ο ίδιος.
Πρόεδρος ΕΔΟΑΣΑΑΜ: «Υπάρχει άγνωστο υλικό που δεν μπορεί να εντοπιστεί στις αμαξοστοιχίες»
Μετά το τέλος της παρουσίασης του πορίσματος, ο πρόεδρος του Οργανισμού, Χρήστος Παπαδημητρίου, παραχώρησε δηλώσεις στους δημοσιογράφους.
«Σήμερα είναι μια δύσκολη ημέρα για εμάς, γιατί μετά από αγωνιώδη προσπάθεια, έστω έπειτα από έναν χρόνο μετά την επίσημη έναρξη διερεύνησης, βγάλαμε αυτό το πόρισμα, το οποίο συντάχθηκε από ανεξάρτητη επιτροπή, κυρίως ξένων εμπειρογνωμόνων. Θα έλεγα ότι είναι μια αξονική και μαγνητική τομογραφία μαζί του ελληνικού σιδηροδρομικού συστήματος, της κατάστασής του το 2023 αλλά και των πραγμάτων, που ακόμα χρειάζεται να ενισχυθούν και να βελτιωθούν για να μιλάμε για έναν ασφαλή ελληνικό σιδηρόδρομο.
Προσπαθήσαμε να απαντήσουμε όλες τις ερωτήσεις. Ξέρουμε ότι η ελληνική κοινή γνώμη ασχολείται κυρίως με το θέμα της φωτιάς, γιατί κάποια από αυτά τα παιδιά κάηκαν από αυτή. Προσπαθήσαμε να δώσουμε απαντήσεις και σε αυτό. Αυτό που πρέπει να καταλάβετε όλοι είναι ότι εμείς δεν είμαστε πολυτεχνική σχολή, ούτε χημικοί μηχανικοί, αποταθήκαμε σε ιδρύματα, αλλά ο κύριος σκοπός της διερεύνησης του ατυχήματος είναι να ενισχυθεί η ασφάλεια στον σιδηρόδρομο», είπε αρχικά ο κ. Παπαδημητρίου
Ερωτώμενος για τη φωτιά, απάντησε: «Κατά πάσα πιθανότητα υπάρχει κάποιο άγνωστο υλικό, το οποίο δεν μπορεί να εντοπιστεί στις αμαξοστοιχίες και σε αυτά που μετέφεραν. Αυτό είναι το πιο πιθανό σενάριο, όπως λέμε επιστημονικά. Δεδομένης της απώλειας στοιχείων από τον τόπο του ατυχήματος, δεν μπορεί κανείς με επιστημονική βεβαιότητα 100% να πει το τι έφταιξε στη φωτιά. Αυτό τουλάχιστον λέει η Επιτροπή».
Κληθείς να διευκρινίσει το «άγνωστο υλικό», τι μπορεί να είναι, αν υπάρχει κάποια εκτίμηση και σε τι ποσότητα, ο κ. Παπαδημητρίου ανέφερε: «Υπάρχει εκτίμηση ότι υπάρχει κάποιο εύφλεκτο υλικό, πτητικό, τουλάχιστον 2,5 τόνων».
Για το εάν υπάρχει εκτίμηση πού μπορεί να βρισκόταν, διευκρίνισε: «Δεν ήθελαν από την Επιτροπή να μπουν σε αυτή τη συζήτηση. Αυτό που εμείς σαν συμβούλιο, χθες, που υιοθετήσαμε το πόρισμα χωρίς να αλλάξουμε, όπως είπα ούτε κόμμα, και ζητήσαμε να κάνουμε και θα κάνουμε είναι να προσπαθήσουμε να επιβεβαιώσουμε τα αποτελέσματα με κάποιο ίδρυμα, πανεπιστημιακό ή άλλο, που να έχει τέτοιο κύρος που κανείς να μην μπορεί να αμφισβητήσει. Ελπίζουμε εκεί που θα αποταθούμε αυτά τα αποτελέσματα που έχουμε βρει να επιβεβαιωθούν με τρόπο που να μην υπάρχει αμφισβήτηση. Σε κάθε περίπτωση, τα αποτελέσματα για εμάς είναι μια έρευνα που δεν σταματάει. Ό,τι καινούργιο στοιχείο υπάρχει, εμείς καλούμε όλους τους φορείς, συγγενείς, ΟΣΕ, Hellenic Train και όποιος άλλος έχει κάποιο στοιχείο μπορεί να μας το προσκομίσει. Δεν θα κρύψουμε τίποτα και αν βρούμε κάτι καινούργιο θα εκδοθεί συμπληρωματικό πόρισμα».
