Άκρως σαφής, σκληρή και έμπλεη μηνυμάτων έναντι της Τουρκίας ήταν η παρέμβαση του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια στο 6ο Delphi Forum που πραγματοποιείται στην Ουάσιγκτον.
Στην ομιλία του, με θέμα τον ρόλο της Ελλάδας στην διαμόρφωση της αμυντικής πολιτικής σε ένα μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον, ο Έλληνας υπουργός έκανε λόγο μεταξύ άλλων για μια αυταρχική χώρα που δεν συμμορφώνεται με το διεθνές δίκαιο και απειλεί έναν σύμμαχο με πόλεμο.
Στο “6th Delphi Forum Washington DC”, στην Ουάσιγκτον, το οποίο διοργανώνει το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, σε συνεργασία με την αγγλόφωνη έκδοση της εφημερίδας «Η Καθημερινή» και το Ελληνοαμερικάνικο Συμβούλιο Ηγεσίας (HALC). Είχα την ευκαιρία να μιλήσω για τον ρόλο της Ελλάδας… pic.twitter.com/2JnNifWilD
— Nikos Dendias (@NikosDendias) February 11, 2025
Έθεσε το ερώτημα «τι εννοούμε με το ‘εμείς’; Ποιοι είναι οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στην προσπάθεια σταθεροποίησης του κόσμου;», παρουσιάζοντας δύο συγκριτικά παραδείγματα.
Ο κ. Δένδιας έφερε σε αντιπαραβολή τον ρόλο της Ελλάδας και της Τουρκία, χαρακτηρίζοντάς τους ως παράδειγμα δύο διαφορετικών στρατηγικών προσεγγίσεων «στην εξαιρετικά εύθραυστη και πτητική περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου».
- Μάλιστα πρόσθεσε ότι εναπόκειται στις ΗΠΑ να αποφασίσουν τι εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους
«Από τη μια, μια αυταρχική χώρα που δεν αισθάνεται την ανάγκη να συμμορφωθεί με το διεθνές δίκαιο και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας αν δεν εξυπηρετεί τον στόχο της», τόνισε ο υπουργός για την Τουρκία.
«Αποτυγχάνει να σεβαστεί όλες τις δεσμεύσεις που απορρέουν από τις συμμαχίες στις οποίες είναι μέλος, όπως το ΝΑΤΟ, διατηρώντας στενές σχέσεις με τη Ρωσία και δίνοντας προτεραιότητα στα δικά της πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα».
Μάλιστα, επεσήμανε ότι η Τουρκία είναι συνεπής σε αυτή την πολιτική: «Κοιτάζοντας πίσω στην ιστορία, πολέμησε με τις κεντρικές δυνάμεις στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο και ήταν θεατής στον δεύτερο και αρνήθηκε τη χρήση των εδαφών της στους πολέμους του Ιράκ».
«Θεωρεί στόχο την ανάσταση μια αυτοκρατορίας»
Όσο για το σήμερα ο κ. Δένδιας υπογράμμισε ότι η Τουρκία «αμφισβητεί διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορα και διεθνείς συνθήκες. Συμμετέχει ενεργά σε περιφερειακές συγκρούσεις και πηγές αστάθειας».
Και συνέχισε λέγοντας, «γίνεται όλο και πιο ισλαμιστική μέρα με τη μέρα, φιλοξενεί τη μουσουλμανική αδελφότητα, είναι φιλική προς τη Χαμάς. Είναι αντίπαλος του Ισραήλ. Αναπτύσσει επιθετικά drones, πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς και αεροπλανοφόρα, σε μια γεωγραφική περιοχή που δεν αποτελεί απειλή εναντίον της».
Υπενθυμίζοντας το casus beli που εγείρει η Άγκυρα ο κ. Δένδιας τόνισε ότι η Τουρκία «απειλεί έναν σύμμαχο με πόλεμο εάν ο τελευταίος ασκήσει τα νόμιμα δικαιώματά του. Προβάλλει τη στρατιωτική ισχύ με βάση την αντίληψη ότι η εξουσία υπαγορεύει νόμο, επιδιώκοντας την ατζέντα της. Θεωρεί ότι η ανάσταση μιας Αυτοκρατορίας είναι νόμιμος στόχος του 21ου αιώνα».
