Η Ευρώπη προετοιμάζεται για μια έκτακτη σύνοδο κορυφής σήμερα στο Παρίσι με θέμα την Ουκρανία, εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες προχωρούν σε ειρηνευτικές συνομιλίες με τη Ρωσία, αποκλείοντας τις ευρωπαϊκές δυνάμεις από τη διαδικασία.
Η σύνοδος, που συγκαλείται από τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν στο Παρίσι, έρχεται ως απάντηση στην ανακοίνωση της Ουάσινγκτον ότι ανώτεροι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ θα συναντηθούν με Ρώσους διαπραγματευτές στη Σαουδική Αραβία.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν “καλεί σε συνάντηση αύριο (σήμερα) τους ηγέτες των κυριότερων ευρωπαϊκών χωρών για συζητήσεις σχετικά με “την ευρωπαϊκή ασφάλεια”, επιβεβαίωσε σήμερα (χθες) ο επικεφαλής της γαλλικής διπλωματίας Ζαν-Νοέλ Μπαρό.
Οι διαβουλεύσεις για την πραγματοποίηση αυτής της συνόδου άρχισαν την Παρασκευή, μετά την ομιλία του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς στο Μόναχο, ανέφεραν δημοσιογραφικές πληροφορίες.
Η προεδρία της Γαλλίας ανακοίνωσε πως ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, ο Γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα λάβουν μέρος στην αυριανή συνάντηση στο Παρίσι για να συζητήσουν το ουκρανικό.
Η γαλλική προεδρία πρόσθεσε πως μεταξύ των άλλων συμμετεχόντων θα είναι οι πρωθυπουργοί της Ιταλίας, της Πολωνίας, της Ισπανίας, της Ολλανδίας και της Δανίας.
Παρούσα η Βρετανία
Στη συνάντηση, αναμένεται να συζητηθούν οι προσπάθειες των ΗΠΑ να αποκλείσουν τους Ευρωπαίους ηγέτες από τις ειρηνευτικές συνομιλίες, η θέση που πρέπει να υιοθετήσει η Ευρώπη σχετικά με τη μελλοντική ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ και ο τρόπος με τον οποίο μπορούν να προσφερθούν στην Ουκρανία εγγυήσεις ασφαλείας, είτε μέσω του ΝΑΤΟ είτε μέσω κάποιας ευρωπαϊκής δύναμης.
Η Ντάουνινγκ Στριτ επιβεβαίωσε ότι είχε ακούσει για την προτεινόμενη συνάντηση και οι αξιωματούχοι ξεκαθάρισαν ότι ο Κιρ Στάρμερ θα παραστεί και θα μεταφέρει τα μηνύματα από τη συνάντηση στην Ουάσιγκτον αυτή την εβδομάδα, όταν θα συναντηθεί με τον πρόεδρο Τραμπ.
Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Σερ Κιρ Στάρμερ, δήλωσε πως είναι «μια ιστορική στιγμή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια» και τόνισε ότι η Ευρώπη πρέπει να διαδραματίσει μεγαλύτερο ρόλο στο ΝΑΤΟ.
«Πρόκειται για μια στιγμή που συμβαίνει μία φορά σε μια γενιά για την εθνική μας ασφάλεια, όπου ασχολούμαστε με την πραγματικότητα του κόσμου σήμερα και την απειλή που αντιμετωπίζουμε από τη Ρωσία.
Είναι σαφές ότι η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερο ρόλο στο ΝΑΤΟ, καθώς συνεργαζόμαστε με τις Ηνωμένες Πολιτείες για να διασφαλίσουμε το μέλλον της Ουκρανίας και να αντιμετωπίσουμε την απειλή που αντιμετωπίζουμε από τη Ρωσία.
Το Ηνωμένο Βασίλειο θα εργαστεί για να διασφαλίσει ότι θα κρατήσουμε τις ΗΠΑ και την Ευρώπη ενωμένες. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε οποιαδήποτε διαίρεση στη συμμαχία να αποσπάσει την προσοχή από τους εξωτερικούς εχθρούς που αντιμετωπίζουμε».
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου, David Lammy, δήλωσε ότι είναι ζωτικής σημασίας να προστατευθεί το ενδεχόμενο μελλοντικών ρωσικών παραβιάσεων οποιασδήποτε συμφωνίας.
Βιώνουμε μια στιγμή αλήθειας – Όλοι να αποφασίσουν με ποιόν είναι
Η ταχύτητα με την οποία ο Μακρόν προσπαθεί να ενώσει τους Ευρωπαίους ηγέτες πίσω από μια κοινή απάντηση δείχνει την έκταση της ανησυχίας στην Ευρώπη για τις προσπάθειες των ΗΠΑ να ελέγξουν τη διαδικασία και να αποκλείσουν τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις από τυχόν λεπτομερείς διαπραγματεύσεις μεταξύ των ΗΠΑ και της Ρωσίας.