Τι έδειξαν οι προσομοιώσεις
Λίγο νωρίτερα, σε ερώτηση του δημοσιογράφου του in, Νίκου Κλόκα, αν έχει υπολογιστεί η ποσότητα του άγνωστου καυσίμου που υπήρχε, το μέλος της Επιτροπής Διερεύνησης του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, Μπαρτ Ακού, παρέπεμψε στο συγκεκριμένο απόσπασμα της έκθεσης.
Πράγματι, η έκθεση κάνει σχετική αναφορά για την προέλευση της πύρινης σφαίρας αναφέροντας ότι για την έκρηξη και την πυρόσφαιρα απαιτούνται 2,5 τόνοι υδρογονάνθρακες.
Λαμβάνοντας υπόψη τις προσομοιώσεις εκτιμήθηκε πως για την έκρηξη και την πυρόσφαιρα απαιτούνται 2,5 τόνοι υδρογονάνθρακες
«Η διάρκεια της απελευθέρωσης καυσίμου κατά το στάδιο 2 (περίπου 4 δευτερόλεπτα) και το παρατηρούμενο αποτέλεσμα (πύρινη σφαίρα μέγεθος που αυξάνεται από 40 έως 80 μέτρα σε διάμετρο) υποδεικνύουν μια ποσότητα καυσίμου η οποία εκτιμάται σε περίπου 1.200 kg από τις προσομοιώσεις CFD. Εάν αληθεύει, αυτό αποκλείει την πιθανότητα υγρού καυσίμου (λάδι σιλικόνης από το μετασχηματιστή ή οποιοδήποτε άλλο υγρό καύσιμο από άγνωστη πηγή) να «εκτοξευθεί» στο εστιατόριο – βαγόνι, διότι μια τέτοια ενέργεια δεν θα μπορούσε να συγκρατήσει και να απελευθερώσει 1000 kg καυσίμου για 4 δευτερόλεπτα. Η μόνη τέτοια πιθανότητα θα ήταν το υγρό καύσιμο να εισέλθει στο εστιατόριο – βαγόνι μέσω των σπασμένων παραθύρων του, αλλά οι 6 επιζώντες του εστιατόριου – βαγονιού δεν υποστηρίζουν ένα τέτοιο γεγονός, ούτε έχουν εγκαύματα που να συνάδουν με την καύση 1000 kg καυσίμου, από το εσωτερικό του βαγονιού τους» τονίζεται στο πόρισμα.
Επανεξέταση
«Η μάζα αυτού του εύφλεκτου πτητικού υγρού έχει εκτιμηθεί, μέσω της μοντελοποίησης CFD, σε τάξη μεγέθους 2,5 τόνων. Μέχρι στιγμής, η έρευνα δεν έχει εντοπίσει καμία ουσία, με τα γνωστά χαρακτηριστικά και τη συνολική μάζα που υπήρχαν στο τροχαίο υλικό, η οποία θα μπορούσε να έχει αυτόν τον ρόλο. Όπως και στα προηγούμενα στάδια, ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ θα αναθέσει σε ένα αναγνωρισμένο ινστιτούτο την επανεξέταση της εγκυρότητας των μεταβλητών και των παραμέτρων που χρησιμοποιήθηκαν στην αναθεωρημένη ανάλυση CFD. ( Computational Fluid Dynamics – CFD) (προσομοιώσεις Υπολογιστικής Ρευστοδυναμικής)», αναφέρει σε άλλο σημείο το πόρισμα.
Πυρκαγιά στο εσωτερικό του μετασχηματιστή της εμπορικής αμαξοστοιχίας ως δευτερογενές αποτέλεσμα της πυρκαγιάς στην pool fire #1.
Η αναφορά στο ξυλόλιο
Κρίσιμη είναι και η αναφορά στα καύσιμα που βρέθηκαν στο σημείο της τραγωδίας. «Το γεγονός ότι η φωτιά έχει αφήσει δύο διαφορετικά υπολείμματα είναι μια άμεση ένδειξη ότι δύο διαφορετικά καύσιμα φαίνεται να εμπλέκονται στο συμβάν:
1) λευκό υπόλειμμα, που είναι SiO2, χαρακτηριστικό για την καύση λαδιού σιλικόνης, και 2) μαύρο υπόλειμμα με ίχνη ξυλολίου, που ταιριάζει με καύσιμα υδρογονανθράκων.
Η μικρή ποσότητα SiO2 που παρατηρήθηκε στη συντριβή συνάδει με την πυρκαγιά μετά την αρχική ανάφλεξη, αλλά όχι με το μέγεθος που θα αναμέναμε αν καιγόταν μεγάλη ποσότητα καυσίμου», υπογραμμίζει το πόρισμα.