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας μιλά στο 6ο Delphi Forum που διεξάγεται στην Ουάσινγκτον ΠΗΓΗ: HellasJournal
«Από την άλλη», τόνισε ο κ. Δένδιας για την Ελλάδα, «υπάρχει μια άλλη στρατηγική. Μια χώρα υποστηρικτής του διεθνούς δικαίου και του διεθνούς δικαίου της θάλασσας και μιας διεθνούς τάξης που βασίζεται σε κανόνες».
«Μια σύγχρονη δημοκρατία που με όλα της τα προβλήματα προάγει το κράτος δικαίου και σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένης της ελευθερίας του λόγου, της θρησκείας και της πολιτικής έκφρασης. Προσηλωμένος στις δημοκρατικές αξίες, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη διεθνή συνεργασία και βασικό μέλος της ΕΕ».
Εκσυγχρονισμός ενόπλων δυνάμεων με αμυντικό δόγμα
«Μια χώρα», συνέχισε ο υπουργός, «που πολέμησε και στους δύο Παγκόσμιους Πολέμους πλάι, ώμο με ώμο με τις Συμμαχικές δυνάμεις. Στον δεύτερο πόλεμο έχασε το 10% του πληθυσμού της».
«Μια χώρα που στάθηκε στο πλευρό της Ουκρανίας στο δικαίωμά της να υπερασπιστεί την εδαφική της ακεραιότητα—μια στάση που βασίζεται σε αρχές και όχι σε ευκαιριακές διαπραγματεύσεις».
«Μια χώρα που πάντα συνεργαζόταν εποικοδομητικά με γειτονικά έθνη και όχι μόνο με αμοιβαία επωφελή και συνεργατικό τρόπο. Αυτή που πρότεινε την ατζέντα της Θεσσαλονίκης, που βοήθησε τα ανατολικά Βαλκάνια να γίνουν μέλη της ΕΕ και συνεχίζει να βοηθά τα Δυτικά Βαλκάνια να ακολουθήσουν τον ίδιο δρόμο».
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας μιλά στο 6ο Delphi Forum που διεξάγεται στην Ουάσινγκτον ΠΗΓΗ: HellasJournal
«Αυτή που έχει επιλύσει τις διαφορές με τους περιφερειακούς παίκτες τηρώντας το διεθνές δίκαιο και όχι προβάλλοντας ισχύ—όπως στις πρόσφατες περιπτώσεις της Ιταλίας και της Αιγύπτου σχετικά με την οριοθέτηση Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών».
«Μια χώρα που εκσυγχρονίζει τις ένοπλες δυνάμεις της με βάση ένα αμυντικό δόγμα, όχι επιθετικό. Μια χώρα της οποίας η πλούσια αρχαία δημοκρατική κληρονομιά έχει επηρεάσει σημαντικά τους Ιδρυτές Πατέρες και τη σύνταξη του Συντάγματος των ΗΠΑ».
Ο κ. Δένδιας κάνοντας τη σύγκριση τόνισε: «Αυτά τα δύο μοντέλα μπορούν να χρησιμεύσουν ως μελέτη περίπτωσης για το είδος του κόσμου στον οποίο φιλοδοξούν να ηγηθούν οι ΗΠΑ. Παρέχουν την ευκαιρία να αξιολογήσουμε ποια προσέγγιση εξυπηρετεί καλύτερα τον δυτικό τρόπο ζωής—και φυσικά το συμφέρον του ΝΑΤΟ, καθώς σήμερα είμαστε εδώ τα στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής».
Κοινή δράση στον δυτικό κόσμο
Ο Έλληνας υπουργός ξεκίνησε την ομιλία του σημειώνοντας ότι «μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, ο κόσμος πέρασε από μια διπολική σε μια πολυπολική τάξη πραγμάτων», ωστόσο, «η αισιόδοξη προοπτική δεν υλοποιήθηκε».