Η Γερμανίδα υπουργός Εξωτερικών Αναλένα Μπέρμποκ δήλωσε ότι ο κόσμος βιώνει μια «στιγμή αλήθειας» καθώς πλησιάζουν οι πιθανές διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. «Όλοι στον κόσμο πρέπει να αποφασίσουν αν είναι στο πλευρό του ελεύθερου κόσμου ή στο πλευρό εκείνων που πολεμούν εναντίον του ελεύθερου κόσμου».
Σε μια διαβεβαίωση του δικαιώματος της Ευρώπης να είναι παρούσα στις συνομιλίες, πρόσθεσε ότι δεν μπορεί να υπάρξει «μακροπρόθεσμη ειρήνη εάν δεν υπάρχει ευρωπαϊκή ειρήνη».
Ευρωπαϊκές πηγές ανέφεραν ότι η σοβαρή ανησυχία ήταν ότι ο Τραμπ μπορεί να διαπραγματευτεί τους όρους της εκεχειρίας που προοριζόταν να είναι μια μακροπρόθεσμη συμφωνία, αλλά ότι γρήγορα θα νίψει τας χείρας των ΗΠΑ από κάθε ρόλο στη μελλοντική ασφάλεια της Ουκρανίας.
Ο ειδικός απεσταλμένος για την Ουκρανία του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο Κιθ Κέλογκ, προκάλεσε σοκ χθες λέγοντας πως η Ευρώπη δεν θα έχει μια θέση στο τραπέζι των συνομιλιών ώστε να τελειώσει ο πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας.
Οι ΗΠΑ φέρονται επίσης να έχουν στείλει επιστολή σε ευρωπαϊκά κράτη, με την οποία ζητούν να μάθουν τι στρατιώτες είναι πρόθυμοι να παράσχουν σε μια ειρηνευτική δύναμη.
Ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης δήλωσε ότι «φαίνεται ότι η Ευρώπη θα κληθεί να αστυνομεύσει μια συμφωνία στην οποία δεν είχε άμεση συμμετοχή στη διαπραγμάτευση. Εν τω μεταξύ, ο Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει να πάρει το 50% του ελέγχου των σπάνιων ορυκτών της Ουκρανίας».
Αμερικανο-ρωσικές συζητήσεις ερήμην
Ανώτεροι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ κατευθύνονται στη Σαουδική Αραβία για να ξεκινήσουν ειρηνευτικές συνομιλίες με Ρώσους και Ουκρανούς διαπραγματευτές, σύμφωνα με Ρεπουμπλικανό νομοθέτη και δύο Αμερικανούς αξιωματούχους που γνωρίζουν το σχέδιο.
Η προγραμματισμένη συνάντηση στη Σαουδική Αραβία έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς η ουκρανική κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι δεν έχει προσκληθεί στις διαπραγματεύσεις, παρά τους ισχυρισμούς των ΗΠΑ ότι το Κίεβο είναι ενήμερο.
Ουκρανός αξιωματούχος δήλωσε στο POLITICO ότι η ανακοίνωση των συνομιλιών με τη Σαουδική Αραβία αποτέλεσε έκπληξη για το Κίεβο και ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν σχέδια για την αποστολή αντιπροσωπείας.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε ότι η χώρα του δεν θα δεχθεί συμφωνίες που γίνονται «πίσω από την πλάτη της» και χαρακτήρισε τον Βλαντιμίρ Πούτιν «αναξιόπιστο συνομιλητή».
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, είχε χρησιμοποιήσει νωρίτερα την ομιλία του στη διάσκεψη για να προειδοποιήσει ότι η Ευρώπη είναι πιθανό να αποκλειστεί από τις διαπραγματεύσεις. Προέτρεψε την Ευρώπη να αναλάβει δράση και να σχηματίσει έναν ευρωπαϊκό στρατό στον οποίο η Ουκρανία θα διαδραματίσει κεντρικό ρόλο.
«Η Ουκρανία δεν θα δεχτεί ποτέ συμφωνίες που γίνονται πίσω από την πλάτη μας χωρίς τη δική μας συμμετοχή. Και ο ίδιος κανόνας θα πρέπει να ισχύει για όλη την Ευρώπη. Καμία απόφαση για την Ουκρανία χωρίς την Ουκρανία. Καμία απόφαση για την Ευρώπη χωρίς την Ευρώπη».