Μετά την τραγωδία
Καταλήγοντας, αναφέρει πως «βρέθηκαν ίχνη από διάφορους υδρογονάνθρακες, μεταξύ των οποίων πιο αξιοσημείωτα ίχνη ξυλολίου που βρέθηκαν στον αριθμό δείγματος (EMP12-21) σε δείγμα εδάφους στο πλάι των ραγών» επαναφέροντας στο προσκήνιο τις τρεις οργανικές ενώσεις με τον χημικό τύπο (CH3)2C6H4. Διαπιστώνει πως έγινε εκ νέου δειγματοληψία από το σημείο της τραγωδίας, οκτώ μήνες μετά την τραγωδία (Οκτώβριος 2023) και ελήφθησαν δύο δείγματα εδάφους ακριβώς από την ίδια περιοχή που δεν περιείχαν ξυλόλιο. Αυτό, σύμφωνα με το πόρισμα, υποδεικνύει ότι το ξυλόλιο δεν υπάρχει στο σημείο υπό φυσιολογικές συνθήκες, ως αποτέλεσμα ρύπανσης ή άλλων φυσικών αιτιών.
Τα μέλη του ΕΟΔΑΣΑΑΜ υπογράμμισαν κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου τις χρόνιες παθογένειες και τις παραλείψεις στον σιδηρόδρομο στην Ελλάδα, ενώ τόνισαν χαρακτηριστικά ότι «όλα πήγαν λάθος» μετά τη φονική σύγκρουση, σημειώνοντας ότι «η μη ιεροποίηση του τόπου οδήγησε στην απώλεια στοιχείων».
Πως το «μπάζωμα» εμπόδισε την έρευνα
Επιπλέον στο πόρισμα του ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ διαπιστώνει πως δεν έγινε εφαρμογή επιχειρησιακής περιμέτρου καθώς και σωστή χαρτογράφηση του χώρου διερεύνησης του ατυχήματος.
Οι ερευνητές του οργανισμού και με φόντο τις καταγγελίες των συγγενών των θυμάτων για «μπάζωμα» του χώρου του δυστυχήματος- ξεκαθαρίζουν πως «υπήρξε απώλεια πληροφοριών απαραίτητων για την κατανόηση των αιτιών και των παραγόντων».
Η αυτοψία του τόπου του δυστυχήματος, αναφέρει το πόρισμα «δεν έγινε με τον τρόπο που έπρεπε ώστε να προσδιορίσουμε κατόπιν αυτού το καύσιμο που προξένησε την πυροσφαιρα. Έγιναν προσομοιώσεις ωστόσο και το μόνο που μπορούμε με σιγουριά να πούμε είναι αυτό που επίσημα μεταφερόταν στο τρένο και οι γραμμές του τρένου δεν μπορούν να δικαιολογήσουν την πυρόσφαιρα» είπαν οι ερευνητές στην παρουσίαση.
«Υπήρξε απώλεια πληροφοριών απαραίτητων για την κατανόηση των αιτιών και των παραγόντων του ατυχήματος» συμπληρώνει.
Η σύμβαση 717
Ευθύνες σε όσους καθυστέρησαν την σύμβαση «717» επιρρίπτει για το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα ο ο Χρήστος Παπαδημητρίου, Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Πρόεδρος Σιδηροδρομικού Τομέα ΕΟΔΑΣΑΑΜ.
«Η προσωπική μου γνώμη είναι όσοι καθυστέρησαν την 717 και μιλώ για την ανώτερη ηγεσία, έχουν συμβάλει αποφασιστικά στο να χάσουν τη ζωής τους αυτά τα παιδιά» δήλωσε χαρακτηριστικά στην παρουσίαση του πορίσματος.
«Η 717 θα έπρεπε να ολοκληρωθεί από το 2016. Η καθυστέρηση έπαιξε ρόλο στο δυστύχημα. Το ελληνικό κράτος εγκατέλειψε το σιδηρόδρομο. Τα μνημόνια αποψίλωσαν τον ΟΣΕ από προσωπικό», πρόσθεσε. «Ο εγκσυχρονιμσός άργησε με τραγική καθυστέρηση, αυτό πρέπει να αλλάξει. Στόχος μας να μην υπάρξει ξανά νεκρός στον ελληνικό σιδηρόδρομο», συμπλήρωσε, ευχαριστώντας τους συγγενείς των θυμάτων καθώς χάρη σε αυτούς συστάθηκε εθνικός μηχανισμός διερεύνησης, κάτι που δεν υπήρχε πριν.
Το πόρισμα θα σταλεί στον εφέτη ανακριτή για να ενταχθεί στη δικογραφία
Το πόρισμα στη δικογραφία
Μετά την παρουσίαση το πόρισμα θα σταλεί στον εφέτη ανακριτή για να ενταχθεί στη δικογραφία για το σιδηροδρομικό δυστύχημα.