Αναγνώρισε ότι υπήρξε «λάθος εκτίμηση πως η Ρωσία θα μπορούσε να ενσωματωθεί στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας», με αποτέλεσμα «να συνειδητοποιούμε τώρα ότι ο κόσμος που νομίζαμε πως υπάρχει, έχει εξαφανιστεί».
Αναλύοντας τη νέα πραγματικότητα, ο κ. Δένδιας ανέδειξε τις αυξανόμενες προκλήσεις που «δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν από μεμονωμένα κράτη», επισημαίνοντας την ανάγκη για «κοινή δράση στον δυτικό κόσμο».
Ειδική αναφορά έκανε στη συμμαχία της Ελλάδας με τις ΗΠΑ, επισημαίνοντας ότι η συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών ήταν «εξαιρετική τόσο κατά την πρώτη προεδρία Τραμπ όσο και κατά τη θητεία του Μπάιντεν».
Η αμυντική στρατηγική και η περιφερειακή σταθερότητα
Ο Έλληνας υπουργός Άμυνας παρουσίασε το νέο αμυντικό οικοσύστημα της χώρας, περιγράφοντας τις μεταρρυθμίσεις που «εκσυγχρονίζουν τις Ένοπλες Δυνάμεις» και περιλαμβάνουν: Αναβάθμιση του ελληνικού στόλου, Ανάπτυξη συστημάτων αντι-drone και αντιπυραυλικής άμυνας, Αναδιοργάνωση της στρατιωτικής εκπαίδευσης, τόσο για τους μόνιμους στρατιωτικούς όσο και για τους κληρωτούς.
Ο κ. Δένδιας παρουσίασε μια σειρά πρωτοβουλιών της Ελλάδας στον τομέα της άμυνας και της περιφερειακής σταθερότητας, υπογραμμίζοντας πως «η Ελλάδα έχει καθαρή στάση: σεβασμός των διεθνών κανόνων και του απαραβίαστου της εδαφικής ακεραιότητας».
Ανέπτυξε μια εναλλακτική προσέγγιση της ελληνικής στρατηγικής, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ήπιας ισχύος (soft power) της χώρας. Εξήγησε πως η Ελλάδα μπορεί «να προσφέρει βαθύτερη κατανόηση των χωρών και των κοινωνιών της περιοχής», αναφέροντας ως παράδειγμα:
Τις ορθόδοξες κοινότητες των Βαλκανίων και τον ρόλο της Ρωσίας στην περιοχή, Τη γεωπολιτική της Αιγύπτου, Το ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων.
Συμπερασματικά, τόνισε ότι «οι Έλληνες, με τις σωστές πολιτικές, διαμορφώνουν ισχυρές αμυντικές δυνατότητες και αξιοποιούν την ήπια ισχύ τους για να λειτουργούν ως γέφυρα σταθερότητας και αντίληψης των πραγμάτων».
Παράλληλα, έκανε αναφορά στις πολυμερείς συνεργασίες της χώρας με κράτη της περιοχής αλλά και πέρα από αυτήν, δίνοντας έμφαση στις αμυντικές συμφωνίες με ΗΠΑ, Γαλλία, Σαουδική Αραβία, Ιταλία και Αίγυπτο, καθώς και στην εμβάθυνση των σχέσεων με την Ινδία.
Υπογράμμισε τη συμμετοχή της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ και τη συμβολή της στην ασφάλεια των γειτονικών της κρατών, αναφέροντας -μεταξύ άλλων- ότι «η Ελλάδα είναι παρούσα στα Δυτικά Βαλκάνια, ενώ το Πολεμικό Ναυτικό μετέφερε ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα». Μνημόνευσε ακόμα τις δύο ναυτικές αποστολές, στη Λιβύη και την Ερυθρά Θάλασσα.
Υπενθύμισε την εκλογή της Ελλάδας ως μη μόνιμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, ενώ εξέφρασε την ανάγκη για «ενίσχυση του ευρωπαϊκού αμυντικού πλαισίου», ασκώντας κριτική στη στάση της ΕΕ, την οποία χαρακτήρισε «σχιζοφρενική», καθώς «ζητά από τα κράτη να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες, αλλά ταυτόχρονα περιορίζει δημοσιονομικά τη δυνατότητα υλοποίησής τους».
HellasJournal