Ο Ζελένσκι είπε στην Ευρώπη να αποφύγει να εγκαταλειφθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων από τον Trump. «Ας είμαστε ειλικρινείς – τώρα δεν μπορούμε να αποκλείσουμε ότι η Αμερική μπορεί να πει όχι στην Ευρώπη σε θέματα που την απειλούν.
Πολλοί ηγέτες έχουν μιλήσει για μια Ευρώπη που χρειάζεται τον δικό της στρατό – έναν στρατό της Ευρώπης. Πιστεύω ότι έχει έρθει η ώρα. Πρέπει να δημιουργηθούν οι ένοπλες δυνάμεις της Ευρώπης.
Ερωτηματολόγιο των ΗΠΑ στους Ευρωπαίους
Οι ΗΠΑ ρώτησαν τους Ευρωπαίους συμμάχους τους τι θα χρειάζονταν από την Ουάσινγκτον προκειμένου να συμμετάσχουν σε διευθετήσεις για την ασφάλεια της Ουκρανίας και να περιγράψουν πώς βλέπουν το θέμα των μόνιμων εγγυήσεων, σύμφωνα με έγγραφο που είδε το Ρόιτερς.
Στο έγγραφο, που αποτελείται από έξι σημεία και ερωτήσεις, οι ΗΠΑ ρωτούν επίσης ποιες χώρες θα μπορούσαν να συνεισφέρουν στις εγγυήσεις, ποιες θα ήταν πρόθυμες να αναπτύξουν στρατεύματα στην Ουκρανία στο πλαίσιο μιας ειρηνικής διευθέτησης, και το μέγεθος μιας ενδεχόμενης δύναμης υπό ευρωπαϊκή ηγεσία.
Ερωτώνται επίσης τι είναι προετοιμασμένες να κάνουν οι κυβερνήσεις προκειμένου να αυξήσουν τις κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας, περιλαμβανομένης της πιο αυστηρής εφαρμογής των υφιστάμενων κυρώσεων.
Η αμερικανική στρατηγική και οι αντιδράσεις στην Ευρώπη
Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι ο σύμβουλος εθνικής ασφάλειας Μάικ Γουόλτς θα συναντηθεί με τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και τον Στιβ Γουίτκοφ, τον απεσταλμένο του προέδρου για τη Μέση Ανατολή, τις επόμενες ημέρες για να ξεκινήσουν συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου.
Δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι, στους οποίους παραχωρήθηκε ανωνυμία για να συζητήσουν ευαίσθητα θέματα διαπραγμάτευσης, επιβεβαίωσαν τα σχέδια, αλλά δεν ανέπτυξαν άλλες λεπτομέρειες σχετικά με τις συναντήσεις, όπως το ποιοι Ουκρανοί ή Ρώσοι διαπραγματευτές θα λάβουν μέρος.
Οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ρωσίας φαίνεται να εντάσσονται σε μια νέα στρατηγική της κυβέρνησης Τραμπ, η οποία επιδιώκει μια ταχεία διευθέτηση της σύγκρουσης. Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Κιθ Κέλογκ, δήλωσε ότι η προηγούμενη αποτυχία των ειρηνευτικών συνομιλιών οφειλόταν στην παρουσία «πάρα πολλών μερών».
Αυτή η προσέγγιση έχει θορυβήσει ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που φοβούνται πως η Ουκρανία μπορεί να εξαναγκαστεί σε μια ειρηνευτική συμφωνία που θα εξυπηρετεί κυρίως τα αμερικανικά και ρωσικά συμφέροντα.
«Θα υπάρξει ειρήνη μόνο αν διασφαλιστεί η κυριαρχία της Ουκρανίας», δήλωσε ο Γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς στη διάσκεψη του Σαββάτου. «Επομένως, μια υπαγορευμένη ειρήνη δεν θα βρει ποτέ την υποστήριξή μας».
Ο Πολωνός υπουργός Εξωτερικών, Ράντοσλαβ Σικόρσκι, προειδοποίησε ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να επιτρέψει στις ΗΠΑ να αποφασίσουν μονομερώς για το μέλλον της Ουκρανίας. Παράλληλα, ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών, Ντέιβιντ Λάμι, υπογράμμισε την ανάγκη η Ευρώπη να αυξήσει τις αμυντικές της δαπάνες, σημειώνοντας ότι ακόμη και αν επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία, η απειλή της Ρωσίας δεν θα εξαφανιστεί.
Η στάση της Ουκρανίας και το μέλλον του ΝΑΤΟ
Η κυβέρνηση Τραμπ φέρεται να έχει προτείνει στην Ουκρανία ένα σχέδιο που περιλαμβάνει την παραχώρηση πρόσβασης στα σπάνια ορυκτά της χώρας σε αντάλλαγμα για συνέχιση της στρατιωτικής βοήθειας από τις ΗΠΑ. Αυτή η πρόταση έχει προκαλέσει σκεπτικισμό, καθώς πολλοί αναλυτές τη βλέπουν ως μια προσπάθεια να διατηρηθεί η αμερικανική επιρροή στην περιοχή με οικονομικά μέσα.
Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος, Τζέι Ντι Βανς, σε ομιλία του στο Μόναχο, προκάλεσε αίσθηση δηλώνοντας ότι η μεγαλύτερη απειλή για την Ευρώπη δεν είναι η Ρωσία ή η Κίνα, αλλά οι εσωτερικές αδυναμίες της. Ο ίδιος επανέλαβε τη θέση της κυβέρνησης Τραμπ ότι η Ευρώπη πρέπει να «αυξήσει σημαντικά» τη συνεισφορά της στη δική της άμυνα, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η αμερικανική στρατηγική στήριξης της Ευρώπης ενδέχεται να αλλάξει δραστικά.
Οι δηλώσεις αυτές έχουν αναζωπυρώσει τις ανησυχίες για το μέλλον του ΝΑΤΟ και τον ρόλο των ΗΠΑ στη διατλαντική συμμαχία. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, αν και αναγνωρίζουν την ανάγκη να ενισχύσουν τις στρατιωτικές τους δαπάνες, φοβούνται πως οι ΗΠΑ μπορεί να απομακρυνθούν από την περιοχή, αφήνοντας την Ευρώπη να αντιμετωπίσει μόνη της την ρωσική απειλή.
Τι ακολουθεί;
Με την Ουάσινγκτον να επιδιώκει γρήγορες διαπραγματεύσεις και την Ευρώπη να ανησυχεί για την πιθανή έκβαση τους, το επόμενο διάστημα θα είναι κρίσιμο για την Ουκρανία και την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Ο Σερ Κιρ Στάρμερ αναμένεται να μεταφέρει τις ανησυχίες των Ευρωπαίων ηγετών στον Ντόναλντ Τραμπ σε προγραμματισμένη επίσκεψή του στον Λευκό Οίκο στα τέλη του μήνα. Μετά την επιστροφή του από την Ουάσινγκτον, αναμένεται να πραγματοποιηθεί νέα σύνοδος κορυφής στην Ευρώπη με τη συμμετοχή του Ζελένσκι, όπου θα καθοριστεί η στρατηγική της Ευρώπης απέναντι στις κινήσεις των ΗΠΑ και της Ρωσίας.
Το βασικό ερώτημα παραμένει: Θα διαμορφώσει η Δύση ένα ενιαίο μέτωπο ή θα υπάρξει ρήγμα που θα εκμεταλλευτεί η Μόσχα; Οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές.
Ρωσία: Η ΕΕ είναι εκτός πραγματικότητας
Ο πρόεδρος της ρωσικής Κρατικής Δούμας δήλωσε σήμερα ότι τα γεγονότα στη Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια δείχνουν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ανίκανη, δεν αντιλαμβάνεται τι συμβαίνει και αντιμετωπίζει κρίση.
Σε ανάρτηση στο Telegram με τίτλο «Υστερία στο Μόναχο», ο Βιατσεσλάβ Βολόντιν δήλωσε ότι η ευρωπαϊκή πολιτική ελίτ έχει να κατηγορήσει μόνο τον εαυτόν της για τη δύσκολη αυτή κατάσταση.
«Οι συλλογικοί θεσμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που εκπροσωπούνται από τους ηγέτες τους, δεν καταλαβαίνουν τι συμβαίνει στον κόσμο, έχει δείξει την ανικανότητα και την ανεπάρκειά τους», δήλωσε ο Βολόντιν.
Ο ίδιος δήλωσε ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες αντέδρασαν με ενόχληση στον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, που εξαπέλυσε επίθεση στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για την λογοκρισία, όπως τη χαρακτήρισε, της ελεύθερης έκφρασης και των πολιτικών τους αντιπάλων.
Η Ευρώπη, δήλωσε ο Βολόντιν, αντιμετωπίζει κρίση, αλλά η αλλαγή είναι αναπόφευκτη. «Μπορούμε να μιλήσουμε για διαμάχες και φαινόμενα κρίσης που θα συνοδευόσουν αυτή τη διαδικασία», δήλωσε ο Βολόντιν.
Με πληροφορίες από Reuters, Guardian, Politico, BBC, ΑΠΕ-ΜΠΕ